May sắm quần áo mới đón Tết

Theo thông lệ người Việt, ngày Tết là thời khắc “cái gì cũng mới”, và may sắm quần áo mới cho những thành viên trong gia đình cũng là nét đặc trưng của nhiều gia đình.

Từ nhỏ, tôi quen thấy má tôi mua vải ngoài chợ hoặc những người quen đến nhà bán từng cây vải, rồi may cho anh chị em tôi những bộ quần áo mới. Thời ấy, rất nhiều bà mẹ biết may vá thêu thùa nên không chỉ riêng tôi, các bạn bè cùng thế hệ 5X như mình cũng đều mặc quần áo mẹ may. Tuy không phải người mẹ nào cũng khéo tay để may cho các con những bộ áo đẹp, nhưng với con nít, miễn có đồ mới là vui rồi.

Mua sắm quần áo may sẵn ở cửa hiệu là chọn lựa của không ít chị em ngày nay

Khi lớn lên, chúng tôi biết để dành tiền hoặc xin mẹ cha cho thêm để mang xấp vải ra tiệm may. Tiệm may thuở đó rất đắt hàng, đến giữa tháng 11 là không còn nhận may đồ Giáng Sinh. Hoặc đầu tháng 10 Âm lịch không nhận hàng Tết nữa. Mẹ tôi quen may áo đầm, không biết may quần tây, thế là mẹ phải cho tiền chị em tôi sang cô Ba hàng xóm hay dì Hai xóm Nhà Thờ nhờ may giúp những chiếc quần tây, áo sơ mi. Tiền công may xem ra nhẹ hơn nhiều so với tiệm may trên đường mặt tiền. Nhớ lại, những chiếc quần ở các tiệm may trong xóm chỉ vừa vặn, không sắc sảo như quần may từ những tiệm may lớn có bảng hiệu nhưng vẫn mang lại cho chúng tôi cảm giác vui thích vì mình mặc đồ “khách”, do thợ may đàng hoàng chứ không phải những chiếc quần lưng thun như lúc nhỏ mẹ vẫn may cho.

Sau ngày thống nhất đất nước, vào tiệm may là một sự xa xỉ. Vải vóc được phân phối mỗi hộ chỉ một xấp một năm. Chợ quần áo cũ ra đời. Cứ trước Giáng Sinh hay Tết, chị tôi gom tiền ra chợ đồ cũ mua cho các cháu những bộ quần áo “cũ người mới ta”. Ngay chính tôi lúc đó mua được chiếc áo sơ mi còn hơi mới, lành lặn đã lâng lâng vui suốt ngày. Các cháu mặc những bộ đồ từ chợ đồ cũ cũng tươi tắn ra tuy đôi lúc tự hỏi: “Lỡ ra đường, lên xe buýt có người nhận ra quần áo của họ thì sao?”.

Rồi có trào lưu mua quần áo cũ từ nước ngoài gởi về (người ta vẫn quen gọi là “hàng sida”). Ở Sài Gòn, dọc đường Lý Chính Thắng, Ðiện Biên Phủ…, chiều chiều người ta trải tấm bạt, đổ hàng xuống và mọi người mặc sức lựa. Lúc đó chợ đồ cũ đã dần mất đi nhường chỗ cho loại hàng này. Bà Nguyễn Thụy Khanh, 69 tuổi (ngụ quận 8) nhớ lại: “Lúc đó, mua được cái áo sơ mi cũ gởi từ Mỹ về là mừng lắm. Ðồ cũ của nước ngoài giá rẻ, vải tốt và đường may rất kỹ”. Với loại hàng này, người ta chuộng nhất thuở đó là quần jean, áo pull, áo sơ mi sọc… Nhiều ông bố, bà mẹ đưa con đến chọn lựa để có những bộ quần áo chỉn chu ngày lễ tết.

Khi đất nước đổi mới, hàng hóa ê hề, chợ đồ cũ hay “hàng sida” không còn được ưa chuộng. Công nghệ phát triển cùng với bước tiến của xã hội, quần áo không còn độc quyền bán ở chợ hay may trong tiệm nữa, mà bán giá rẻ trên mạng với đủ kiểu dáng và chất liệu vải. Ðồng thời các tiệm quần áo may sẵn mở cửa rộng khắp. Quần áo mới nhập về từ nước ngoài cũng có.

Vẫn có người có thói quen đến tiệm may đo...

Người trẻ thích mặc quần áo may sẵn vì tiện lợi, đỡ công may và thường rất “thời trang”. Chị Trần Mai Thảo, 25 tuổi, nhân viên kinh doanh tại một công ty điện máy ở TPHCM cho biết: “Quần áo may sẵn ở cửa hiệu khá mắc. Tôi thường mua trên mạng, giá rẻ lại thời trang. Một bộ đồ mặc vài lần “lỗi mốt” có bỏ đi cũng không tiếc. Và mình sẵn sàng mua bộ khác”.

Quần áo may sẵn “lên ngôi”, người ta những tưởng thợ may hay các tiệm may bị xóa sổ. Thực ra, tiệm may có ít đi nhưng thợ may vẫn sống được. Vì sao? Ðồ may sẵn thường không vừa vặn người mua. Vả lại, nếu mua ở cửa hiệu, nhiều người không thích khi hình dung chiếc áo, cái quần họ định mua ấy, có hàng trăm người khách vào mặc thử; còn mua trên mạng có khi mẫu mã đẹp mà vải xấu, không chất lượng và khách hay gặp cảnh người ta “treo đầu dê, bán thịt chó”... Vậy nên vẫn có những người thích đặt may những bộ quần áo theo kiểu mình thích và mang tính “độc quyền”, dù biết giá có khi cao hơn hàng may sẵn. Bà Trần Phương Thảo, 57 tuổi (Q.1, TPHCM) cho hay: “Gia đình tôi, bạn bè tôi thường đến tiệm mua vải và đặt may. Trong cửa hàng đủ loại vải chất liệu tốt cộng thêm được may theo mẫu mình đưa ra nên dù giá cao hơn cũng chấp nhận để có bộ đồ ưng ý!”

Trong các con hẻm cũng còn không ít thợ may sống được với việc bán vải và may theo ý khách. Bà Phạm Loan, một thợ may lâu năm trong con hẻm đường Trần Văn Ðang (Q.3, TPHCM) hãnh diện: “Quần áo may sẵn có chiếm lĩnh thị trường may mặc không, tôi không biết. Chỉ biết tôi có khách may suốt năm. Những ngày trước Giáng Sinh, Tết, tôi may tối mặt... Khi nào vẫn còn người thích “chất lượng một bộ áo” theo ý họ thì tôi và gia đình vẫn sống tốt với nghề may!”.

Từ trước Tết cả tháng, ai cũng thích may hoặc sắm cho mình một bộ cánh mới. Nhìn lại theo dòng thời gian, mới thấy việc sắm sửa này có thay đổi nhưng đan xen trong cái hiện đại, nét truyền thống vốn có của người Việt vẫn không mất đi!

NGUYỄN NGỌC HÀ