Có những đứa trẻ lớn lên trong một gian nhà đơn sơ, không đầy đủ tiện nghi, nhưng suốt đời vẫn nhớ cảm giác bình yên mỗi khi trở về. Điều ở lại trong ký ức khi trưởng thành không phải là bộ bàn ghế đắt tiền hay những bữa ăn sang trọng, mà là hình ảnh ba luôn chờ mẹ ăn cơm chung, mẹ nhắc ba mang áo mưa khi trời chuyển gió, hay những cuộc trò chuyện nhỏ nhẹ chưa từng biến thành tiếng quát tháo. Người ta thường nói cha mẹ yêu thương con cái là điều tự nhiên. Nhưng đôi khi, điều khiến đứa trẻ hạnh phúc hơn cả lại là cách cha mẹ yêu thương và tôn trọng nhau. Bởi trẻ con không chỉ lớn lên bằng cơm ăn áo mặc, mà còn được nuôi dưỡng từ bầu không khí trong gia đình. Theo năm tháng, tình yêu của ba mẹ sẽ âm thầm hóa thành “nếp nhà”.

Chị Minh Ngọc, một giáo viên tiểu học ở Đồng Nai, kể rằng tuổi thơ chị khá thiếu thốn vì ba làm thợ sửa xe, mẹ bán hàng ngoài chợ. Cả nhà năm người chen chúc trong căn nhà nhỏ lợp tôn nóng bức. Nhưng điều khiến chị nhớ nhất là mỗi tối ba đều phụ mẹ rửa chén. “Hồi nhỏ tôi cứ nghĩ nhà nào cũng vậy. Sau này lớn lên mới biết không phải người đàn ông nào cũng sẵn sàng chia sẻ việc nhà với vợ”, chị Ngọc cười. Có lần mẹ chị bệnh nặng phải nằm viện gần một tháng. Ban ngày ba đi làm, tối lại tất tả vào viện chăm vợ. Ông chưa từng than phiền hay cáu gắt. Chính hình ảnh ấy khiến chị hiểu rằng hôn nhân không chỉ là trách nhiệm, mà còn là sự đồng hành. Bây giờ khi đã lập gia đình, chị bảo mình chọn người chồng biết tử tế và tôn trọng phụ nữ, phần nhiều cũng vì đã gặp điều đó từ cha mẹ.
Ở một khu xóm ở ngoại ô thành phố, anh Quang Minh (nhân viên kỹ thuật công trình) lại nhớ về những bữa cơm gia đình rất đặc biệt. Nhà anh không có quy định thành lời, nhưng suốt hơn hai mươi năm, ba chưa bao giờ ăn trước mẹ. Dù đi làm về muộn, ông vẫn đợi bà bán hàng dọn xong rồi cả hai mới ngồi xuống ăn cùng nhau. Anh Minh kể chuyện nhà: “Nhiều khi chỉ là chuyện nhỏ thôi, nhưng nó khiến tụi tôi cảm nhận mẹ luôn được trân trọng”. Với anh Minh, chính sự tôn trọng ấy tạo ra cảm giác an toàn cho con cái. Những đứa trẻ lớn lên trong tiếng chì chiết, xúc phạm... thường dễ mang tâm lý bất an hoặc sợ hôn nhân. Ngược lại, khi cha mẹ đối xử dịu dàng với nhau, con cũng học được cách yêu thương người khác bằng lòng tử tế.
Không ít người nghĩ rằng chỉ cần lo đủ tiền bạc là đã làm tròn vai trò của cha mẹ. Nhưng thực tế, nhiều đứa trẻ lại tổn thương vì chứng kiến cảnh cha mẹ lạnh nhạt hay thường xuyên cãi vã. Chị Hạnh, chủ một tiệm may ở TPHCM, từng có thời gian muốn ly hôn vì áp lực kinh tế. Vợ chồng chị gần như không trò chuyện, hễ mở lời là tranh cãi. Con gái chị khi ấy mới học lớp 5 nhưng bắt đầu ít nói, thường thu mình trong phòng. Một hôm, cô bé viết trong bài văn ở trường rằng điều em sợ nhất là “ba mẹ không nhìn nhau nữa”. Chị Hạnh đọc xong bật khóc và nhận ra con trẻ rất nhạy cảm, chúng có thể không hiểu hết chuyện người lớn, nhưng luôn cảm nhận được bầu không khí trong nhà. Sau đó, vợ chồng chị tập thay đổi từ những điều nhỏ nhất: nói chuyện nhẹ nhàng hơn, học cách lắng nghe nhau. “Không phải tự nhiên gia đình yên ấm lại. Nhưng khi mình còn muốn giữ gìn nhau, căn nhà sẽ dần có hơi ấm trở lại”, chị nói.
Có một điều phải nhìn nhận là nhiều gia đình hạnh phúc không phải vì họ không có mâu thuẫn, mà vì họ biết giữ sự tôn trọng trong lúc bất đồng. Ông bà Ba Thành ở Bến Tre đã ngoài bảy mươi tuổi nhưng vẫn giữ thói quen mỗi sáng uống trà cùng nhau trước hiên nhà. Con cháu trong nhà kể chưa từng thấy ông lớn tiếng với vợ. Nếu không đồng ý điều gì, ông thường chờ khi không còn nóng giận mới nói. Người con trai út của ông bà thừa nhận chính cách sống của cha mẹ khiến anh hiểu hôn nhân không phải là hơn thua đúng sai. Khi có gia đình riêng, vào mỗi bữa cơm anh đều hỏi han câu chuyện bếp núc, chia sẻ món ngon, quan tâm để ý tâm trạng vợ. Những điều rất nhỏ, nhưng bắt nguồn từ “nếp nhà” anh từng lớn lên trong đó.
Nhiều chuyên gia tâm lý gia đình nói rằng, món quà lớn nhất cha mẹ có thể dành cho con chính là một cuộc hôn nhân lành mạnh. Khi ba mẹ yêu thương và tôn trọng nhau, đứa trẻ sẽ cảm nhận được sự an toàn về mặt cảm xúc. Chúng học được cách giao tiếp, cách kiềm chế cơn nóng giận, và cách quan tâm người khác từ chính mái nhà của mình. Một gia đình hạnh phúc không nhất thiết phải hoàn hảo. Sẽ có những lúc mệt mỏi, áp lực, khác biệt quan điểm. Nhưng điều quan trọng là sau tất cả, người ta vẫn chọn đối xử với nhau bằng sự tử tế. Vì con cái không cần những bậc cha mẹ hoàn hảo, điều chúng cần là được lớn lên trong một ngôi nhà có yêu thương.
Và đôi khi, hạnh phúc của con bắt đầu từ một điều rất giản dị là ba biết thương mẹ, mẹ biết tôn trọng ba. Để rồi theo năm tháng, tình yêu ấy không chỉ ở lại trong hai người, mà trở thành nếp nhà truyền sang cả những thế hệ sau.
Nhật Hạnh
Bình luận