Nếu có phụ huynh nào đợi đón con ở cổng trường cấp 2, cấp 3, sẽ thấy một điều dường như thành quen: Không ít nhóm học sinh trêu đùa, nói chuyện với nhau bằng những ngôn từ khá dung tục. Nếu như vào mạng hay tham gia các nhóm trẻ, sẽ không khó nhận ra loại ngôn từ này còn tràn lan phổ biến đến cỡ nào khi các cháu tương tác, nói chuyện với nhau. Thậm chí có phụ huynh cảm thấy “sốc” khi vô tình chứng kiến con mình nói chuyện với bạn bè qua điện thoại hoặc chat trên zalo với nhóm của chúng. Chỉ cần rẽ ngang được vào các cuộc hội thoại, sẽ thấy bọn trẻ viết đầy đủ những từ ngữ mà người khác nhìn thấy chỉ muốn quay mặt đi. Những cụm từ thô tục trở nên quá quen thuộc trên mạng xã hội, và xuất hiện với tần suất nhiều đến chóng mặt ở bất cứ hội, nhóm nào có đông thành viên ở lứa tuổi học sinh, sinh viên.
 |
Có thể nói, việc văng tục, chửi bậy đang là một điều cần nhìn nhận nghiêm túc trong ngôn ngữ giao tiếp của giới trẻ hiện nay. Những ngôn từ tục tằn hiện hữu khắp mọi nơi, từ ngoài đường cho đến trường học với rất nhiều lý do. Rất đáng suy nghĩ là ngày càng nhiều người trẻ nói bậy, chửi thề. Thậm chí, họ văng tục như một phản ứng tự nhiên. Những phát ngôn thô tục như đang trở thành trào lưu, lan nhanh trên mạng xã hội, và nguy hiểm hơn, người trẻ còn coi nó như một cách thể hiện cá tính. Mới đây, một hoa hậu mới đăng quang cũng bị cộng đồng “moi móc” về những ngôn ngữ mà cô gái này đã từng thể hiện trên mạng…
Ngôn ngữ của con người phát triển theo các bối cảnh của đời sống, điều này ai cũng thừa nhận. Xã hội ngày nay với sự phát triển của mạng Internet đã tạo ra những diễn đàn để thể hiện cái tôi cá nhân. Không ít tài khoản cá nhân trên youtube, zalo, facebook được một số cá nhân dùng thể hiện cái tôi bằng những ngôn từ hay tuyên bố “gây sốc”. Khi đó họ nhận được nhiều tán dương (?), bình luận hay cả những phê phán, phản ứng trái chiều. Những tương tác qua lại giữa các thành viên trong nhóm chỉ gây nghiện cho những người tham gia các diễn đàn đó. Lúc nào họ cũng nhăm nhăm điện thoại xem có ai like, bình luận, ủng hộ, thả tim, thả mặt cười với mình. Họ đón nhận những tương tác đó với các trạng thái buồn, vui, yêu ghét khác nhau. Có những người tung ra những phát ngôn bất thường để câu view, gây chú ý... Trường hợp này thấy không ít cả ở những người nổi tiếng, những nhóm game show truyền hình, tạo ra những phàn nàn của người xem. Dường như văn hóa ứng xử của những người được coi là sứ giả văn hóa, truyền tải cái đẹp xem ra lại… rất thiếu.
Ngày xưa, năng lực giao tiếp, những ứng xử có văn hóa được ông cha ta xem là tiêu chuẩn hàng đầu để đánh giá con người. “Vàng thì thử lửa, thử than / Chuông kêu thử tiếng, người ngoan thử lời”. Có lẽ đã đến lúc mọi người cần suy nghĩ lại cách nghiêm túc lời của các bậc tiền nhân trong việc dạy trẻ cách ăn nói trong xã hội hôm nay.
Ngô Quốc Ðông
Bình luận