Thủ đô xanh của châu Âu

Valencia, một trong những thành phố đầy ánh nắng của Tây Ban Nha, vừa được trao danh hiệu “Thủ đô Xanh” của châu Âu.

Ủy ban châu Âu quyết định trao danh hiệu này cho Valencia nhờ vào không gian xanh đạt diện tích lên đến 5 triệu mét vuông. Theo báo cáo của Ủy ban, 97% số cư dân Valencia sống trong vòng bán kính 300m tính từ một khoảng xanh lớn. Danh hiệu Thủ đô Xanh mỗi năm được trao cho một thành phố ở châu Âu, được xem là hình mẫu cho các đô thị khác noi theo. Ủy ban châu Âu trao giải thưởng hiện kim 600.000 euro cho bên giành chiến thắng để tiếp tục tài trợ cho các chương trình bền vững của thành phố. Tuy nhiên, giải thưởng thực sự lại là cú hích thị trường đến từ những tín chỉ xanh mà thành phố được công nhận. Những thành phố được trao giải trước đó là Tallinn (Estonia) và Oslo (Na Uy).

“Tôi cho rằng đó là sự công nhận của cộng đồng châu lục đối với các hành động chung của chúng tôi. Đó là điều mà chúng tôi, trên cương vị một cộng đồng, xây dựng được qua nhiều năm. Chúng tôi bảo vệ các bờ biển, vườn trái cây, biển cả, công viên tự nhiên Albufera và những công trình khác”, Đài CNN dẫn lời bà Paola Llobet, người phụ trách du lịch và phát triển của Valencia.

Kiệt tác của tương lai

Một trong những ví dụ ấn tượng nhất về không gian xanh ở Valencia là công viên tự nhiên Turia, một lòng sông dài 9 cây số cắt ngang thành phố. Sau trận lụt chết chóc năm 1957, con sông được đổi hướng và Turia được dự kiến trở thành đường cao tốc nhiều làn xe. Thế nhưng, sự phản đối dữ dội từ dư luận đã khơi dậy phong trào đấu tranh đòi mở rộng không gian xanh cho trung tâm thành phố. Ngày nay, Turia trở thành “báu vật của cộng đồng”: một dải xanh kết nối các vườn cây ăn trái ở vùng ngoại ô đến Địa Trung Hải. Vào dịp cuối tuần, công viên đầy những hoạt động như đá banh, bóng bầu dục, bóng chày. Ngày nắng đẹp, các gia đình tổ chức bữa ăn dã ngoại bên dưới những tán cây, trong khi những người leo núi và vận động viên nhào lộn nghiệp dư thử thách kỹ năng của mình tại những cây cầu đá có từ thời trung cổ. Ngoài ra, Turia hiện đảm nhiệm vai trò là tuyến đường đáp ứng tiêu chí phát triển bền vững. Các làn đường được thiết kế chạy dọc theo chiều dài công viên cho phép những người đạp xe và lái xe điện có thể đi ngang thành phố và tránh được tình trạng giao thông đông đúc.

Tình yêu đối với môn xe đạp đã thúc đẩy ông Giuseppe Grezzi tham gia hoạt động chính trị tại Valencia, và trở thành người phụ trách giao thông bền vững suốt 8 năm qua. Thành tựu mà ông lấy làm hãnh diện nhất trên cương vị này, đó là tăng làn đường dành cho xe đạp của thành phố thêm hơn 50% so với trước khi ông đảm nhận cương vị trên. Trong nhiệm kỳ của ông, thành phố rót tiền đầu tư vào lĩnh vực kiến tạo giao thông bền vững, mở rộng thêm một tuyến tàu điện ngầm mới, đưa vào sử dụng dịch vụ xe đạp công cộng và tích hợp gần 200km đường xe đạp kết nối với một số tuyến “đường xanh” bên ngoài thành phố. Khi đại dịch Covid-19 bùng nổ, Valencia triển khai sáng kiến chuyển đổi một số khu vực giao thông tấp nập nhất thành các khu vực dành riêng cho người đi bộ. Một trong các khu vực đi bộ là khu trung tâm thành phố, nơi đặt tòa thị chính.

Valencia cũng là quê hương của “Thành phố Mỹ thuật và Khoa học”, kiệt tác tương lai của kiến trúc sư người địa phương tên Santiago Calatrava. Kiến trúc với những đường cong màu trắng và những trụ đỡ mỏng manh mang đến thiết kế của kỷ nguyên khám phá không gian, biến nơi này trở thành địa điểm quay phim phổ biến của dòng phim khoa học viễn tưởng, từ Chiến tranh Giữa các vì sao (Stars Wars) đến Thế giới Viễn Tây (Westworld).

Những truyền thống bền vững

Năm nay, nhân dịp được trao danh hiệu Thủ đô Xanh, Valencia tổ chức phiên bản đặc biệt của Lễ hội “Hình nộm”, vốn diễn ra thường niên từ ngày 15.3 đến 19.3 - lễ kính thánh Giuse. Thay cho các vật liệu không bền vững như nhựa, chính quyền thành phố cấp quỹ để các cộng đồng chuyển sang sử dụng những vật liệu thân thiện môi trường hơn, như giấy bồi, gỗ và rơm rạ. Mục tiêu nhằm thay đổi dần để có thể ăn mừng Lễ hội Hình nộm hoàn toàn theo phương pháp bền vững vào năm 2030.

Hình nộm trung tâm của lễ hội năm nay là bức tượng cao 2 tầng lớn được dựng trước toà thị chính, gọi là “2 con chim bồ câu, một nhành cây”. Cấu trúc biểu tượng cho sự kêu gọi hòa bình được xây dựng từ gỗ, giấy bồi và Neops - loại vật liệu thay thế bọt và làm từ chất phát sinh trong quá trình xử lý lúa mì và hạt ngũ cốc.

Bà Llobet thừa nhận, mặc dù vẫn còn những khó khăn trong việc chuyển đổi hoàn toàn sang vật liệu xanh cho Lễ hội Hình nộm, nhưng chính quyền Valencia vẫn giữ mục tiêu biến lễ hội thành sự kiện bền vững hơn so với truyền thống lâu nay.

ĐỊNH NGUYỄN