Trưng bày bộ sưu tập văn hóa trầu cau

500 hiện vật liên quan đến văn hóa trầu cau, từ rất xa xưa, đã được trưng bày tại Nhà Truyền thống TGP TPHCM.

Ðây là bộ sưu tập của linh mục Giuse Nguyễn Hữu Triết, Trưởng ban Mục vụ Văn hóa Tổng giáo phận. Các hiện vật này đã được ngài sưu tầm, góp nhặt từ năm 1994 đến nay. Trong số đó, món cổ nhất có lịch sử lâu đời đến 2500 năm, món mới nhất cũng xuất phát từ trước 1975.

Niềm cảm hứng để vị linh mục yêu văn hóa gom góp những món cổ vật làm nên bộ sưu tập này bắt nguồn từ truyền thuyết về trầu cau thời vua Hùng, một câu chuyện cổ tích thật đẹp về tình huynh đệ, nghĩa phu thê. Rồi tục trầu cau, phổ biến ở nước ta và cả vùng Ðông Nam Á. Trầu cau đã đi vào ca dao, tục ngữ, gắn liền với nghi thức cưới hỏi: “Vôi nồng, trầu thắm ai ơi/ Gá duyên chồng vợ ở đời trăm năm”. Trầu cau từ lâu cũng trở nên như nhịp cầu tương giao: “miếng trầu là đầu câu chuyện”... Song tục ăn trầu theo thời gian đã mai một. Cũng chính vì thế mà cha Giuse Nguyễn Hữu Triết muốn nhặt nhạnh, giữ lại những kỷ vật gợi nhớ nét văn hóa một thời.

Một bộ dụng cụ trầu cau được trưng bày - ảnh: LG

Phòng trưng bày được xếp đặt ngăn nắp với các cổ vật được trình bày trong tủ kiếng, theo từng loại, mỗi ngăn hay mỗi hiện vật đều có ghi chú niên đại, xuất xứ... Khách tham quan đến đây sẽ được dịp chiêm ngắm những chiếc bình vôi cổ bằng nhiều chất liệu (gốm, đồng, sứ...); những chiếc cơi trầu, ống nhổ, chìa vôi... từ cỡ nhỏ tới lớn; những con dao bổ cau từ xa lạ đến quen thuộc...

Khi nói đến món cổ vật tiêu biểu, có giá trị lịch sử đặc biệt trong bộ sưu tập này, cha Giuse Triết nhắc đến chiếc bình vôi hình chim bồ câu bằng đồng thời Ðông Sơn tới thời Việt Hán (thế kỷ thứ V - I trước công nguyên), tiếp theo là chiếc cơi trầu đời Trần (thế kỷ XIV) bằng đồng chạm lộng trang trí cánh sen và chiếc có quai là con hổ nằm... Quan sát tổng thể, dễ thấy trong phòng trưng bày, bình vôi là món có số lượng nhiều nhất.

Bình vôi hình chim bồ câu bằng đồng thời Đông Sơn nằm trong số những hiện vật đặc biệt của bộ sưu tập - ảnh: LG

Dự kiến việc trưng bày bộ sưu tập văn hóa trầu cau sẽ kéo dài đến đầu năm 2021. Bên cạnh triển lãm này, nhà Truyền thống TGP TPHCM còn trưng bày bộ sưu tập “Ánh sáng muôn dân” với 1147 chiếc đèn dầu. Lần này khác với những lần trước là để cố định luôn và bổ sung nhiều đèn mới, trong đó có bộ đèn gốm La Mã (thế kỷ thứ III) cùng bộ Indonesia quý hiếm. Ngoài ra, còn có thêm cặp đèn đồng của Pháp hình nữ thần Hy Lạp cầm đèn.

Ðược biết, vì đại dịch Covid-19 nên Ban Mục vụ Văn hóa không tổ chức khai mạc rình rang, khách có thể tới thăm theo cá nhân hay từng nhóm nhỏ vào giờ hành chánh các ngày trong tuần (trừ Chúa nhật và các ngày đại lễ), khi đến, liên lạc với chị Ngô Thị Trâm - điện thoại: 0933.122.680.

LIÊN GIANG