Khi VTV làm phóng sự về cái bẫy “hợp đồng kỳ nghỉ” đã vét sạch tiền tiết kiệm của rất nhiều người già, xã hội như rúng động trước bi kịch của các nạn nhân và sự táng tận lương tâm của đám “đào lửa” đội lốt nhân viên kinh doanh, môi giới.
Điểm nhấn nổi bật và đau lòng nhất đằng sau phóng sự là câu nói của con gái một bà cụ bị dính phải “hợp đồng kỳ nghỉ”, mất sạch tiền và ra đi trong u uất. Sau lễ tang bà, người con gái nhận được cuộc gọi trên máy của mẹ, đến từ nhân viên kinh doanh “đào lửa”. Cô buồn bã nói: “Mẹ chị mất rồi em ạ, vì tất cả những lời hứa hẹn của các em”. Đáp lại cô là giọng nói vô cảm, thờ ơ bỏ qua cái chết của bà cụ, thản nhiên chào mời con gái bà sa vào bẫy đào lửa. Bao nhiêu khán giả xem đến đoạn này đều chua xót, nghẹn lòng và phẫn nộ.

Hợp đồng kỳ nghỉ có tên chính xác là “mô hình sở hữu kỳ nghỉ” (Timeshare), ra đời ở châu Âu vào thập niên 1960, vốn có mục đích tốt là giúp giới trung lưu, bình dân được đi nghỉ dưỡng với giá rẻ hơn. Thay vì mua đứt một căn hộ ven biển hoặc phòng khách sạn, người ta chỉ cần mua quyền sử dụng những nơi đó trong thời gian ngắn mỗi năm. Họ sẽ trả tiền một lần cho khu nghỉ dưỡng, đổi lại nhiều năm sau, khu này sẽ dành sẵn chỗ cho họ. Nhờ tiện lợi và đỡ tốn kém, hợp đồng kỳ nghỉ kiểu này nhanh chóng phổ biến ra toàn thế giới. Tiếc thay, một khi thứ gì kiếm ra lợi nhuận, đám kền kền sẽ kéo đến và giở trò lũng đoạn. Dịch vụ hợp đồng kỳ nghỉ cũng không ngoại lệ. Khi hình thức “đào lửa” này lan đến Việt Nam, chúng đã lợi dụng lỗ hổng pháp lý để lộng hành nhiều năm liền, gây đau thương mất mát cho vô số người, thao túng họ vét sạch tiền tiết kiệm, vay nợ, cắm sổ đỏ. Khổ chủ muốn kiện hoặc đòi lại tiền thì thủ phạm trơ tráo bảo tất cả đều là thuận mua vừa bán, khách hàng tự nguyện ký hợp đồng. Nạn nhân thì đa số là người già neo đơn, cả tin hoặc quá sĩ diện… nên không nghe lời con cháu khuyên can, thành ra các cụ khó lòng chống lại bọn vô đạo bất lương luôn thủ sẵn kịch bản thao túng con mồi. Nhờ mưu mô cáo già, chúng có thể dẫn dụ được cả người lao động chất phác lẫn người có địa vị và bằng cấp.
Không chỉ hại dân thường, đám “đào lửa” còn mạo danh những doanh nghiệp chân chính, khiến họ bị mất uy tín và doanh thu. Vài năm trước, vì bị nghi ngờ, một công ty phải cử người đại diện lãnh đạo ra giải thích trước công chúng. Đồng thời, vị này còn cảnh báo về các chiêu trò mà “hợp đồng kỳ nghỉ” hay dùng:
- Gọi điện mời nạn nhân tới dự hội thảo hoặc sự kiện.
- Tạo áp lực khiến nạn nhân phải ký hợp đồng, đặt cọc ngay tại chỗ.
- Dùng ưu đãi, chiết khấu dụ dỗ nạn nhân.
- Hứa hẹn suông về quyền lợi mà nạn nhân sẽ hưởng.
- Thông tin quá phức tạp, rắc rối, khó kiểm chứng.
May thay, vài năm gần đây, cơ quan thẩm quyền đã ra tay can thiệp, nhất là sau vụ bê bối lớn của một công ty chuyên kinh doanh mô hình sở hữu kỳ nghỉ. Mong rằng nhờ đó, ý thức người dân sẽ ngày càng được nâng cao, pháp luật cũng sẽ không để kẻ gian tranh thủ lợi dụng kẽ hở pháp lý như trước. Mặc dù xã hội không thể nào dập tắt hoàn toàn mạng lưới lừa lọc này vì “đạo cao một thước, ma cao một trượng”, nhưng chí ít chúng ta vẫn có thể nâng cao cảnh giác, trau dồi kiến thức và học hỏi từ sai lầm của người đi trước. Ngoài ra, mối dây đoàn kết bền chặt giữa cha mẹ, ông bà và con cháu cũng vô cùng cần thiết khi phòng tránh cạm bẫy lừa đảo. Bởi lỗ hổng tình cảm cũng nguy hiểm y như lỗ hổng pháp lý vậy.
Ths – Bs Lan Hải
Bình luận