Nhà thờ Thánh Giuse đầu tiên ở Rome

Năm Ðặc biệt kính thánh Giuse trùng với thời điểm hoàn tất công trình phục dựng nhà thờ San Giuseppe dei Falegnami (Thánh Giuse của các Thợ Mộc), là nhà thờ đầu tiên của Rome nhận Thánh Cả làm bổn mạng.

Ðối với các tín hữu thành Rome, việc kết thúc dự án phục hồi nhà thờ Thánh Giuse của các Thợ Mộc, tọa lạc tại công trường La Mã ở thủ đô Ý, vài tuần trước khi Ðức Thánh Cha quyết định lập Năm kính Thánh Giuse là hồng ân của Chúa.

Sự cố bất ngờ

Trên thực tế, vào thời điểm mái vòm của nhà thờ bất ngờ sụp đổ dưới cái nóng như thiêu như đốt vào ngày 30.8.2018, dân địa phương và những người yêu nghệ thuật chẳng có mấy hy vọng nhà thờ sẽ nhanh chóng được trùng tu, một phần do tổn thất quá lớn bên trong ngôi thánh đường được xây dựng theo kiến trúc Baroque này.

Mái bị sập kéo theo sự phá hủy trần nhà bằng gỗ mạ vàng vô giá, với các bức điêu khắc về cảnh Chúa Giáng Sinh và các thánh tông đồ Phêrô, Phaolô, dựa trên nguyên mẫu tác phẩm của họa sĩ Giovanni Battista Montano vào đầu thế kỷ 17. Với sức nặng của phần mái và trần nhà vào thời điểm rơi xuống, nền của sảnh chính nhà thờ bị tổn hại nghiêm trọng, ảnh hưởng đến 40% diện tích của nó, và một trong hai cây đại phong cầm cũng bị hỏng.

Bên trong ngôi thánh đường trước khi xảy ra sự cố

Tuy nhiên, nhờ vào sự phối hợp ăn ý giữa giáo phận Rome với Soprintendenza Speciale Archeologia Belle Arti e Paesaggio di Roma (Cơ quan Chính phủ chịu trách nhiệm về Di sản Nghệ thuật và Cổ vật), Istituto Superiore per la conservazione ed il restauro (Viện Cấp cao về Bảo tồn và Phục hồi), và sự góp sức của nhiều nghệ nhân, trần của nhà thờ đã có thể phục hồi hoàn toàn, kịp thời để dâng lễ vào lễ kính thánh Giuse ngày 19.3.2021.

Sập mái vào năm 2018 - ảnh: La Stampa

Công trình ghép hình khổng lồ

“Khâu đầu tiên của quá trình phục hồi đã được hoàn tất trong thời gian kỷ lục”, theo ông Alessandro Bozzetti, giám đốc công trình. 90% các mảnh vỡ từ bức điêu khắc đã được khôi phục, cho phép đội ngũ chuyên gia ráp nối thành công đoạn giữa của trần nhà, vốn thể hiện cảnh Chúa Giáng Sinh. “Chúng tôi bắt đầu công trình khổng lồ với việc ghép lại những mẩu nhỏ, giống như trò chơi xếp hình, và chúng tôi có thể khôi phục phần lớn diện tích trần nhà”, ông Bozzetti cho rằng nỗ lực này có thể so sánh với dự án phục hồi Vương Cung Thánh Ðường Thánh Phanxicô ở Assisisau trận động đất kinh hoàng vào năm 1997.

Trong đoạn phim đăng trên kênh YouTube của giáo xứ Thánh Giuse của các Thợ Mộc nhân dịp này, Ðức cha Daniele Libanori, Giám mục Phụ tá Rome, bày tỏ sự vui mừng khôn xiết khi có thể quay lại ngôi thánh đường vào dịp lễ thánh Giuse, dù nhà thờ vẫn đang đóng cửa do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Bất chấp đại dịch gây trì hoãn đáng kể dự án, các chuyên viên đã làm việc cật lực suốt mùa hè 2020 để đảm bảo rằng phần bên trong nhà thờ được hoàn tất vào đầu năm 2021.

“Ưu tiên của chúng tôi là kiến trúc nhà thờ và việc khôi phục lại vẻ đẹp mỹ lệ của công trình này”, giám đốc Bozzetti cho biết. “Chúng tôi theo đuổi nỗ lực chung với lòng đam mê và sự tận tâm, cũng giống như cuộc đời của thánh Giuse đã phản ảnh: luôn lặng lẽ, kiệm lời, và chỉ thể hiện qua hành động”, ông chia sẻ.

Nhà tù giam cầm thánh Phêrô và thánh Phaolô

Nhà thờ 400 năm tuổi còn nổi tiếng với di tích bên dưới: Nhà giam Mamertine cổ xưa, nơi từng giam giữ hai thánh tông đồ Phêrô và Phaolô. Ban đầu, nơi đây tọa lạc nhà thờ San Pietro in Carcere (Thánh Phêrô bị Giam cầm), được xây dựng hồi thế kỷ thứ tư. Năm 1540, dòng tu Thợ mộc thường tổ chức các dịp lễ tại nhà thờ này, nhưng họ nhanh chóng nhận ra cần phải xây dựng một nhà thờ lớn hơn, và kính thánh quan thầy Giuse, và thế là nhà thờ Thánh Giuse của các Thợ Mộc được xây dựng.

Nhà thờ mới được khởi công năm 1597, với kiến trúc sư ban đầu là Giacomo della Porta. Công trình tiếp tục được triển khai sau năm 1602 dưới sự chỉ huy của kiến trúc sư Giovanni Battista Montano. Khi ông qua đời năm 1621, học trò Giovanni Battista Soria nối tiếp sứ mệnh của người thầy. Nhà thờ được hoàn thành năm 1663. Nhà thờ Thánh Giuse của các Thợ Mộc là nhà thờ cổ nhất trong số 5 nhà thờ tại Rome nhận thánh Giuse làm bổn mạng.

LING LANG