Thông điệp của Đức Giáo Hoàng tại quần đảo Canary

Chuyến thăm kéo dài 2 ngày ở quần đảo Canary - chặng cuối trong chương trình tông du Tây Ban Nha của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã chứng kiến những thông điệp mạnh mẽ nhất của ngài về nhập cư và trách nhiệm của các chính phủ.

Tuyến đường vượt Đại Tây Dương đến quần đảo Canary bị xếp vào danh sách những cuộc hành trình di cư nguy hiểm nhất thế giới. Chỉ tính riêng trong năm ngoái, ước tính đã có 1.906 người, tương đương khoảng 5 người mỗi ngày, thiệt mạng trong lúc tìm đường nhập cư lậu vào châu Âu. Tại đây, Đức Giáo Hoàng nhắc nhở rằng sự khốn cùng và đau khổ của dân nhập cư là vấn đề ảnh hưởng đến mọi người.

Sự phán xét của lịch sử

Tại đảo Gran Canaria thuộc quần đảo Canary ngày 11.6, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hãy đối xử nhân đạo hơn đối với người nhập cư, và cảnh báo lịch sử sẽ lên án những ai bỏ mặc người phải xa xứ vì chiến tranh hoặc đói nghèo. Ngài nhấn mạnh “phẩm giá của con người thì không cần đến hộ chiếu và không mất đi giá trị khi vượt qua một biên giới”. “Chúng ta không thể cho phép bản thân quen dần với việc đếm số người chết”, Đức Thánh Cha phát biểu tại cảng Arguineguin trên đảo Gran Canaria, nơi được đặt biệt danh là “bến tàu của sự hổ thẹn”, sau khi có khoảng 1.000 người nhập cư bị mắc kẹt trong điều kiện tồi tàn vào những tháng đầu của đại dịch Covid-19.

Theo các cuộc điều tra, bọn buôn người thường thu hàng ngàn euro cho mỗi suất đưa người nhập cư lậu vào châu Âu bằng những phương tiện hết sức thô sơ, rất dễ xảy ra tai nạn; kế đến ép các nạn nhân vào con đường mại dâm hoặc những dạng khác của lao động chui bằng cách giữ giấy tờ tùy thân của họ. Đức Thánh Cha đã chăm chú lắng nghe câu chuyện của một phụ nữ Nigeria kể lại hành trình trong tay bọn buôn người và bị xâm hại khi cố gắng đến được bờ châu Âu. Ngài nói với người phụ nữ rằng bà xứng đáng được hạnh phúc và được ơn phúc của Chúa. “Hỡi những di dân yêu quý, trước khi nói bất cứ điều gì khác với mọi người, tôi muốn cúi mình trước phẩm giá của tất cả”, Đức Giáo Hoàng bày tỏ.

Ngài cũng kêu gọi mở ra những con đường hợp pháp và an toàn cho hoạt động di cư, thiết lập sự hợp tác quốc tế để chống lại nạn buôn người, và dành thêm nguồn lực để giải cứu dân nhập cư gặp nạn trên biển. Thế giới cần phải làm nhiều hơn nữa để xóa bỏ đói nghèo, chiến tranh và tham nhũng, vốn là những nguyên nhân khiến con người phải rời bỏ quê hương.

Lời kêu gọi của lương tri

Tại Tenerife, hòn đảo lớn nhất và đông dân nhất của quần đảo Canary, Đức Lêô XIV ngày 12.6 đã tận dụng ngày cuối cùng của chuyến tông du kéo dài một tuần tại Tây Ban Nha để nhấn mạnh: “Tất cả chúng ta đều là những di dân”. Đức Thánh Cha ca ngợi sức mạnh của sự hòa nhập khi nói “người xa lạ của ngày hôm qua có thể trở thành anh em và hàng xóm của ngày hôm nay”. “Theo một cách nào đó, tất cả chúng ta đều là những người di cư, vì đều là những người hành hương đang trên đường đến Ngôi Nhà Chung thiên đàng”, ngài nói. Đó là lý do ngài kêu gọi mọi người hãy góp phần của mình để biến cuộc hành trình trở nên nhân văn hơn.

Cùng ngày với phát biểu trên của Đức Giáo Hoàng, chính sách cải cách về di trú của EU chính thức có hiệu lực, theo đó siết chặt việc kiểm soát biên giới, rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý đơn xin tị nạn, và đẩy mạnh việc trục xuất người di cư bị từ chối ở lại. Trong bối cảnh này, Đức Lêô XIV kêu gọi các nhà lãnh đạo hãy làm nhiều hơn nữa để đón nhận và hỗ trợ di dân hội nhập khi đã đến nơi. Thông điệp của Đức Thánh Cha đi ngược lại quan điểm của nhiều chính trị gia cực hữu tại châu Âu. Đây là những người đang theo đuổi chính sách cứng rắn đối với dân nhập cư, dù họ vẫn khẳng định mình ủng hộ các giá trị Kitô giáo. Đức Lêô XIV trong chuyến tông du đã liên tục chỉ ra sự không nhất quán trên. “Lương tri con người, và nhất là lương tri của người theo đạo Kitô, không thể nào tiếp tục thờ ơ trước những nấm mồ của biển cả, trước các nạn nhân của những vụ đắm tàu, và thiếu sự cứu trợ. Mỗi sinh mạng bị mất đi trên cuộc hành trình này là sự thất bại cho toàn thể nhân loại”, Đức Thánh Cha nhấn mạnh.

GIANG VÔ YÊN