Việc đọc sách, nhất là với giới trẻ, thiếu nhi... đang được khuyến khích dưới nhiều hình thức. Ðây đó trong cả nước đã có những cuộc tọa đàm, hội thảo liên quan tới văn hóa đọc, trong đó cũng đã đặt ra việc xây dựng tủ sách tại các gia đình. Gần đây, vấn đề này lại được nhắc tới trong một cuộc tọa đàm diễn ra tại Ðường Sách TPHCM do Nhà xuất bản Phụ Nữ Việt Nam phối hợp với các đơn vị tổ chức.
“Nhiều người cũng muốn cho con đọc sách và xây dựng tủ sách gia đình nhưng không biết bắt đầu từ đâu...”. Đây như một câu hỏi được khơi lên để những người quan tâm chia sẻ trải nghiệm của bản thân trong việc đến với sách và gầy dựng tủ sách tại nhà.
 |
|
Cùng chia sẻ trải nghiệm trong cuộc tọa đàm về việc đọc và xây dựng tủ sách gia đình tại Đường Sách TPHCM - ảnh: LG
|
Là một nhà văn, từng có nhiều đầu sách xuất bản, bà Nguyễn Thị Bích Hậu cho biết, bản thân mình từng là “mọt sách”, đọc nhiều sách nhưng các con của bà xuất phát ban đầu lại không phải là những người thực sự thích đọc sách. Bà cũng không phản đối và tôn trọng sở thích của các con, hay như bà nói thì “ai thích đọc sách thì đọc, ai nghe nhạc thì nghe, ở nhà tôi thoải mái, theo trường phái nào cũng được”. Thế rồi khi hai con đi du học nước ngoài. Một người trước khi sang Mỹ theo chương trình học bổng vào trung học, một lớp chuyên - đã được thầy giáo đưa cho danh sách rất nhiều đầu sách để đọc rồi làm bài thu hoạch sau đó. Thế là việc đọc sách tự nhiên đến, bởi không đọc thì không thể học được. Đi học, thầy cho ra đề tài để thuyết trình, phải đọc sách mới có thể có tư liệu, kiến thức để nói... Một người con khác của bà đi Úc cũng vậy, việc tự học rất nhiều nên buộc phải đọc sách. Đó cũng là điều dễ thấy trong nền giáo dục ở những nước phát triển. Vì thế, nữ nhà văn đã đúc kết: “Cơ bản để nâng chất lượng đọc sách trong mỗi gia đình lên là do giáo dục... Gốc rễ để thay đổi việc đọc sách cho trẻ con chính là thay đổi từ giáo dục”.
 |
|
Cha mẹ là những người gần gũi, dễ truyền cảm hứng đọc sách cho con - ảnh: LG
|
Làm việc trong lĩnh vực nghiên cứu giáo dục, ông Hoàng Anh Đức thừa nhận việc đọc sách đối với bản thân mình đến một cách tự nhiên do nhu cầu công việc. Trong quá trình làm việc, ông luôn phải đọc để học cái mới. Còn ở góc độ một phụ huynh trong gia đình, theo ông, việc xây dựng thói quen đọc sách cho trẻ cũng nên để diễn ra tự nhiên. Và muốn thế, phải thiết lập được môi trường xung quanh, việc đầu tiên là phải có sách để đọc. Nếu muốn đọc sách mà nhìn mãi trong nhà chẳng có quyển sách nào thì không thể đọc được. “Cứ hình thành một không gian sách xung quanh trẻ đi, khi trẻ được bao vây bởi sách rồi thì không đọc lúc này, cũng có lúc khác đọc...”, nhà nghiên cứu Hoàng Anh Đức nói. Ông cũng nhấn mạnh chuyện cha mẹ như người đi trước, truyền cảm hứng cho con cái trong việc đọc. Các phụ huynh không thể nào nuôi dưỡng một người đọc trẻ khi bản thân không hề đọc. Nếu cha mẹ ưu tiên việc xem điện thoại hơn thì con trẻ cũng coi đó là việc ưu tiên; còn cha mẹ chú tâm đến sách, nói về sách như chuyện bình thường hằng ngày, con trẻ sẽ tự nhiên thấy việc đọc sách là bình thường, sẽ hình thành thói quen làm bạn với sách một cách dễ dàng.
 |
Trải nghiệm của ông Nguyễn Quốc Vương - một tác giả, dịch giả, diễn giả trong lĩnh vực lịch sử, văn hóa, giáo dục - lại càng khẳng định hơn nữa một điều, cha mẹ chính là người truyền cảm hứng và tạo cho con trẻ thói quen đọc sách. Từ nhỏ, ông Vương đã có niềm say mê với sách, được khơi mở từ chính bố của mình. Là thầy giáo dạy Toán nhưng người bố lại yêu thích văn chương nên từ những năm 80 của thế kỷ trước, trong nhà ông đã có thư viện lớn với nhiều đầu sách. Theo truyền thống đó, đến giờ ông Vương vẫn duy trì và phát triển thư viện cho gia đình của mình. Ông viết sách được nhiều cũng chính từ việc đã đọc nhiều.
Những chia sẻ trong một cuộc tọa đàm nhỏ, chưa phải là tất cả nhưng có thể thấy, việc gầy dựng, hun đúc thói quen đọc sách cho trẻ và hình thành một tủ sách gia đình chắc chắn không thể thiếu yếu tố giáo dục, từ trường học và trong chính môi trường tại nhà. Từ nhà trường, việc đọc sách sẽ đến một cách tự nhiên nếu vấn đề tự học được khuyến khích. Ở gia đình, truyền thống đọc sách nơi cha mẹ cũng tạo được dấu ấn cho con cái để trẻ theo đà đó, cũng sẽ trở thành những người yêu sách vì đã quen thuộc với tủ sách gia đình từ những ngày ấu thơ.
 |
| Việc xây dựng tủ sách gia đình giúp các thành viên trong nhà có điều kiện tìm đến sách. |
Trước việc một số bậc phụ huynh đắn đo chưa biết sẽ chọn sách cho con như thế nào để phù hợp với từng độ tuổi, ông Lê Hoàng - Phó chủ tịch Hội xuất bản Việt Nam, Giám đốc Công ty Đường Sách TPHCM cho biết, từ chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, Hội xuất bản đã xây dựng một danh mục sách theo từng cấp cho trẻ trong gia đình. Đây cũng là một tham khảo cho các bậc phụ huynh để có thể dựa vào, hướng dẫn, chọn mua sách cho con trong quá trình gầy dựng và phát triển tủ sách tại nhà.
LIÊN GIANG
Bình luận