Thủ Thiêm và bước ngoặt cho một trang sử mới

Nhà thờ Thủ Thiêm và hội dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm ngày 24.12.2019 đã được UBND TPHCM ra quyết định xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố. Ðây là một tin vui chung với nhiều tín hữu Công giáo. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi ngắn với cha Vinhsơn Nguyễn Văn Hồng, chánh xứ giáo xứ Thủ Thiêm về sự kiện này.

CGvDT : Ðầu tiên, chúng con xin chúc mừng giáo xứ về một thông tin đầy tràn niềm vui nhân dịp Giáng Sinh năm nay. Cha và giáo dân Thủ Thiêm đã đón nhận thông tin này như thế nào ?

- Cha Vinhsơn Nguyễn Văn Hồng : Thật ra, niềm vui đến với bà con Thủ Thiêm không phải từ ngày 24.12, nhưng là từ thánh lễ Truyền Dầu hồi tháng 4.2019, tại nhà thờ Chánh tòa Ðức Bà Sài Gòn : Ðức cha Giuse Ðỗ Mạnh Hùng, khi ấy là Giám quản Tông tòa Tổng Giáo phận đã thông báo về việc lãnh đạo thành phố cho biết sẽ giữ lại nhà thờ Thủ Thiêm và hội dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm như một di tích văn hóa lịch sử. Bản thân tôi ngày đó vẫn ở Tân Hưng chứ chưa về nhận xứ Thủ Thiêm (cha Hồng nhận xứ Thủ Thiêm ngày 31.8.2019 - PV) nhưng nghe tin như vậy cũng đã rất vui mừng rồi. Sau khi chính thức nhận quyết định vào ngày 26.12 vừa qua, tôi đã thông báo giữa nhà thờ trong thánh lễ chiều thì bà con phấn khởi vỗ tay không ngớt. Nhiều người còn bảo Noel và Tết năm này vui hơn mọi năm. Trước khi có quyết định giữ nhà thờ, nhà dòng, và mới đây xếp hạng di tích thì người dân Thủ Thiêm phải sống trong nhiều luồng dư luận. Với quyết định này sẽ giúp bà con yên tâm, đồng thời đánh tan đi những hoang mang, lo lắng trong dân.

Niềm vui đến bởi đây còn là một quyết định chính xác và hợp lòng dân của lãnh đạo thành phố. Giáo xứ hiện diện ở chốn này đã hơn 160 năm, nhà dòng là 180 năm, trong khi Sài Gòn cho đến nay có bề dày hơn 300 năm, nên có thể nói rằng, nhà thờ - nhà dòng chính là chứng nhân lịch sử giữa lòng thành phố; ngoài ra còn là đại diện cho bản sắc của một vùng Thủ Thiêm rộng lớn. Sắp tới đây, niềm vui càng trọn vẹn hơn khi các Sở Ban Ngành sẽ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho giáo xứ.

Với quyết định này, giáo xứ sẽ có những thuận lợi như thế nào trong thời gian tới, thưa cha ?

- Ðã an tâm về mặt pháp lý thì giáo xứ có rất nhiều lợi thế phát triển, trong đó quan trọng nhất là từ đây sẽ toàn ý chú tâm vào việc mục vụ, chăm lo đời sống đạo đời cho bà con; các hướng đi cũng sẽ rõ ràng. Thật ra, qua trò chuyện, tôi được biết vì mục tiêu và lợi ích chung của xã hội nên bà con chấp hành dời đi chứ một số người - nhất là những người lớn tuổi - trong thâm tâm cũng thấy buồn vì phải xa quê quán gốc. Bây giờ nghe tin nhà thờ, nhà dòng được giữ lại thì bản thân họ sẽ an ủi phần nào vì những công trình, hình ảnh gắn liền với tổ tiên vẫn hiện diện, vẫn có chốn đi về để ôn lại kỷ niệm.

Cũng phát xuất từ tình cảm thân quen nên nhiều người hiện đã sang nơi khác định cư, cách xa cả chục cây số nhưng đến Chúa nhật vẫn về Thủ Thiêm đi lễ. Vậy nên bốn thánh lễ Chúa nhật hằng tuần đều đông người dự. Ðây là tín hiệu “không thể mừng hơn” trong giai đoạn có thể gọi là đang “trắng” giáo dân. Trong tương lai, chắc chắn còn phát triển nhiều hơn nữa khi đô thị mới hình thành, dân đến sinh sống làm ăn sẽ rất đông, trong đó sẽ có không ít tín hữu Công giáo. Ngay từ bây giờ, giáo xứ cũng đã bắt tay chuẩn bị cho những hướng mục vụ sau này.

Nhưng để phát triển theo hướng đi như cha vừa nói Thủ Thiêm cũng sẽ đối diện với không ít những thách thức ?

- Ðó dường như một lẽ dĩ nhiên, khi giáo dân tăng sẽ đi kèm là các nhu cầu mục vụ, sống đạo... Ở Thủ Thiêm hiện nay mọi sinh hoạt đều dồn vào ngày Chúa nhật, ngày thường rất ít người nên khó khăn trước mắt là ở khâu tổ chức. Kế đến, vì chưa có nguồn nhân lực thường trực nên không thể triển khai các hoạt động. Dự định khoảng một năm nữa, khi nhân sự khá hơn thì cũng sẽ tính đến chuyện bầu Hội đồng Mục vụ và thành lập các ban ngành. Về sau, khi cư dân đã ổn định, các sinh hoạt có đều đặn trong tuần thì sẽ lại phải điều chỉnh hướng đi sao cho phù hợp. Bên cạnh mục vụ còn là bài toán về cơ sở vật chất, dù trước mắt chưa phải làm ngay nhưng về lâu dài cũng phải tính đến. Ở đây có ba di tích sẽ được giữ nguyên không thay thế là nhà thờ, nhà xứ và tháp chuông. Ba công trình quan trọng và cổ kính nhất. Còn lại những cơ sở khác đã bị mối mọt theo thời gian sẽ phải thay thế dần. Tuy nhiên, để phù hợp giữa một đô thị hiện đại cũng phải tính đến yếu tố sao cho hài hòa mà vẫn không mất đi nét cổ kính của một họ đạo lâu năm. Tất cả, theo tôi quan niệm, dù khó khăn thế nào, nếu mọi người cùng đồng lòng thì sẽ từ từ giải quyết suôn sẻ. Sở dĩ tôi nhắc đến yếu tố “đồng lòng” là vì thấy được tinh thần trách nhiệm của bà con nơi đây rất cao, cụ thể là dù hiện xung quanh đây không còn nhà, gia đình tín hữu gần nhất cách nhà thờ cũng trên 2 cây số, nhưng thường ngày giáo dân vẫn đến phụ giúp công việc nhà xứ như tưới cây, quét dọn khuôn viên hay chuẩn bị cho Giáng Sinh vừa rồi. Họ luôn cùng chung chí hướng nên tôi tin chắc rằng, họ đạo sẽ từng ngày hồi sinh và đi lên.

Chúng con xin cảm ơn cha về cuộc trao đổi này !

ÐÌNH QUÝ thực hiện