Tiếp sức trẻ nghèo đến trường

Một năm học mới vừa bắt đầu, hơn khi nào hết, nhiều học sinh, sinh viên cần đến sự nâng đỡ của các quỹ học bổng để tiếp tục đến trường. Tuy nhiên, học bổng thường kèm theo những quy định bắt buộc… Phải chăng những chương trình khuyến học chỉ nên dành cho các em nhà nghèo học giỏi?

TRAO HỌC BỔNG CHO TỪNG ÐỐI TƯỢNG CỤ THỂ

Linh mục Giuse Nguyễn Văn Uy (Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Hòa Bình Xuân Lộc): Trực thuộc Ban Bác ái Xã hội giáo phận Xuân Lộc, nên khuyến học là một phần không thể thiếu trong chuỗi các hoạt động của trường chúng tôi. Hằng năm, nhà trường đều có các suất học bổng dành cho những học sinh, sinh viên có thành tích học tập tốt; học bổng cho các em mồ côi, gia đình khó khăn được các linh mục, chính quyền địa phương xác thực; học bổng cho học sinh, sinh viên khuyết tật. Các em sẽ được nhận học bổng toàn phần hay bán phần tùy từng trường hợp cụ thể. Thêm vào đó, với những em học nghề, chúng tôi tạo thêm cơ hội làm việc bán thời gian để có thêm kinh phí trang trải sinh hoạt. Cốt lõi của việc trao học bổng, tổ chức các chương trình khuyến học là chắp cánh cho người trẻ vươn lên, tự đứng trên đôi chân của mình, nên không chỉ bám vào một vài chỉ tiêu cứng ngắc. Thực hiện công việc này với sự khôn ngoan và tình yêu thương sẽ làm cho cánh cửa tương lai của nhiều cảnh đời cơ cực được mở rộng.

VẪN CÓ NHỮNG CÁCH THỨC KHÁC ÐỂ ÐỒNG HÀNH

Chị Ðào Thị Minh Lệ (Giám đốc Tổ chức tình nguyện Y Tâm): Trước hết, cần khẳng định rằng học bổng nhằm cấp cho những em học sinh, sinh viên gặp khó khăn cần được hỗ trợ về tài chính để học tập. Học bổng không phải là phần thưởng cấp cho những người có thành tích học tập tốt. Nhưng thường thường các học bổng khuyến khích học tập phần nhiều sẽ dành cho các em có kết quả học tốt. Chương trình quỹ khuyến học của Y Tâm cũng chọn lọc các em học giỏi, ham học, có nguy cơ bỏ học vì tài chính gia đình, ít nhất các em có kết quả tiên tiến trở lên. Các em không được nhận tiền mặt, nhưng chúng tôi đến trường đóng học phí và mua dụng cụ học tập cho các em. Dù dựa trên những tiêu chí về học bổng, nhưng chúng tôi vẫn có những linh hoạt. Có thể các em không nhận được học bổng toàn phần, nhưng vẫn được giúp bằng các chương trình khuyến học, trợ giúp khác nhau, đồng hành với các em trong học tập, trong cuộc sống.

THÊM CÁC QUỸ CHO TRẺ MONG MUỐN ÐƯỢC ÐẾN TRƯỜNG

Chị Nguyễn Thị Yến (Biên Hòa, Ðồng Nai): Tôi có tham gia góp chút sức nhỏ vào một vài chương trình khuyến học cho học sinh nghèo. Thực tế, tôi thấy có nhiều trường hợp các em rất thích được đi học, nhưng phụ huynh không đủ sức lo cho con tới trường, hoặc các em còn phải bận rộn phụ giúp gia đình, nên thời gian học tập không thể bằng các bạn. Phải chăng chúng ta nên tính đến cả tinh thần học tập, sự nỗ lực của các em bên cạnh kết quả. Do vậy, nếu lúc nào cũng chỉ chọn theo tiêu chí nhà nghèo và học giỏi thì thiệt thòi cho nhiều em. Dĩ nhiên, tôi hiểu các quỹ học bổng đôi khi phải tuân thủ một số tiêu chuẩn, đặc biệt khi muốn nâng đỡ những tài năng thực sự, song cạnh đó tôi cũng mong sẽ có thêm các học bổng khuyến học dành cho trẻ mong muốn được đến trường.

LINH HOẠT ÐỂ KHÔNG BỎ SÓT

Anh Nguyễn Thành Ngôn (Rạch Giá, Long Xuyên):Mỗi nơi đều có cách trao học bổng với những tiêu chí mà ban tổ chức thấy phù hợp. Thông thường, dễ thấy nhất là điều kiện phải đạt học sinh giỏi, thậm chí có thành tích các cuộc thi khác nữa, càng cao càng tốt để chứng minh sức học; về phần hoàn cảnh có vẻ được xem như yếu tố phụ. Tuy nhiên, tôi thấy rằng điểm số không nói lên tất cả. Các xếp hạng giỏi, khá, trung bình... đôi khi chỉ mang tính tương đối và ẩn sau đó còn nhiều vấn đề chủ quan hoặc khách quan. Giả dụ, để được học bổng loại giỏi, một em học sinh rất nghèo, gia đình khó khăn đáng thương nhưng điểm trên lớp thiếu 0.1, có nghĩa là chỉ khá, và đồng nghĩa dù gia cảnh kia có đáng cần giúp đỡ thì cũng sẽ bị đánh rớt. Tôi thấynhư vậy rất đáng tiếc. Có khi nào chúng ta thử hỏi, thành tích muốn đạt được cũng phải nhờ hoàn cảnh tốt vun đắp, tạo nên? Cũng cần hiểu rằng có những em sống trong một gia đình nghèo khó, vượt qua khắc nghiệt để học tập…, đó là điều đáng động viên rồi, và nếu ngẫm sâu hơn sẽ thấy đó là động lực để vượt khó.

Trong các học bổng của một số tổ chức nước ngoài, tôi thấy có yêu cầu làm bài luận về một vấn đề gì đó. Trước khi quyết định giúp học bổng, ban tổ chức còn sắp xếp buổi phỏng vấn trò chuyện với học sinh, sinh viên để nắm rõ tâm tư, nguyện vọng, hoàn cảnh và ý chí, định hướng tương lai... Trong môi trường giáo xứ, có thể chưa tổ chức được như thế, nhưng giáo xứ có điểm thuận lợi là tín hữu sống chung trong làng xã, xóm ấp, người trong xứ sẽ biết ai cần hơn ai, em nào ngoan hơn để được sẻ chia và đồng hành. Có tiêu chí chọn lựa đương nhiên tốt, tuy thế cứ khư khư, cứng nhắc mà thiếu linh hoạt khi trao tặng học bổng thì cũng không nên.

THÊM CƠ HỘI CHO TRẺ NGHÈO

Nữ tu Maria Nguyễn Bích Ngọc (dòng Ðức Mẹ Canvê): Dòng có một vài chương trình hỗ trợ học bổng cho trẻ em nghèo ở Bình Phước mấy năm gần đây. Trước đây, tôi có tham gia vào chương trình này, còn hiện nay tôi tham gia vào chương trình có kết hợp với các chị em thuộc hội dòng khác. Sứ mạng mới đòi hỏi tôi cũng như các cộng sự phải đi tiền trạm và thăm dò thực tế. Có thể nói là dành phần học bổng cho trẻ nghèo vùng sâu xa nhiều hơn cho các em ở thành thị. Ở đây, khi xét học bổng thì hầu như không xét xem theo tiêu chuẩn học giỏi, nhưng chọn tiêu chí là các em có hoàn cảnh khó khăn nhưng không có ai chăm sóc việc học... Ở nhiều nước, có không ít quỹ học bổng dành ưu tiên cho người nghèo chứ không phải người học giỏi.

Minh Hải (thực hiện)