Những chiếc mũ đỏ của vùng ngoại biên

Sau khi đọc kinh Truyền tin vào ngày 1.9.2019, Ðức Giáo Hoàng Phanxicô đã bất ngờ công bố danh sách 13 tân Hồng y.

Các vị sẽ được vinh thăng vào ngày 5.10.2019 tại Vatican, tức đúng một ngày trước khi khai mạc Thượng Hội đồng Giám mục về vùng Amazon. Trước khi đọc danh sách, Ðức Thánh Cha nhận định với các tín hữu có mặt tại quảng trường Thánh Phêrô: “Xuất thân của các vị cho thấy Giáo hội được ơn gọi tiếp tục loan báo tình yêu và lòng thương xót của Chúa cho toàn thể nhân loại”, theo Vatican News.

Ðức Phanxicô một lần nữa khẳng định mục tiêu hướng về các vùng ngoại biên của Giáo hội qua việc lựa chọn ngày vinh thăng hồng y ngay trước kỳ Thượng Hội đồng về khu vực có đông đảo thổ dân sinh sống và thuộc Tháng đặc biệt về Truyền giáo; cũng như có đến 8/13 vị sắp nhận mũ đỏ thuộc các hội dòng có nhiều đóng góp trong lịch sử gieo trồng hạt giống Tin Mừng đến khắp thế giới. Một điểm nhấn khác trong danh sách các tân Hồng y là sự hiện diện của những vị có vai trò quan trọng về đối thoại liên tôn, đặc biệt là với Hồi giáo. Theo Ðức Giáo Hoàng Phanxicô, Giáo hội không những cần đi về những “vùng ven” dễ bị quên lãng mà còn cần mở rộng biên giới, đến với thế giới, đến với các tôn giáo bạn.

Sau đây là các tân Hồng y vừa được Ðức Thánh Cha công bố:

Một trong những vị sẽ nhận mũ đỏ vào ngày 5.10 là Ðức cha Miguel Angel Ayuso Guixot, Chủ tịch Hội đồng Giáo hoàng về Ðối thoại liên tôn. Ngài sinh năm 1952 tại thành phố Seville, Tây Ban Nha, là tu sĩ dòng Comboni Thừa Sai Thánh Tâm, thụ phong linh mục năm 1980, ngay sau đó thì được bề trên gởi sang Ai Cập và Sudan để tham gia các sứ vụ truyền giáo. Ðức cha Guixot là một chuyên gia về Ả Rập học và Hồi giáo, đã từng nhiều năm giảng dạy về lãnh vực này. Năm 2012, ngài được Ðức Bênêđictô XVI bổ nhiệm làm Thư ký Hội đồng Giáo hoàng về Ðối thoại liên tôn và trở thành cộng sự đắc lực của Ðức Hồng y Chủ tịch Jean-Louis Tauran. Sau khi Ðức Tauran qua đời vào tháng 7.2018, Ðức cha Guixot được Ðức Thánh Cha Phanxicô chọn làm người kế nhiệm vào ngày 25.5.2019. Vị Giám mục người Tây Ban Nha nhận tin được vinh thăng khi đang trong kỳ nghỉ ở quê nhà, ngay sau khi vừa dâng lễ với các thành viên trong gia đình.

Ðức cha Jean-Claude Hollerich, Tổng Giám mục Luxembourg, cũng là một vị chủ chăn có rất nhiều kinh nghiệm phục vụ ở vùng “phi truyền thống” của Công giáo. Ngài sinh năm 1958, là tu sĩ dòng Tên, thụ phong linh mục năm 1990. Ðức cha Hollerich đã có nhiều năm làm việc tại Nhật Bản. Khi chưa làm linh mục, ngài đã sang nước này trong giai đoạn 1985 - 1989 để học ngôn ngữ và văn hóa Nhật. Sau đó, ngài về nước, làm linh hướng tại Ðại Chủng viện Luxembourg từ năm 1990 - 1994, rồi trở thành vị phụ trách về ơn gọi của Tổng Giáo phận. Năm 2002, Ðức cha Hollerich quay lại Nhật Bản, giảng dạy về quan hệ văn hóa giữa châu Âu với Ðông phương tại Ðại học Sophia của dòng Tên ở Tokyo. Năm 2011, ngài được Ðức Bênêđictô XVI bổ nhiệm làm Tổng Giám mục Luxembourg. Hiện Ðức cha Hollerich là Chủ tịch Ủy ban của Liên Hội đồng Giám mục châu Âu tại Liên minh châu Âu (COMECE), nhiệm kỳ 2018 - 2023.

Ðức cha Fridolin Ambongo, Tổng Giám mục Kinshasa (CHDC Congo), vốn là tu sĩ dòng Phanxicô Capuchin. Ngài sinh năm 1960, thụ phong linh mục năm 1988 và được tấn phong giám mục năm 2005. Ngài từng là Chủ tịch Ủy ban Công lý và Hòa bình của Hội đồng Giám mục CHDC Congo, từ năm 2016 thì trở thành Phó Chủ tịch HÐGM nước này. Tháng 2.2018, ngài được Ðức Thánh Cha bổ nhiệm làm Tổng Giám mục phó với quyền kế vị của Tổng Giáo phận Kinshasa, đến tháng 11 cùng năm thì chính thức trở thành Tổng Giám mục Chánh tòa, kế nhiệm Ðức Hồng y Laurent Monsengwo về hưu vì tuổi tác. Trả lời Vatican News khi vừa biết tin được vinh thăng, Ðức cha Ambongo cho biết ngài xem hồng ân này là động lực để tiếp tục toàn tâm phục vụ người dân CHDC Congo, “một dân tộc đã chịu nhiều đau khổ”.

Ðức cha Matteo Zuppi, Tổng Giám mục Bologna, là thành viên cộng đoàn Sant’Egidio chuyên về giúp đỡ người nghèo, người du mục, người cao tuổi neo đơn, bệnh nhân nhiễm HIV… Ngài sinh năm 1955, từng là Giám mục phụ tá của Rome trong hơn 3 năm trước khi được Ðức Phanxicô bổ nhiệm làm Tổng Giám mục Bologna vào năm 2015. Ðức cha Zuppi rất được giáo dân quý mến vì tính tình giản dị, gần gũi. Ngài đặc biệt dành nhiều tâm huyết để bảo vệ quyền lợi cho người nhập cư tại Ý. Ðức Tổng Giám mục Bologna được tin vinh thăng khi đang dẫn đầu đoàn hành hương của giáo phận về Lộ Ðức (Pháp). Ngài bày tỏ niềm cảm kích với Ðức Thánh Cha về lựa chọn này, đồng thời khẳng định đây là sự khích lệ để tiếp tục nỗ lực hành động vì tình hiệp nhất của Giáo hội.

Linh mục Michael Czerny (dòng Tên) sinh năm 1946, là người Canada, gốc Tiệp Khắc. Cha Czerny hiện là Phó Tổng thư ký Phân bộ Di dân, trực thuộc Bộ Phục vụ Phát triển nhân bản toàn diện. Vị linh mục của dòng Tên từng tham gia nhiều sứ vụ truyền giáo tại Mỹ Latinh và châu Phi. Với những kinh nghiệm phục vụ người bản địa, hồi đầu năm nay, ngài được Ðức Phanxicô bổ nhiệm làm Thư ký đặc biệt cho Thượng Hội đồng Giám mục về Amazon. Ngài đang có chuyến làm việc tại Sao Paulo (Brazil) để chuẩn bị cho việc tổ chức Thượng Hội đồng và cũng tại đây đã nhận tin sẽ được trao mũ đỏ.

Ðức Tổng Giám mục José Tolentino Calaça de Medonça sinh năm 1965 tại đảo Madère, Bồ Ðào Nha. Ngài là nhà thần học, nhà văn và nhà thơ, từng là Hiệu trưởng Ðại học Giáo hoàng Bồ Ðào Nha ở Rome và là cố vấn của Hội đồng Giáo hoàng về Văn hóa từ năm 2011. Tháng 6.2018, ngài trở thành thủ thư của Tòa Thánh, quản lý Văn khố mật và Thư viện Vatican.

Ðức cha Cristobal Lopez Romero (dòng Don Bosco), Tổng Giám mục Rabat (Maroc), sinh năm 1952 tại thành phố Vélez-Rubio, Tây Ban Nha. Ngài từng phục vụ nhiều năm tại Paraguay và Bolivia trước khi được bổ nhiệm làm chủ chăn của Tổng Giáo phận thủ đô Maroc vào năm 2017. Cùng đến từ “vùng ngoại biên” và sẽ được vinh thăng vào đầu tháng 10 còn có Ðức cha Ignatius Suharyo Hardjoatmodjo (sinh năm 1950), Tổng Giám mục Jakarta và là Chủ tịch Hội đồng Giám mục Indonesia; Ðức cha Juan de la Caritad Garcia Rodriguez (sinh năm 1948), Tổng Giám mục Havana (Cuba); và Ðức cha Alvaro Ramazzini Imeri (sinh năm 1947), Tổng Giám mục Huehuetenamgo (Guatemala).

Ðức Thánh Cha cũng sẽ vinh thăng 3 vị trên 80 tuổi (quá tuổi tham gia mật nghị bầu giáo hoàng) vì “những đóng góp to lớn cho Giáo hội”, gồm: Ðức Tổng Giám mục Michael Louis Fitzferald (sinh năm 1937), người Anh, nguyên Chủ tịch Hội đồng Giáo hoàng về Ðối thoại liên tôn; Ðức cha Sigitas Tamkevicius (sinh năm 1938), dòng Tên, nguyên Tổng Giám mục Kaunas, Lithuania; Ðức cha Eugenio Dal Corso (sinh năm 1939), dòng Bề tôi Khó nghèo của Chúa Quan Phòng, nguyên Giám mục Benguela, Angola.

Lan Chi