Báo cáo mới công bố của Văn phòng Hạn chế Nguy cơ thảm họa thuộc Liên Hiệp Quốc cho thấy các hiện tượng thời tiết cực đoan gây hại đến đời sống con người đã tăng gấp đôi trong hai thập niên qua trên thế giới.
Biến đổi khí hậu là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên. Tính từ năm 2000, tổng cộng 7.348 thảm họa thiên nhiên (bão, lũ lụt, hạn hán, lở đất, sóng thần, bão tuyết…) đã được ghi nhận trên thế giới, làm khoảng 1,23 triệu người thiệt mạng và gây khó khăn cho cuộc sống của 4,2 tỷ người. Trung Quốc là nước bị nhiều đợt thiên tai nhất (577), xếp trên Mỹ (467), Ấn Ðộ (321), Philippines (304) và Indonesia (278)… Ở tầm châu lục, châu Á bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất. Có đến 8 trong 10 quốc gia chịu nhiều thảm họa thiên nhiên nhất thuộc châu lục này.
 |
| Sóng thần ở Ấn Độ Dương năm 2004 đã làm 220.000 người thiệt mạng - ảnh: AFP |
Các năm 2004, 2008 và 2010 là những năm bão lũ, hạn hán… gây nhiều đau thương nhất trong hai thập niên qua, với hơn 200.000 người tử vong ở mỗi năm. Chỉ riêng vụ sóng thần kinh hoàng vào năm 2004 tại Ấn Ðộ Dương đã cướp đi mạng sống của 220.000 nạn nhân. Bản báo cáo của Liên Hiệp Quốc đã chỉ ra tình trạng gia tăng thiên tai liên quan mật thiết với sự gia tăng các “thảm họa khí hậu”. Trong giai đoạn từ năm 2000 đến cuối 2019, số vụ ngập lụt nghiên trọng đã tăng gấp đôi, cùng lúc đó, những đợt nhiệt độ cao bất thường trong mùa hè, hoặc xuống thấp kỷ lục trong mùa đông, hay các vụ cháy rừng vì trời khô hạn và nắng nóng kéo dài cũng được ghi nhận ở tần suất cao.
Nếu như lũ lụt và bão tố là những thảm họa thiên nhiên phổ biến hàng đầu trong giai đoạn nói trên thì Liên Hiệp Quốc cũng cảnh báo rằng trong tương lai, mối nguy hại đáng lo ngại nhất sẽ đến từ những “làn sóng nhiệt” - chỉ những giai đoạn thời tiết nóng đột biến. Giáo sư Dabarati Guha-Sapi (Ðại học Louvain, Bỉ), một trong các đồng tác giả của bản báo cáo, nhận định: “Các làn sóng nhiệt đã tăng 232% kể từ năm 1999. Thật khủng khiếp. Và các vụ lũ lụt trên thế giới cũng tăng 134%, nghĩa là hơn gấp đôi. Nếu sự gia tăng các hiện tượng khí hậu cực đoan này vẫn tiếp tục trong 20 năm tới, tương lai của nhân loại chắc chắn sẽ rất u ám”.
Bà Mami Mizutori, Ðại diện đặc biệt của Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc nhấn mạnh trong buổi công bố báo cáo: “Ngày càng có nhiều người phải lãnh hậu quả của tình trạng nguy cấp vì biến đổi khí hậu không ngừng trở nên trầm trọng hơn”. Bà Mizutori kêu gọi chính phủ các nước đầu tư vào các hệ thống cảnh báo sớm thảm họa và đưa ra những chiến lược thiết thực để gìn giữ thiên nhiên, môi trường. Ngoài biến đổi khí hậu, còn nhiều “thủ phạm” khác đã góp phần làm thiên tai bùng nổ: đô thị hóa không hợp lý; phá rừng; xây dựng bừa bãi ở những khu vực có nguy cơ cao (lở đất, ngập lụt)…
Lan Chi
Bình luận