Cuối tháng 4 vừa qua, 24 quốc gia Mỹ Latinh - Caribe đã chính thức ban bố Thỏa thuận Escazu về bảo vệ môi trường.
Ðây là lần đầu tiên khu vực này có một văn bản chung liên quan đến việc chăm sóc Trái đất. Cụ thể, khi tham gia Thỏa thuận Escazu, các nước cam kết gìn giữ môi trường, điều kiện sinh sống, sức khỏe của người dân, đặc biệt là thổ dân; đồng thời tạo điều kiện để cộng đồng tiếp cận về mặt thông tin và pháp lý. Ðặc biệt, các quốc gia Mỹ Latinh sẽ đưa ra những biện pháp để bảo vệ quyền lợi của những nhà bảo vệ môi trường, các đại diện của cộng đồng bản địa, vốn là nạn nhân của nhiều vụ ám sát trong thời gian qua.
 |
| Thỏa thuận mới mang lại nhiều hy vọng cho các cộng đồng bản địa ở Mỹ Latinh - ảnh: Reuters |
AFP dẫn lời bà Alicia Barcena, Tổng Thư ký Ủy ban Kinh tế của Mỹ Latinh và Caribe (Cepalc), trực thuộc Liên Hiệp Quốc, cho biết: “Năm 2019, 210 nhà hoạt động bảo vệ môi trường đã bị ám sát trên thế giới, và 2/3 trong số đó ở khu vực của chúng tôi”. Cepalc cũng là cơ quan đã khơi nguồn cho Thỏa thuận Escazu. Các thổ dân, nông dân và những nhà hoạt động vì môi trường đã liên tục tố cáo việc họ bị đe dọa khi lên án và hành động chống lại những hoạt động gây ô nhiễm và tàn phá thiên nhiên của các tập đoàn công nghiệp thực phẩm, khai thác khoáng sản, khai thác gỗ, dầu mỏ… Văn bản vừa được ban bố sẽ giúp các cá nhân hoặc cộng đồng được cung cấp thông tin, được quyền có tiếng nói trong quá trình thảo luận những quy định, chính sách có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và nơi ở của họ.
Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres nhận định: “Việc thỏa thuận Escazu chính thức có hiệu lực mang đến cho chúng ta niềm hy vọng và mở ra con đường mới của những giải pháp hiệu quả để ứng phó với tình trạng biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học và nạn ô nhiễm môi trường”. Cao ủy Liên Hiệp Quốc về nhân quyền, bà Michelle Bachelet nhấn mạnh: “Trước những tổn hại về thiên nhiên, trước những bất công, thì các cơ sở pháp lý như Thỏa thuận Escazu đóng vai trò nền tảng để các quốc gia bảo vệ quyền lợi và sức khỏe cho người dân, cũng như cho hành tinh Xanh”.
| Ðời sống của thổ dân và môi trường thiên nhiên ở Mỹ Latinh, đặc biệt là tại các nước thuộc lưu vực sông Amazon, luôn là mối quan tâm của Tòa Thánh và Ðức Giáo Hoàng Phanxicô. Tài liệu chung kết của Thượng Hội đồng Giám mục về vùng Amazon, được tổ chức tại Vatican vào tháng 10.2019, đã nhấn mạnh về sự hoán cải, ở nhiều góc độ: sinh thái, văn hóa, công nghị và mục vụ. Amazon là một vùng rộng lớn, hệ sinh thái vô cùng đa dạng, ít người sinh sống - chủ yếu là người bản địa, được xem là “trái tim sinh học” của hành tinh Xanh… Tuy nhiên, vùng đất huyền thoại ấy đang phải đối mặt với quá nhiều thách thức, từ biến đổi khí hậu, phá rừng, đến khai thác vô tội vạ các nguồn tài nguyên. Các cộng đồng thổ dân sống hiền hòa, thân thiện với sông nước, cỏ cây, không hề gây tổn hại đến thiên nhiên nhưng lại chính là những người bị ảnh hưởng nhiều nhất khi Amazon oằn mình trước sự tàn phá của những người “văn minh”. |
Lan Chi
Bình luận