“Mỗi con người đều thiêng liêng”

Trước giới lãnh đạo tôn giáo toàn cầu tại Kazakhstan, Ðức Giáo Hoàng Phanxicô nói rằng các tôn giáo có nhiệm vụ phải nhắc nhở cho xã hội về sự thiêng liêng của mỗi sự sống con người.

Đức Thánh Cha tông du đến quốc gia Trung Á từ ngày 13 đến 15.9 để dự Đại hội Các nhà lãnh đạo Tôn giáo truyền thống và thế giới lần VII, đồng thời thăm cộng đồng tín hữu Công giáo nhỏ bé, chiếm chưa tới 1% dân số Kazakhstan. Khẩu hiệu của chuyến đi là “Những sứ giả của hòa bình và hiệp nhất”. Ngày 14.9, Đại hội đã mở màn tại Dinh Độc lập ở Nur-Sultan. Những người tham gia dành vài phút cầu nguyện, trước khi Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev phát biểu khai mạc, tiếp đến là bài diễn văn của Đức Giáo Hoàng Phanxicô và ba nhà lãnh đạo tôn giáo khác: Đại giáo trưởng Ahmed el-Tayeb của Ðại học al-Azhar (Cairo, Ai Cập), thuộc Hồi giáo Sunni; Đức Tổng Giám mục Anthony của Volokolamsk, phụ trách đối ngoại của Tòa Thượng phụ Moscow (Chính Thống giáo); và Giáo trưởng Yitzhak Yosef của Do Thái giáo Israel.

ĐTC chủ tế thánh lễ suy tôn thánh giá tại Nur-Sultan - ảnh: Vatican Me

Tôn trọng sự khác biệt của nhau

Tại phiên khai mạc và phiên toàn thể của hội nghị liên tôn, Đức Thánh Cha đề cập một thực tế: “Mỗi ngày, có những trẻ em, di dân, người cao niên… đang bị bỏ mặc. Nhiều anh chị em của chúng ta buộc phải hy sinh trước lợi nhuận, trong những đám mây mù của sự tăm tối và phân biệt. Thế nhưng, mỗi mạng sống đều thiêng liêng”. “Homo sacra res homini”, tức “con người đều thiêng liêng trước con người”, Đức Phanxicô dẫn lại lời của triết gia La Mã Seneca. Vì thế, ngài cho rằng nhiệm vụ trên hết của mọi tôn giáo là phải nhắc nhở thế giới về điều đó. Đức Thánh Cha cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của nỗ lực bảo vệ tự do tôn giáo: “Tự do tôn giáo là điều cơ bản, chính yếu và bất khả xâm phạm, cần phải được quảng bá và thúc đẩy khắp mọi nơi”.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô cho rằng biện pháp tốt nhất để củng cố những điểm đặc trưng về sự khác biệt của tôn giáo, sắc tộc và văn hóa là phải xây dựng một xã hội tôn trọng quyền được phép tồn tại cùng với nhau. “Chúng ta nên mang con người đến với nhau, đồng thời tôn trọng sự khác biệt của họ”, ngài nói, và thúc đẩy những khát vọng cao cả nhất của họ mà không phải đưa ra những nhượng bộ. Đức Thánh Cha thúc giục các lãnh đạo tôn giáo hãy tiếp tục nỗ lực xây dựng và duy trì hòa bình, và hãy cùng “thực hiện bước nhảy vọt” để đạt được mục tiêu đó.

Hội nghị có sự tham gia của khoảng 100 đại biểu đến từ 50 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới, đại diện cho nhiều tôn giáo chính trên toàn cầu. Trong số này có Đức Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin và Đức Hồng y Miguel Angel Ayuso Guixot, Tổng trưởng Bộ Đối thoại Liên tôn.

Phiên bế mạc, toàn thể hội nghị thông qua tuyên bố chung, nhấn mạnh việc tôn trọng sự đa dạng về tôn giáo. Tuyên bố chung còn đề cập Tài liệu Tình Huynh đệ vì Hòa bình Thế giới và sự chung sống, do Đức Giáo Hoàng và Đại giáo trưởng Ahmed el-Tayeb của Ðại học al-Azhar cùng ký vào tháng 2.2019 ở Abu Dhabi. Tuyên bố chung cũng lên án chủ nghĩa khủng bố, kêu gọi chấm dứt các cuộc xung đột trên thế giới và khuyến khích sự tham gia lớn mạnh hơn của phụ nữ trong lĩnh vực tôn giáo và xã hội.

Ân sủng của đàn chiên nhỏ

Đại hội Các nhà lãnh đạo Tôn giáo là điểm chính trong lịch trình chuyến tông du lần thứ 38 của Đức Phanxicô. Ngày 13.9, ngài đã đến thủ đô Nur-Sultan của Kazakhstan và gặp gỡ các đại diện chính phủ cũng như tôn giáo của quốc gia đa số là đạo Hồi nằm giữa Nga và Trung Quốc này. Là nước giàu tài nguyên, Kazakhstan có dân số khoảng 19 triệu người, 70% trong số này theo Hồi giáo Sunni trong khi 26% là Kitô giáo (chủ yếu là Chính thống giáo Nga). Chưa đầy 1% dân số theo Công giáo và Đức Phanxicô là vị giáo hoàng thứ hai thăm Kazakhstan, sau Đức Gioan Phaolô II (năm 2001).

Đức Thánh Cha gọi chuyến đi là cơ hội để đối thoại giữa những người anh em cùng có chung ước muốn là hòa bình mà thế giới chúng ta đang khao khát có được. Gần 10.000 người đã tham gia thánh lễ do ngài chủ sự vào ngày 14.9 ở Nur-Sultan. Trong ngày cuối cùng ở Kazakhstan (15.9), Đức Giáo Hoàng Phanxicô gặp các vị giám mục, linh mục và tín hữu. Ngài an ủi rằng, khi đối mặt nhiều thách thức, lẽ tự nhiên ai nấy đều cảm thấy bản thân quá nhỏ bé và không quan trọng, nhất là khi cộng đoàn Công giáo ở Kazakhstan được duy trì bằng con số khiêm tốn. “Thế nhưng, khi nhìn qua lăng kính đầy ắp hy vọng của Chúa Giêsu, chúng ta bất ngờ phát hiện Tin Mừng từng nói rằng ‘sự bé nhỏ, khó nghèo về tinh thần, là một mối phúc’, là mối phúc đầu tiên”, Đức Phanxicô giảng giải.

“Một Giáo hội nhỏ, một đàn chiên nhỏ lại tiềm ẩn ân sủng, thay vì chứng tỏ sức mạnh, con số, cơ cấu và những thứ khác mà con người xem là quan trọng, chúng ta hãy để Chúa dẫn dắt và đến gần nhau trong sự khiêm tốn”, ngài nhấn mạnh. Nhỏ bé cũng là lời nhắc nhở rằng chúng ta cần sự quan tâm của Thiên Chúa và tha nhân. Trong sự cầu nguyện và khiêm tốn nhận thức, chúng ta sẽ nhận ra chỉ có cùng nhau, thông qua đối thoại và chấp nhận lẫn nhau, con người mới có thể thật sự đạt được điều gì đó tốt đẹp và mang lại lợi ích cho mọi người.

GIANG VÔ YÊN