Sống Mùa Chay

Bước vào mùa Chay Thánh 2020, nhiều vị chủ chăn các giáo phận đã gởi thư mục vụ tới đoàn chiên, mời gọi mọi người sám hối bằng những việc làm cụ thể.

VỀ VỚI CHÚA LÀ NGUỒN CỘI

Phụng vụ Lời Chúa xuyên suốt trong các Chúa nhật mùa Chay luôn nhắn gởi tín hữu hãy mặc lấy tâm tình thống hối, ăn năn. Diễn giải theo cách của Ðức cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi, Giám mục Qui Nhơn thì sám hối có nghĩa là cảm thấy đau buồn, chán ghét tội lỗi đã phạm và quyết tâm chừa cải: “Hành vi sám hối được ví như hai con mắt của đứa con hoang đàng trong dụ ngôn Tin Mừng, một con mắt tự nhìn vào đáy lòng mình, vào thân phận khốn nạn hiện tại của mình; con mắt kia hướng về người Cha nhân hậu là Thiên Chúa và bắt gặp ánh mắt đầy tình thương xót của Người. Như thế, tâm tình sám hối phải bao hàm sự hoán cải. Sám hối theo đúng nghĩa không chỉ là sự sửa đổi chính mình, nhưng còn là một cuộc hoán cải trở về với Thiên Chúa là Ðấng luôn yêu thương mình. Ðó vừa là hành vi của đức tin, vừa là hành vi của đức ái và đức cậy, là ba nhân đức đối thần căn bản nhất của người Kitô hữu”.

Chăm sóc môi trường và chăm sóc người nghèo là hai điều không thể tách rời nhau

Ðức cha Giuse Vũ Văn Thiên, Tổng Giám mục Hà Nội nhấn mạnh ý nghĩa nghi thức xức tro vào ngày khởi đầu của mùa Chay. Việc làm này giúp Kitô hữu ý thức thân phận mỏng giòn của mình. Ðức cha nhắc nhớ các tín hữu canh tân, đổi mới đời sống. Ngài gợi ý ba phương thức, đó là sống có trách nhiệm; sống đức tin, cậy, mến; và làm sao cho cuộc đời nên thánh thiện. Vị chủ chăn dẫn ra từ tông huấn “Amazon yêu quý” mà Ðức Thánh Cha Phanxicô công bố hồi giữa tháng 2 vừa qua, một ý quan trọng cần ghi nhớ về thực hànhtrách nhiệm với tha nhân: “Chăm sóc anh chị em chúng ta như Chúa chăm sóc chúng ta, đó là hệ sinh thái đầu tiên chúng ta cần. Chăm sóc môi trường và chăm sóc người nghèo là hai điều không thể tách rời nhau (x. các số 41 - 42)”. Ngài lưu ý thêm, mỗi người cần cẩn trọng trong ứng xử, trong lời nói và những quyết định của mình để vừa thể hiện được sự tôn trọng người khác, vừa xây dựng mối tương quan hài hòa với thế giới xung quanh.

Khởi đầu những bức thư của các Ðức Giám mục, có một điểm tương đồng là việc nhắc lại ý nghĩa của mùa Chay Thánh. Ðức cha Anphong Nguyễn Hữu Long, Giám mục Vinh bày tỏ nỗi trăn trở vì lối sống ngày nay của nhiều giáo hữu đang đi xa rời Chúa. Trong chuỗi huấn dụ, ngài hướng Dân Chúa quan chiêm mầu nhiệm Phục Sinh. Ðức Kitô đã mang lại ý nghĩa cho những khổ đau của con người, đã làm cho trần gian không còn tính tạm bợ, nhưng là đường đưa đến cuộc sống vĩnh cửu. Kitô hữu, nhờ đó, trở nên nhân chứng bằng cách dám chấp nhận đau khổ, bất công, cổ vũ và xây đắp một nền văn minh tình thương để mọi người được sống xứng với phẩm giá con người hơn.“Nếu tin rằng mọi sự từ bỏ đều được Chúa đền bù, mọi hy sinh đều là tham dự vào hy tế cao cả của Ðức Kitô, thì làm sao chúng ta lại không dám từ bỏ, không dám hy sinh? Nếu tin rằng Ðức Kitô đã giải thoát chúng ta khỏi ách nô lệ tội lỗi và sự chết, khỏi tính ích kỷ hẹp hòi và ban cho chúng ta một Thần Khí mới, một quả tim mới, thì hẳn mỗi người sẽ không thể tiếp tục sống nhỏ nhen, cầu sự an toàn bản thân, chẳng dám xả thân vì tha nhân!”, ngài viết.

NHÌN CƠN DỊCH TỪ GÓC ÐỘ THIÊNG LIÊNG

Những ngày này, cả thế giới đang chống chọi với dịch bệnh hoành hành. Giáo hội cũng không đứng ngoài và thờ ơ trước những diễn tiến đó. Hội đồng Giám mục Việt Nam và sau đó, các địa phận cũng đã ra văn bản hướng dẫn mục vụ, sinh hoạt trong mùa dịch. Lần này, các Giám mục cũng đã khéo léo đề cập cơn dịch SARS-CoV-2 dưới cái nhìn đức tin. Ðức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm đặt vấn đề để giáo dân ngẫm nghĩ: “Năm nay, người Công giáo bước vào Mùa Chay thánh trong lúc cả thế giới âu lo trước dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do SARS-CoV-2, gọi tắt là Covid-19. Phải chăng đây chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên hay đây là ‘dấu chỉ thời đại’? Phải chăng đây là thời điểm cần lắng nghe cách khẩn thiết hơn lời kêu gọi của Chúa Giêsu: Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng?”.Ðức cha chỉ ra các con số về dịch. Từ đó, ngài liên tưởng đếnsự tàn phá của tội lỗi, nhất là những mối tội đầu: kiêu ngạo, hà tiện, ganh tị, dâm dục…, và gợi nhớ về con đường trở về với Chúa là sám hối, thực hành bác ái yêu thương. Nếu ý thức được mối nguy hiểm và sự tàn phá của tội lỗi, chúng ta cần phải phòng chống tội lỗi. Theo kinh nghiệm lâu đời của mình, Hội Thánh đưa ra nhiều lời khuyên đạo đức để giúp thực hiện điều này, cụ thể nhất làtránh xa dịp tội.

Tin tuyệt đối vào quyền năng Thiên Chúa và quy hướng về Ngài là tâm tình mà Ðức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng gởi cho cộng đồng Dân Chúa TGP TPHCM và giáo phận Phát Diệm. Ðức cha chỉ rõ, dịch SARS-CoV-2 là một tai họa nhưng cũng là cơ hội cho chúng ta thức tỉnh. Cả thế giới đang lo âu trước sự lây lan của virút. Rồi ngài cũng nói lên một thực tế : “Chúng ta sợ hãi trước virút nhưng lại không biết kính sợ Thiên Chúa và quy hướng về Ngài”. Thật vậy, các vị chủ chăn như cùng chung nhận định, càng nhìn vào những biến chuyển khôn lường của cuộc sống, thảm họa, dịch bệnh, đau khổ…, con người càng phải bám víu vào Lòng Chúa Thương Xót và hoán cải mỗi ngày.

NHỮNG THỰC HÀNH CỤ THỂ

Khởi từ những ý niệm sâu sắc đó, các Ðức cha đã gợi ý tín hữu cách sống mùa Chay hiệu quả. “Cùng với việc cẩn trọng về phương diện thể lý để tránh lây nhiễm dịch bệnh, chúng ta cũng cần lưu tâm đến việc thanh tẩy, hoán cải tâm hồn để vượt thoát những cám dỗ của khuynh hướng muốn sống hưởng thụ, thờ ơ, vô cảm trong đời sống tâm linh và nghĩa tình với tha nhân. Ði đôi với việc sám hối, quyết tâm từ bỏ những sai trái trong cuộc sống, chúng ta còn được mời gọi tích cực góp phần xây dựng và thăng tiến đời sống cộng đồng, tôn trọng môi sinh và đề cao những giá trị linh thánh trong đời sống thường nhật. Ðể được như thế, cần biết chế ngự và đổi mới bản thân trong lối sống, loại trừ những lời nói và hành vi có thể xúc phạm đến phẩm giá con người và những thụ tạo khác trong vũ trụ”, Ðức Giám mục giáo phận Ðà Nẵng, Giuse Ðặng Ðức Ngân nhắn gởi.

Ðức cha Anphong Nguyễn Hữu Long thì nhắc giáo hữu hãy để tâm cầu nguyện bằng Lời Chúa. Ngoài việc tham dự tĩnh tâm, xưng tội và canh tân đời sống để tỏ lòng sám hối, tín hữu hãy lưu ý thêm về vai trò và tác động của Lời Chúa trong cuộc sống, chăm chú lắng nghe, học hỏi, mến yêu và thực hành Lời Chúa. Mỗi ngày, hãy đọc một hoặc hai câu Kinh Thánh, bắt đầu với Tin Mừng. Ngài khuyên mọi người hãy để sách Kinh Thánh mở ra trên bàn, mang sách Kinh Thánh trong túi hoặc trong giỏ xách, đọc Kinh Thánh trên điện thoại di động và để Lời Chúa truyền cảm hứng cho bản thân hằng ngày. Các vị chủ chăn cũng đặc biệt nhắc các cộng đoàn cùng cầu nguyện cho cơn dịch mau qua. Trong mùa Chay,gia tăng các việc lành phúc đức để thể hiện tình yêu đối với tha nhân, nhất là những người nghèo khổ, bệnh tật.

Ðức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng nhắc các thành phần Dân Chúa bên cạnh việc thực thi bác ái, chu toàn bổn phận thiêng liêng, nỗ lực chung tay với xã hội chống dịch, còn nhớ cộng tác vào việc trùng tu nhà thờ Chánh tòa Ðức Bà Sài Gòn, công trình giàu ý nghĩa của giáo phận. Trong vai trò Giám quản Phát Diệm, ngài cũng gợi nhớ giáo hữu canh tân việc “chầu lượt”. Ðức cha cho biết chầu lượt là một việc thánh thiện nhưng nhiều lúc đã bị biến thành ngày hội vui và dần dần mất bầu khí linh thánh.Ngài ước mong từng giáo xứ, gia đình và từng người hãy khôi phục lại ý nghĩa thánh thiện và truyền thống tốt đẹp của ngày chầu lượt. Trước ngày chầu lượt, nên tham dự tĩnh tâm, học hỏi về Bí tích Thánh Thể, cầu nguyện và xưng tội để chuẩn bị tâm hồn. Cao điểm là trong chính ngày chầu lượt, mỗi người sốt sắng tham dự thánh lễ và rước lễ, chầu Thánh Thể và rước kiệu tôn vinh Thánh Thể.

Tại giáo phận Cần Thơ, Ðức cha Stêphanô Tri Bửu Thiên đề nghị các họ đạo lập ra quỹ bác ái chung để bà con kịp thời hỗ trợ nhau lúc quẫn bách, tạo điều kiện để học sinh nghèo được đến trường, cấp học bổng, trợ cấp cho các em…

Hy vọng, những chỉ dẫn thiết yếu của các thư mục vụ mùa Chay sẽ giúp mọi người cùng sống mùa Chay cách thánh thiện, cụ thể nhất.

Hùng Luân