Nhóm nữ tu tìm ra ngôi nhà của Thánh Gia ở Nazareth

Ngôi nhà thời thơ ấu của Chúa Giêsu một lần nữa thu hút sự chú ý của giới nghiên cứu, sau khi quyển sách mới của một nhà khảo cổ học Anh đề cập đến nhóm nữ tu đã có công khám phá nơi này.

Trong quyển sách có tựa đề “Các nữ tu của tu viện Nazareth” (tiếng Anh: The Sisters of Nazareth Convent), giáo sư khảo cổ học Ken Dark của Ðại học Reading (Anh) đã trình bày những phát hiện mới về ngôi nhà nhiều khả năng là nơi đã chứng kiến thời thơ ấu của Chúa Giêsu. “Bạn sẽ không tìm được bất kỳ dòng chữ nào với nội dung: Ðây là nhà của Chúa Giêsu”, giáo sư Dark thừa nhận, nhưng trực giác mãnh liệt sau hơn 14 năm nghiên cứu cho thấy ông có lẽ đã tìm đúng hướng.

Tranh Đức Kitô tại nhà song thân do họa sĩ John Everett Millais vẽ trong giai đoạn 1849-1850

Ngôi nhà bình dị

Theo nhà xuất bản Routledge, giáo sư Dark chuyên về khảo cổ học và lịch sử của thiên niên kỷ thứ nhất ở châu Âu và Trung Ðông; khảo cổ học và lịch sử tôn giáo, bao gồm Kitô giáo đời đầu; cũng như phương pháp và lý thuyết của ngành khảo cổ học. Khi bắt đầu nghiên cứu ngôi nhà ở Nazareth vào năm 2006, ông tìm ra nhiều tài liệu ghi chép các nỗ lực khảo cổ trước đó và chưa từng được công bố.

Ngôi nhà, hay nói đúng hơn là phần còn lại của nó, mà ông đề cập trong cuốn sách mới, đã được phát hiện bên dưới một tu viện của các nữ tu dòng Nazareth ở trung tâm thành phố. Tàn tích cổ nằm gần nhà thờ Truyền Tin, nơi thiên thần Gabriel báo tin cho Ðức Mẹ. Theo Live Science đưa tin vào năm 2015, bề ngoài của nhà cho thấy đây là mái ấm của một gia đình bình thường vào thời đó. “Chẳng có gì bất thường với căn nhà ấy. Ðơn sơ, không quá nghèo cũng chẳng có dấu hiệu nào cho thấy chủ nhà thuộc tầng lớp giàu có. Nếu đây đích thực là môi trường mang đến tuổi thơ của Chúa Giêsu, rõ ràng Ngài đã được nuôi lớn trên trong một gia đình nông thôn của vùng Galilee”, Ðài CBS News dẫn lời giáo sư Dark.

Ðiều mà giáo sư Dark đặc biệt chú ý chính là chất lượng của công trình xây dựng. “Bất kỳ người nào chịu trách nhiệm xây ngôi nhà như thế này đều nắm rõ các quy tắc về cấu trúc đá, điều mà chúng ta hoàn toàn có thể mong đợi ở một người được gọi là tekton, một từ cổ Hy Lạp chỉ thợ thủ công lành nghề thời xưa, giống như thánh Giuse”, theo giáo sư. Bên cạnh đó, tàn tích của ngôi nhà cổ cũng nằm bên dưới một nhà thờ Byzantine, nhiều khả năng được xây dựng vào thế kỷ thứ tư. Giáo sư Dark cho rằng đây chính là nhà thờ được một người hành hương tên Egeria đề cập vào thập niên 380, có tên là nhà thờ Nuôi Dưỡng (mà người được nuôi dưỡng ở đây được cho là Chúa Giêsu).

Nhà thờ Nuôi Dưỡng rất to lớn, được trang trí cực kỳ trang trọng, và nhiều khả năng là Vương Cung Thánh Ðường Byzantine ở Nazareth. Vị trí và quy mô của nó cho thấy nơi mà nhà thờ tọa lạc phải là một địa điểm rất quan trọng của Kitô giáo.

Mộ của thánh Giuse?

Dự án khảo cổ ở Nazareth cũng là “một trong những ví dụ sớm nhất về một chương trình khảo cổ học quy mô do nữ giới khởi xướng và điều hành”, theo giáo sư Dark trình bày trong quyển sách cua mình. Ông cho hay người lãnh đạo dự án chính là mẹ Bề trên Giraud của tu viện Nazareth. “Ðây có lẽ cũng là một dự án khảo cổ duy nhất vào thế kỷ 19 do đội ngũ đa số là nữ giới thực hiện”, vị giáo sư người Anh nói thêm.

Ðịa điểm khảo cổ ban đầu được khám phá vào thập niên 1880, và suốt hơn 50 năm sau đó được các nữ tu kiên trì khai quật. Bên cạnh đó, họ còn chăm sóc khu vực khảo cổ trước khi một phần tàn tích bị hư hỏng vào thời điểm khởi công tu viện. Nhờ những phát hiện của các nữ tu vào thế kỷ 19, cũng như hồ sơ ghi chép của tu viện, giáo sư Dark đã xác định được niên đại của nơi này, và phát hiện sự tồn tại của nhà thờ Nuôi Dưỡng vào thế kỷ 4. Vào thời điểm xây nhà thờ, người xưa rất cẩn thận để không phương hại đến ngôi nhà và nấm mồ bên trong, nhiều khả năng được thiết lập từ giữa và cuối thế kỷ thứ nhất, sau khi nơi này bị bỏ hoang. Có vẻ như người xưa cho rằng ngôi mộ có lẽ thuộc về thánh Giuse, từ đó giải thích cho sự thận trọng của họ.

Nơi được cho là ngôi nhà thời thơ ấu của Chúa Giêsu

Trong quá trình khai quật, các nữ tu đã tìm thấy một cái quách chứa hài cốt bên trong, dấu hiệu cho thấy có lẽ một vị thánh từng được chôn cất tại đây sau khi Chúa Giêsu qua đời. Khi các đội quân Thập Tự Chinh kiểm soát Nazareth vào khoảng năm 1099, họ nhanh chóng trùng tu nhà thờ Nuôi Dưỡng, nhưng công trình này tiếp tục bị phá hoại sau khi đội quân Hồi giáo ập đến Nazareth vào năm 1187.

Các nữ tu cũng đã tìm ra chứng cứ cho phép họ hình dung được những ngày cuối cùng của nhà thờ. Rõ ràng những người coi sóc nhà thờ khi ấy đều biết rằng mọi thứ sắp chấm dứt. Ngôi nhà của Chúa Giêsu được khóa lại với hy vọng có thể bảo vệ nơi này, trong khi nhà thờ bên trên bị đốt trụi. May mắn là họ đã thành công. Ngôi nhà vẫn còn đó và tiếp tục được khóa lại cho đến khi các nữ tu bắt tay vào công trình khai quật hồi thế kỷ 19.