Trong khu vườn nhà Chúa

PHÚ KHANG

Đáp lời mời gọi bảo vệ môi sinh của ĐGH Phanxicô, nhiều cộng đoàn, nhà thờ tại TGP.TPHCM đã ý thức chăm chút, tôn tạo những khoảng thiên nhiên đã và đang có.

KHÔNG GIAN XANH GẦN GŨI

Sài Gòn vốn dĩ là nơi “đất hẹp người đông”, “ngộp” giữa muôn trùng nhà cao tầng, khu phố chật như nêm. Chính vì thế, có được không gian thoáng đãng để dừng chân, lắng đọng tâm hồn luôn là ước mong của mọi cư dân thị thành. Cùng chung nhịp đập với xã hội và Giáo hội, các nhà thờ đã tận dụng khoảng sân sẵn có, vun đắp những cảnh quan gần gũi.

Âm thầm gìn giữ, chăm sóc khuôn viên xanh trong giáo xứ

Tọa lạc trên đường Thành Thái, quận 10, giáo xứ Đồng Tiến gây ấn tượng bởi khuôn viên rộng khoảng 11.000 m2 với hai hàng cây điệp và me tây nhiều năm tuổi trải dài trước sân. Xung quanh ngôi thánh đường uy nghi là những cây kiểng, bàng, hoàng nam, tùng.... Dưới bóng râm mát rượi, người tản bộ, người đọc kinh lần chuỗi, thả mình vào không khí trong lành, thanh tịnh. Lần bước giữa tán lá xanh um, hoa điệp vàng chao nghiêng trong gió, ai nấy đều cảm nhận sự bình yên, còn cảm giác xô bồ, hối hả bên dòng đời như tạm lánh mặt đâu đó.

Cũng như Đồng Tiến có khoảng không gian rộng rãi, nhà thờ Thánh Cẩm (quận 9) tươi mát với đủ chủng loại cây kiểng, hoa lá. Tuy nhiên, ở xứ đạo ngoại ô này không có bóng dáng của điệp hay me tây lâu năm, thay vào đó là những dương, tùng, si, bàng lá nhuyễn... Ngay cả hoa sữa, ngọc lan, lộc vừng và sưa cũng góp mặt đông vui. Tại đài Đức Mẹ và khu vực gần kề lại được điểm tô bởi tràn ngập sắc trắng của các bụi bạch môn. Riêng cẩm tú, phúc lộc thọ cũng đang có người cần mẫn chiết cành, ươm giống để hương sắc “khu vườn” thêm đậm đà, rực rỡ.

Những giỏ cây kiểng tạo sự bắt mắt tại giáo xứ Vườn Xoài

Khác với hai nhà thờ trên, xứ đạo Vườn Xoài (quận 3) do eo hẹp về mặt bằng nên những cây xanh to gốc, tán rộng khó bề hiện diện. Không khuất phục hoàn cảnh, cha chánh xứ Vinh Sơn Nguyễn Thế Thủ đã có cách riêng “làm đẹp” cho nhà thờ. Trên bậc thang chính dẫn lên nhà nguyện, nhiều chậu hoa thu thảo đỏ, hồng, vàng... được đặt thành cụm giữa lối đi. Hai bên hành lang nhà thờ và trước dãy văn phòng HĐMV, những giỏ cây kiểng phong phú về giống loài, đa sắc màu treo ngay ngắn phía trên cao. Nơi tháp chuông, đền Đức Mẹ được bao bọc bởi các khóm hoa tươi tắn, dịu dàng. Cách bày trí hợp với diện tích khiêm tốn song không kém phần tao nhã, đằm thắm ấy đã làm nhiều người trầm trồ, thích thú mỗi khi ghé ngang.

Thật vậy, dù trồng cây cối tạo mảng xanh và bóng mát hay hoa kiểng tạo nét thanh lịch, cảnh sắc thiên nhiên nơi “nhà Chúa” mang lại nét thanh thoát về mỹ quan, khí hậu, nối kết con người với môi trường sống. Vì lẽ đó, giáo xứ Đồng Tiến và Thánh Cẩm đã trở thành địa chỉ quen thuộc của các ban nhóm, đoàn thể tổ chức sinh hoạt, hội chợ hay cắm trại suốt bao năm qua.

NHỮNG ĐÔI TAY THẦM LẶNG

Để có được cảnh quan xanh và sạch, không thể không nhắc tới những người “phu vườn” đã chăm chỉ quét dọn, bón phân, tưới tiêu cho từng gốc cây, bụi hoa. Họ thường được gọi bằng cái tên chung giản dị như “bác tưới kiểng”, “người chăm sóc cây”. Họ “cho đi” mà không mong nhận lại, hoàn toàn vô vị lợi.

Giáo xứ Nam Thái (quận Tân Bình) có hẳn Ban cây xanh thành lập từ năm 1994 và chọn thánh Giuse thợ làm quan thầy. Đến nay, mặc dù khuôn viên khiêm tốn chỉ còn dăm thân cau, vài chậu kiểng, song họ đạo vẫn rất cần Ban duy trì và cộng tác. Vì ngoài việc tưới cây, đổ rác, lau chùi đền đài, một số thành viên còn “lấn sân” phụ giúp kéo chuông, xướng kinh, tắt đèn, đóng cửa nhà thờ sau thánh lễ... Thế nên, dù “chuyên” lo về cây cối nhưng nếu đoàn thể, cá nhân nào cần giúp đỡ, Ban đều vui vẻ góp tay.

Cũng có Ban cây xanh rạch ròi bên cạnh những Ban khác, tuy nhiên ở nhà thờ Vườn Xoài, đội ngũ này ra mắt muộn hơn Nam Thái, khoảng năm 2011. Trong công việc hằng ngày, các thành viên chia nhau phụ trách chăm sóc, trông coi từng khu vực. Trường hợp ai bận rộn, ốm đau thì anh em sẽ cáng đáng làm thay. Ngoài nam giới, Ban còn có thêm bàn tay góp sức của những chị em phụ nữ. Do vậy, phần chăm chút hàng cau kiểng và dọn rác trên nóc nhà thờ luôn được ông trưởng Ban “xung phong” nhận lãnh, nhường cho phụ nữ những việc nhẹ nhàng hơn.

Cứ lẳng lặng đến, làm xong rồi về nhà, không có ai bắt buộc và được tự do về giờ giấc, nhưng không vì vậy mà mọi người xem nhẹ trách nhiệm. Mọi người đều ý thức phải phục vụ nhà Chúa như nhà mình. Làm được điều đó, cạnh tâm hồn yêu thích thiên nhiên, cây cối có sẵn, họ cần am hiểu thêm tính nết của mỗi giống loài. Với 12 năm gắn bó trong “nghề”, ông Giuse Đỗ Văn Chánh, người chăm cây giáo xứ Thánh Cẩm ôn tồn: “Không phải loài nào cũng giống loài nào, tỷ như cây ưa sáng, cây ưa nước, chịu bóng râm... Người trồng phải ‘thuộc’ từng đặc điểm riêng ấy nên khi thấy chúng khô héo, ủ rũ thì xót ruột lắm vì như chính con cái mình đau vậy!”.

Công việc thoạt nhìn có vẻ đơn giản, song ở vị trí người trong cuộc mới hiểu rõ công sức, thời giờ đã hy sinh. Thường là những người luống tuổi, thay vì có thể ở nhà chơi với cháu, gặp gỡ bạn già..., đã hy sinh chọn đến nhà thờ quẩn quanh cùng khoảng sân, hàng cây. Dù tưới, hốt rác, nhổ cỏ, mồ hôi đẫm áo, móng tay đầy cát đất, họ vẫn vui vẻ, thong dong. Dịp Tết, bổn mạng nhà thờ, những “đôi tay” gìn giữ và tạo màu xanh bận rộn hơn với việc dọn dẹp, tỉa cành, cắt lá sao cho gọn gàng, đẹp đẽ. Trường hợp ở xứ Thánh Cẩm, mỗi mùa xuân đến, ông Chánh thường mua hạt giống vạn thọ về ươm rồi tự trồng lấy ngay trong khuôn viên, chừng 400 giỏ. Nhà thờ chưng không hết thì chia cho giáo dân, tiền lời đắp đổi chi phí phân bón, giống hạt. Tuy vất vả nhưng hạnh phúc lại vô hạn vì niềm vui của ông là chính khi người khác được vui.

Sau cùng, ủng hộ việc âm thầm của họ, có khi các thành viên trong gia đình còn căn dặn “Ba nhớ không lấy tiền nha!”. Hay như người nhà ông Giuse Tạ Quang Nam - “gác vườn” giáo xứ Đồng Tiến chỉ hay nhắc nhớ: “Bố làm chậm rãi, từ từ thôi, kẻo chóng mặt hay lên huyết áp. Tháng mưa thì đi đứng cẩn thận, coi chừng té ngã”. Cảm phục những dáng hình tận tụy, lặng lẽ, không quản nhọc nhằn, cha GB Trần Thanh Cao - chánh xứ Đồng Tiến tóm gọn: “Người đời có thể không để ý, gởi lời khen hay nhớ tới, nhưng trước mặt Chúa, họ đã được chấm công và nhớ đến mãi”.

Hưởng ứng thông điệp “Laudato Si” của ĐTC Phanxicô, những giáo xứ xanh và sạch là những tín hiệu tốt đẹp về bảo vệ môi trường trái đất hôm nay.

PHÚ KHANG