Tấm lòng người mẹ sau chiếc áo dòng

Là một hội dòng có phần đông nữ tu người dân tộc thiểu số, dòng Ảnh Phép Lạ đã và đang hiện diện khắp nơi ở núi rừng Tây Nguyên. Trong bảy thập niên qua, dòng luôn bền bỉ nâng đỡ và vực dậy đời sống của bà con nghèo, dựa trên khẩu hiệu “Truyền giáo trong đức ái”.

Ðào tạo… bà đỡ

Cùng là người con của núi rừng, các nữ tu (tiếng dân tộc gọi là yá) Ảnh Phép Lạ hơn ai hết hiểu rất rõ đời sống của bà con dân tộc thiểu số. Trái tim nhạy cảm của các yá nhanh chóng thấy được vướng mắc trong từng hoàn cảnh, để rồi từ đó nảy ra nhiều phương cách giúp đỡ, đồng hành.

Với các nữ tu người dân tộc, dòng đã dấn thân và các bản làng heo hút phục vụ với khẩu hiệu 'truyền giáo trong đức ái"

Một trong những mối quan tâm lớn của dòng chính là chăm lo cho nữ giới. Phụ nữ sống nơi vùng núi cao, ngày ngày cắm mặt vào nương rẫy, cộng với thiếu thốn các phương tiện thông tin nên vốn kiến thức về sức khỏe sinh sản vô cùng ít ỏi. Từ hạn chế này mà cuộc sống hằng ngày của họ nảy sinh thêm rất nhiều nhọc nhằn. Lúc phục vụ tại cộng đoàn trong những bản làng, các yá đã không ngần ngại đến tận nhà bà con, trực tiếp hộ sanh, lo cho em bé sơ sinh... Nhưng rồi họ nhận ra, mình làm giúp thì muôn đời bà con không thể tự lo được. Thế là mỗi tháng một lần, dòng bắt dầu tập trung các bà mẹ theo từng vùng, từ Kon Rẫy, Sa Thầy đến Ðắc Bà Là để dạy bà con cách hộ sanh, cắt rốn, tắm cho em bé..., với mong muốn làng nào cũng có chừng 2 - 3 bà đỡ. Bởi vùng heo hút, bệnh viện thường ở quá xa nhà dân, nên nhân đó dòng cũng chú ý trang bị để người dân có thêm nhiều kỹ năng sơ cứu kịp thời trong những trường hợp đột ngột.

Ðóng vai trò như một “kênh” truyền đạt kiến thức về sức khỏe, y tế cho bà con dân tộc, các nữ tu Ảnh Phép Lạ càng ý thức trau dồi thêm bằng cách học hỏi không ngừng. Dòng đã gởi nhiều yá đi học ngành y để có thể vững chuyên môn về phục vụ lại cho bà con. Nơi mỗi cộng đoàn đều sắp xếp người lo về y tế, đỡ đần dân trong lúc ốm đau, bệnh tật. Bên cạnh đó, dòng cũng đã mở một trạm xá ở gần nhà thờ Chánh tòa giáo phận Kontum, rộng cửa đón dân nghèo đến khám, chữa bệnh.

Hình ảnh tận tụy không ngại khổ, đức hy sinh quên mình của các nữ tu dòng Ảnh Phép Lạ còn được nhắc đến qua công việc phục vụ bệnh nhân phong. Tại trại phong Ðăkkia, Kon Hơring, Ðăk Ring…, không ít yá đã gắn bó nửa thế kỷ với người bệnh, dốc hết tình thương mà coi sóc, chăm lo cho họ. Không chỉ gần gũi với vai trò người giúp đỡ, các dì còn ở bên cạnh bệnh nhân phong chia sẻ nỗi niềm, cũng như an ủi trong lúc họ ngã lòng. Yá Y Lan, đang giúp tại trại phong Ðăkkia tâm sự: “Người mang bệnh phong lòng đã khổ lắm rồi, nếu bị xa lánh, không ai quan tâm thì còn đau khổ gì bằng. Tôi xem đây như nhà và người bệnh là người thân, vì vậy công việc hằng ngày trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều!”.

Món quà của yá

Sau năm 1975, nhà mẹ của dòng có đón nhận, giúp đỡ một phụ nữ bị ung thư. Các yá tìm cách đưa bà đi bệnh viện chạy chữa nhưng không qua khỏi, bỏ lại con thơ khi ấy chỉ mới mấy tháng tuổi. Trước hoàn cảnh bơ vơ của đứa nhỏ sớm mất mẹ, các yá đã không ngần ngại dang tay bao bọc, chở che. Từ đó, căn chòi nhỏ đầu tiên được dựng lên nơi mảnh vườn cạnh nhà mẹ và được đặt tên là Vinh Sơn 1. Dần dần, số lượng trẻ bắt đầu tăng lên qua sự gởi gắm của nhiều người. Riêng các yá, đi phục vụ tại bản làng, thấy được hoàn cảnh nào thương tâm là lại đón về cưu mang, nhất là những đứa trẻ có nguy cơ là nạn nhân hủ tục “mẹ chết, con bị chôn theo” của nhiều dân tộc Tây nguyên. Từ Vinh Sơn 1, dòng mở thêm Vinh Sơn 2, 3 và hiện nay đã có 6 tổ ấm hiện diện nơi vùng đất cao nguyên, ấp ủ cho biết bao phận đời bất hạnh, cơ nhỡ.

Kể sao hết những khó khăn trong ngày đầu mới lập mái ấm Vinh Sơn. Kinh tế của dòng trước giờ chỉ nương nhờ cả vào mảnh vườn, nương rẫy. Khi mở ra cơ sở nuôi trẻ, đôi vai các yá lại càng trĩu nặng thêm gánh âu lo. Mẹ nghèo nuôi con, khổ trăm bề. Xót xa trước cảnh trẻ chỉ có nước cơm trộn đường thay cho sữa, các yá lại càng cố gắng làm lụng để có thể đem lại những điều kiện tốt hơn cho đám trẻ. Tờ mờ sáng, họ đã chia nhau lên nương, ra vườn làm lụng quần quật. Bàn tay nữ tu yếu ớt qua ngày tháng lao động vất vả càng thêm dạn dày, chai sần.

Món quà mà các yá tặng cho trẻ Vinh Sơn không chỉ là một nơi ăn, chốn ở yên bình mà còn là cả tương lai rộng mở phía trước. Trẻ đến tuổi đi học sẽ được gởi đến những ngôi trường quanh vùng. Sau khi học xong cấp 3, ai muốn vào cao đẳng, đại học hoặc đi học nghề đều được lo chu toàn đến cùng. Hiện tại, số trẻ nương nhờ ở cả 6 mái ấm là khoảng 700 em, thuộc mọi độ tuổi. Số lượng đông như vậy nên mỗi lần tựu trường, các “bà mẹ Vinh Sơn” được dịp lắng lo đủ thứ: tiền học phí, mua đồng phục, tập vở... Nữ tu Y Biut - Bề trên dòng Ảnh Phép Lạ thật tình: “Chưa đâu, còn tới mấy kỳ họp phụ huynh nữa. Ðông em quá mấy yá đâu đủ người, vậy là chia nhau vừa họp xong bên đây, chạy qua bên kia họp tiếp. Nhiều khi không kịp nữa thì xin thầy cô cho gặp sau. Giáo viên ở đây cũng biết hoàn cảnh nên họ thông cảm cho nhiều lắm”.

Trẻ mồ côi ở Vinh Sơn luôn nhận được sự chở che và tình yêu thương của các yá

Không chỉ quan tâm đến việc học văn hóa ở trường cho các em, nữ tu Ảnh Phép Lạ còn chú ý giáo dục về nhân bản từ những điều nhỏ nhặt hay trong nếp sống, sinh hoạt hằng ngày. Ngoài giờ lên lớp, họ khuyến khích trẻ tự lập, biết lao động bằng cách tổ chức, phân công cho trẻ làm từ những việc nho nhỏ nơi vườn nhà. “Khi chăm một cái cây, nhặt cọng rác hay nhổ một cụm cỏ, tức là các em đã ý thức được trách nhiệm của mình. Biết được mình không hề cô đơn mà là một phần của tập thể đầy yêu thương nơi mái ấm Vinh Sơn”, yá Y Biut nhận xét.

Dường như để trả công cho sự tận tụy của những người mẹ đầy lòng nhân hậu này, những đứa trẻ cứ thế lớn lên, hiền lành như cây cỏ và vô cùng nhạy cảm với tình yêu thương. Các yá kể thường ngày hay rỉ tai khuyên chúng học hành, nên lúc nào các em cũng ráng ngoan ngoãn, chăm chỉ vì: “Sợ mấy yá buồn!”. Và như lũ chim con, đi học thì thôi chứ về đến tổ là quấn quít với các yá, tíu tít kể bao nhiêu chuyện vui ở lớp, ở trường.

Trên những bản làng heo hút, xa xôi, các nữ tu dòng Ảnh Phép Lạ đang ngày ngày là ngọn đèn chiếu tỏa, soi bước chân trẻ thơ và tỏa lan hơi ấm đến cho khắp những người cùng khổ.

Thiên Lý