Tổng Giáo phận Hà Nội khởi sự án phong chân phước và phong thánh Ðức cha François Pallu

Ngày 11.10.2023, Ðức Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Hà Nội Giuse Vũ Văn Thiên đã ban hành sắc chỉ chấp thuận và công bố Bản kiến nghịcủa Cáo thỉnh viên để chính thức khởi sự vụ án phong chân phước và phong thánh Ðức cha François Pallutrong Tổng Giáo phận Hà Nội.

Bản kiến nghịniêm yết ở nhà thờ Chánh tòa Hà Nội, được công bố trong tờ báo Nội SanNhà Chungvà đăng trên trang mạng của Tổng Giáo phận. Trong sắc chỉ này, Đức Tổng Giám mục Giuse cũng cho biết phiên khai mạc của cuộc Điều tra án phong chân phước và phong thánh của Đức cha François Pallu sẽ được cử hành vào lúc 9h30 giờ ngày 29.10.2023 tại nhà thờ Chánh tòa Hà Nội. Đồng thời, vị chủ chăn mời gọi các thành phần Dân Chúa Tổng Giáo phận cùng hiệp thông, cầu nguyện cho tiến trình được thuận lợi. Ngài viết: “Tôi mời gọi tất cả các tín hữu cung cấp bất cứ thông tin nào có liên quan đến vụ án. Tôi cũng mời gọi tất cả cộng đồng dân Chúa trong Tổng Giáo phận tích cực cầu nguyện cho án phong chân phước và phong thánh của Đức cha François Pallu được tiến triển tốt đẹp theo thánh ý Chúa”.

Lịch sử truyền giáo tại Việt Nam in đậm dấu ấn của các vị Thừa sai ngoại quốc. Các ngài thuộc nhiều quốc tịch khác nhau như Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Ý, Pháp.Đức cha François Pallu và Đức cha Lambert de la Mottelà những thừa sai tiên phong của Hội Thừa sai Hải ngoại Paris (MEP) đến truyền giáo tại vùng Viễn Đông. Hai vị giám mục cũng là Đồng Sáng lập của Hội Thừa sai Hải ngoại Paris. Các ngài là những người có công khai phá mở đường cho các thế hệ thừa sai sau này tiến bước.

Đức cha François Pallu chào đời tại thành phố Tours, nước Pháp và lãnh Bí tích Rửa tội vào ngày 31.8.1626. Sau khi học xong chương trình ở chủng viện, ngài thụ phong linh mục ngày 24.9.1650 và tiếp tục học để lấy bằng tiến sĩ Dân luật và Giáo luật. Với Đoản sắcSuper Cathedram1659, Đức Thánh Cha Alexandre VII thiết lập hai Địa hạt Tông tòa đầu tiên ở Viễn Đông là Đàng Ngoài và Đàng Trong. Đức Thánh Cha cũng bổ nhiệm hai Giám mục François Pallu (Đại diện Tông tòa Đàng Ngoài) và Pierre Lambert de la Motte (Đại diện Tông tòa Đàng Trong). Đức cha Pallu được thụ phong Giám mục ngày 17.11.1658 tại Rôma với hiệu tòa Héliopolis (nay thuộc Liban). Ngày 2.1.1662, ngài lên tàu tại cảng Marseille để đi Việt Nam, nhưng phải mất 2 năm 27 ngày mới tới Thái Lan. Phái đoàn đi cùng ngài ban đầu có 7 linh mục và 2 giáo dân, nhưng khi đến nơi, chỉ còn 4 linh mục và 2 giáo dân. Khoảng giữa năm 1674, Đức cha François Pallu lên thuyền đi Đàng Ngoài. Cơn bão đưa ngài vào bờ biển Manila, và người Tây Ban Nha chặn bắt ngài lại, đối xử với ngài như kẻ thù. Họ đưa ngài trở về châu Âu bằng con đường ngang qua Mexico. Phải nhờ đến sự can thiệp của vua Louis XIV, ngài mới được trả tự do. Lòng nhiệt thành với sứ mạng loan báo Tin Mừng thể hiện rõ trong đời sống và giáo huấn của ngài, đồng thời cho thấy vị thừa sai luôn trong tâm thế sẵn sàng tử đạo. Vào tháng 9.1663, sau khi được tin hai vị thừa sai là cha Brunel và cha Périgaud qua đời vì bạo bệnh, Đức cha François Pallu đã viết trong thư “Gởi các Bạn”: “Chúng tôi thấy mình hạnh phúc vì có thể dùng thân xác của chúng tôi để xây dựng một cây cầu đưa các bạn đến Trung Hoa, hoặc đến Đàng Ngoài, để thi hành sứ vụ ở đó cách trung tín hơn. Cho nên, bất cứ điều gì xảy ra với chúng tôi, tôi xin các bạn luôn luôn xem công trình này như là một trong các công việc chính của chúng ta, và dường như đã được ủy nhiệm và giao phó cho chúng ta hơn là cho bất kỳ ai khác”. Ngày 17.1.1665, Đức cha François Pallu trao quyền điều hành Đàng Ngoài cho Đức cha Pierre Lambert de la Motte để lên đường về lại châu Âu, với mục đích trực tiếp tường trình với Tòa Thánh về những quyết định của Công đồng Ayutthaya được tổ chức năm 1664. Qua hai cuộc hành trình Âu - Á, lần thứ nhất (từ năm 1665 đến 1673) và lần thứ hai (từ năm 1674 đến năm 1681), vị thừa sai François Pallu vừa tạo nhịp cầu thông tin thường xuyên để Tòa Thánh hiểu rõ hơn nhu cầu truyền giáo và bối cảnh xã hội, văn hóa của các quốc gia Viễn Đông, vừa lĩnh hội sự chỉ dạy của Tòa Thánh để giúp cộng đoàn Giáo hội non trẻ ở miền truyền giáo này được vững vàng phát triển.

Khai mở mộ phần Đức cha François Pallu ngày 10.7.2023

Nhờ cuộc vận động của Đức cha François Pallu tại Rôma, ngày 25.11.1679, Tòa Thánh đã bổ nhiệm cha Deydier và cha de Bourges làm Giám mục và Đại diện Tông tòa Đông và Tây Đàng Ngoài. Sau khi đã có nhân sự thay thế, ngày 1.4.1680, Tòa Thánh bổ nhiệm Đức cha François Pallu làm Giám quản Tông tòa các vùng truyền giáo (tức là các địa phận) ở Trung Quốc, đặc biệt trông coi các tỉnh Giang Tây, Quảng Đông, Chiết Giang, Quảng Tây, Tứ Xuyên, Hồ Quảng, Quý Châu, Vân Nam, các đảo Đài Loan và Hải Nam. Sau những năm tháng miệt mài truyền giáo, với nhiều hy sinh gian khổ, lúc 3 giờ 30 Chúa nhật ngày 29.10.1684, ở tuổi đời 58, ngài qua đời tại giáo phận Phúc Kiến. Di cốt của ngài được chuyển tới trụ sở Hội Thừa sai Hải ngoại Paris vào tháng 8.1912. Tháng 2.1954, hài cốt của Đức cha Pallu được đem về an táng trong tầng hầm của nhà nguyện của Hội Thừa sai Hải ngoại Paris, số 128, rue du Bac, quận 7, Paris và được tôn kính lưu giữ đến tận ngày hôm nay.

Hội đồng Giám mục Việt Nam và Hội Thừa sai Paris đang tiến hành các thủ tục để xin Tòa Thánh phong chân phước cho hai vị Đại diện Tông tòa đầu tiên của Giáo hội Việt Nam: Đức cha Pierre Lambert de la Motte (1624-1679) và Đức cha François Pallu. Hai vị Đại diện Tông tòa này cũng là các đấng đồng sáng lập Hội Thừa sai Hải ngoại. Tuy nhiên, Hội nhìn nhận Đức cha François Pallu giữ vai trò hàng đầu và có ảnh hưởng trội hơn trong việc thiết lập các cấu trúc đầu tiên của Hội.

Trong tiến trình điều tra vụ án phong chân phước và phong thánh Đức cha François Pallu, Đức cha Giuse Vũ Văn Thiên, Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Hà Nội, được Tòa Thánh chấp thuận, trong bức thư ngày 15.9.2021, cho việc mở án phong chân phước và phong thánh của Đức cha François Pallu ở cấp giáo phận.

Ngày 14.3.2023, Đức Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên đã viết thư thỉnh nguyện tới Đức cha Laurent Ulrich, Tổng Giám mục Paris và cha Vincent Sénéchal, Bề trên nhà M.E.P. về việc xin một phần hài cốt của Đức cha Pallu về đặt tại nhà thờ Chánh tòa Hà Nội. Sau thời gian bàn hỏi với Ban Cố vấn, Đức Tổng Giám mục Paris và cha Bề trên nhà M.E.P đã đồng ý thư thỉnh nguyện và quyết định khai mở phần mộ của Đức cha Pallu.

Ngày 10.7.2023 vừa qua, trước sự chứng kiến của cha Michel Esposito, Kinh sĩ nhà thờ Chánh tòa Paris, cha Vincent Sénéchal, Bề trên nhà M.E.P. và một số người khác, phần mộ của Đức cha Pallu đã được khai mở.

Theo như dự kiến đã được đệ trình lên Bộ Phong thánh và Hội đồng Giám mục Việt Nam, để Dân Chúa dễ đến sùng kính hài cốt của Đức cha François Pallu, một phần hài cốt của ngài được chuyển về Hà Nội và được đặt tại nhà thờ Chánh tòa Hà Nội. Cũng theo như dự kiến, lễ mở ánphong chân phước và phong thánh cấp giáo phận của Đức cha Pallu sẽ được cử hành vào sáng ngày 29.10.2023 tại nhà thờ Chánh tòa Hà Nội. Đây cũng là ngày kỷ niệm 339 năm ngày Đức cha François Pallu qua đời (29.10.1684).

Hùng Luân