Nỗ lực chung bảo vệ đời sống hoang dã

Ít nhất 50 quốc gia đã đạt được cam kết đến năm 2030 sẽ bảo vệ 1/3 diện tích Trái đất, ngăn chặn nạn hủy hoại thế giới tự nhiên và làm chậm lại nguy cơ tuyệt chủng của các giống loài.

Khoảng 30 nguyên thủ, các quan chức chính phủ và những người đứng đầu các tổ chức quốc tế đã tham gia Hội nghị Một Hành tinh chung, diễn ra trực tuyến vào ngày 11.1 vì dịch Covid-19. Một lần nữa, hội nghị không có sự hiện diện của phái đoàn chính phủ Mỹ, cũng như các lãnh đạo Nga, Ấn Ðộ và Brazil. Tại hội nghị, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron công bố một tin tức đáng mừng: Liên minh Kỳ vọng Cao đối với Tự nhiên và Con người (HAC) giờ đây đã có 50 nước tham gia. Ðược khởi động vào năm 2019 nhờ vào công của Costa Rica, Pháp và Anh, HAC đặt mục tiêu bảo vệ thành công ít nhất 30% diện tích biển và đất liền của hành tinh Xanh vào năm 2030.

Phá hủy tự nhiên là rước họa vào thân

Một báo cáo của LHQ vào năm 2019 về đa dạng sinh học cho thấy hoạt động của con người đang đẩy tự nhiên vào tình trạng chật vật và khó khăn hơn bất kỳ thời điểm nào khác trong lịch sử nhân loại, với nguy cơ tuyệt chủng đang chực chờ đối với hơn 1 triệu loài thực vật và động vật. “Chúng ta thậm chí còn biết rõ rằng, trong lúc phải trải qua cuộc khủng hoảng (môi trường và khí hậu), mọi nhược điểm của con người đều có sự liên đới với nhau. Việc gây áp lực cho tự nhiên thông qua các hoạt động của con người đang gia tăng tình trạng bất bình đẳng và đe dọa sức khỏe lẫn an ninh của chúng ta”, AFP dẫn lời ông Macron. “Chúng ta có thể thay đổi câu chuyện đó nếu quyết định hành động”, Tổng thống Pháp kêu gọi.

Hội nghị kéo dài một ngày tập trung vào 4 chủ đề chính: bảo vệ các hệ sinh thái biển và đất liền; quảng bá xu hướng sinh thái học nông nghiệp, được cho là phương pháp bền vững hơn để trồng cây lương thực; gia tăng nguồn quỹ bảo vệ đa dạng sinh học và xác định giữa mối liên kết giữa nạn phá rừng với sức khỏe của con người lẫn động vật. Hội nghị cũng khởi động chương trình gọi là PREZODE, theo đó Tổng thống Pháp giới thiệu như là một sáng kiến quốc tế vô tiền khoáng hậu nhằm ngăn chặn sự trỗi dậy của các căn bệnh và dịch có nguồn gốc từ động vật. Ðộng thái trên được triển khai trong bối cảnh giới khoa học nghi ngờ dịch Covid-19 lần đầu tiên xuất hiện ở Trung Quốc vào cuối năm 2019 đến từ động vật hoang dã, có lẽ là dơi.

“Giai đoạn phục hồi từ dịch bệnh là cơ hội để chúng ta thay đổi”, Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu. Theo ông, với các chính sách thông minh và những khoản đầu tư đúng đắn, chúng ta có thể mở ra một con đường mang đến sức khỏe cho mọi người, khôi phục các nền kinh tế, xây dựng năng lực phục hồi và giải cứu sự đa dạng sinh học. Ông Guterres cũng chỉ ra, theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới, các cơ hội kinh doanh đến từ hoạt động bảo vệ tự nhiên có thể mang đến 191 triệu việc làm vào năm 2030.

Nhiều sáng kiến

Những nhà lãnh đạo khác tham gia hội nghị bao gồm Thủ tướng Ðức Angela Merkel, Thủ tướng Anh Boris Johnson và Thủ tướng Canada Justin Trudeau. Trung Quốc, đại diện là Phó Thủ tướng Hàn Chính, nhất trí rằng cần phải triển khai nỗ lực chung nếu muốn tạo sự thay đổi. Như những năm trước, hội nghị không có sự tham gia của Mỹ, quốc gia có khí phát thải hàng đầu thế giới. Ðiều này một phần do Tổng thống tân cử Joe Biden, người ủng hộ mạnh mẽ trong các vấn đề về môi trường, phải chờ đến ngày 20.1 mới nhậm chức. Trong quá trình tranh cử tổng thống Mỹ, ông Biden cam kết sẽ tăng cường nỗ lực bảo vệ sự đa dạng về sinh thái, bằng cách bảo tồn và gìn giữ 30% đất đai và sông hồ, biển cả của Mỹ đến năm 2030.

Vì COVID-19 nên hội nghị diễn ra trực tuyến

Cuộc thảo luận vào ngày 11.1 cũng nhằm chuẩn bị cho các nội dung đàm phán về mục tiêu đa dạng sinh học chuẩn bị diễn ra ở Trung Quốc vào tháng 10, cũng như Hội nghị LHQ về biến đổi khí hậu - COP26 ở Scotland sau thời gian bị hoãn lại vì dịch Covid-19. Trong cuộc họp bên lề hội nghị về dự án Bức tường Xanh Vĩ đại ở châu Phi, các phái đoàn cũng tập trung tìm kiếm các nguồn đầu tư nhằm ngăn chặn sa mạc Sahara mở rộng thêm về hướng nam. Hội nghị chứng kiến việc tạo ra nguồn quỹ được dự kiến sẽ lên đến 14,3 tỉ USD trong 5 năm tới. Ðược triển khai từ năm 2007, dự án này đặt mục tiêu xây dựng một vành đai cây xanh chạy dài 7.000 km khắp châu Phi, từ Senegal dọc theo bờ Ðại Tây Dương đến Djibouti trên vịnh Aden.

Một sáng kiến khác bao gồm sự hình thành liên minh mới của các quốc gia Ðịa Trung Hải, hợp tác với nhau để bảo vệ môi trường biển cả trước nguy cơ ô nhiễm và đánh bắt cá quá mức. Bên cạnh đó, Thái tử Charles của Anh cũng lên tiếng kêu gọi các nhà lãnh đạo kinh tế trong lĩnh vực tư hãy tham gia liên minh đầu tư mới nhằm thu về 10 tỉ USD vào năm 2022 để cấp quỹ cho các giải pháp về môi trường. n

BẠCH LINH