Sự cố cháy nổ tại nhà máy phích nước Rạng Ðông (Hà Nội) thực sự gây tâm lý bất an cho cư dân những khu vực xung quanh. Sự thiếu thống nhất về thông tin đã làm mọi người sinh sống gần đó hoang mang. Trong khi phường Hạ Ðình khuyến cáo người dân hãy cẩn trọng sử dụng các thực phẩm trong phạm vi gần vụ cháy nổ thì quận Thanh Xuân lại cho rằng ngưỡng an toàn sau cháy nổ là cho phép. Cuối cùng, các đoàn khảo sát của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết gần khu vực sự cố có mức ô nhiễm do phát tán thủy ngân.
 |
Sự “đa dạng” thông tin đã tạo ra nhiều phản ứng. Một số hộ có ý định rao bán nhà; ban cán sự lớp của một lớp học tại một Học viện cũng đã lấy ý kiến học viên có nên dời địa điểm học hay không, vì cũng gần khu vực sự cố; một số trường học phải khai giảng muộn hơn thường lệ, sau khi đã ổn định tâm lý cho phụ huynh và học sinh; các trung tâm xét nghiệm cũng đông người hơn ngày thường vì người dân cảm thấy bất an nên cứ xếp hàng đến khám…
Vụ cháy nổ cho thấy một thực tế đang hiển hiện là nhiều khu dân cư tại đô thị vẫn đang ở xen kẽ, cạnh những nhà máy có chứa những nguyên liệu hóa chất độc hại. Quá trình phát triển đô thị đã không nhất quán trong việc phân khu giữa nơi ở và nơi sản xuất. Nhà máy phích nước Rạng Ðông tồn tại rất lâu rồi, từ thời bao cấp, vốn ở vùng ngoại vi thành phố, nhưng nay do mức độ đô thị nhanh và mở rộng địa giới hành chính của Hà Nội, nhà máy lọt thỏm giữa lòng thành phố và được bao quanh với cư dân đông đúc. Sự cố này cũng làm lộ diện chuyện “mất bò mới lo làm chuồng”, khi trước đây đã có nhiều ý kiến là phải di dời các cơ sở sản xuất có sử dụng nguyên liệu độc hại ra khỏi khu vực dân cư.
Một điều khác nữa rút ra từ sau sự cố là cần phải có các thông tin kịp thời và đáng tin của ngành chuyên môn để người dân biết được mức độ ảnh hưởng của một số hóa chất gây nguy hiểm như chì, thủy ngân…. Tránh tình trạng bàng quan cho là bình thường, không nguy hiểm; sau nữa là không nên vội vàng kết luận thiếu căn cứ về những ảnh hưởng xấu nếu chưa có kết quả xác minh chính xác.
Câu chuyện này cũng cảnh báo thêm một nguy cơ khác ở các đô thị, ngoài các nỗi lo về kẹt xe, tắc đường, ngập lụt, khói bụi … còn có những rủi ro tiềm ẩn từ một số nhà máy cũ trong lòng thành phố.
Ngô Quốc Ðông
Bình luận