Tu viện Mỹ cam kết “sống xanh” bảo vệ môi trường

Từ nhiều năm trước, khi Đức Giáo Hoàng Phanxicô công bố thông điệp “Chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta” (Laudato Si’), một đan viện ở bang Virginia đã sống hướng về cội nguồn thiên nhiên.

Cách TP.Washington khoảng 100 km về hướng tây, Tu viện Thánh giá (Holy Cross Abbey) đang nằm náu mình giữa sông Shenandoah và rặng núi Blue Ridge. Với diện tích hơn 4,85 km², đây là nơi 23 tu sĩ dòng Xitô, còn gọi là dòng Luyện Tâm, lấy mật, làm bánh trái cây và đón khách vào mỗi cuối tuần. Theo tờ The Washington Post, những người đến đây, tối đa 16 người/tuần, không phân biệt Công giáo hoặc ngoại đạo, được mời tham gia các hoạt động với tu sĩ và có thể đặt lịch xưng tội, hoặc trò chuyện về đời sống tu trì của dòng. Các đan sĩ tự nguyện từ bỏ cuộc sống hiện đại, tuân theo giáo huấn được đặt từ năm 500, sống cuộc đời gắn kết với tự nhiên và môi trường trong lành mà Thiên Chúa trao ban.

Quyết định thay da đổi thịt

Với quyết định quay về cội nguồn, hòa đồng và sống dựa vào tự nhiên, cha James Orthmann của tu viện cười một cách nhẹ nhõm khi nói rằng đây là sự thay da đổi thịt và tìm lại nguồn sống mới. Kể từ năm 2007, cộng đồng tu sĩ đã có những biện pháp rốt ráo nhằm quay về với đất mẹ, trong khi vẫn tìm cách vươn ra thế giới bề ngoài với hy vọng có thể thu hút nhiều tín hữu tham gia đời sống Xitô. Tu viện đã được thành lập vào năm 1950, sau khi một tu viện khác ở Massachusetts bị hỏa hoạn. Giáo phận Richmond đề xuất đón nhận những tu sĩ này, và dành ra một khu vực rộng gần 5 km² cho họ. Tuy nhiên, trước sự sụt giảm số lượng đan sĩ trên toàn quốc, linh mục bề trên cách đây 10 năm cho rằng đã đến lúc phải tìm cách khác để duy trì tu viện trong thời gian dài.

Các đan sĩ đã tiến hành thảo luận về những nguồn tài nguyên quan trọng nhất của họ, và phát hiện mọi người đều quan tâm đến vị trí tuyệt đẹp của tu viện. Cha James nhớ lại: “Do các tu sĩ tuân theo tu luật của dòng Biển Đức, chúng tôi thề nguyện với sự ổn định, cho nên sẽ hòa mình vào cộng đồng và với nơi mà chúng tôi sống”. Dòng Xitô từ lâu luôn có truyền thống lập tu viện trong các thung lũng và chăm sóc vùng đất xung quanh họ. Truyền thống này xuất phát từ nơi khai sinh dòng vào năm 1098 là thị trấn Saint-Nicolas-lès-C#teaux, Pháp. Tu sĩ ở Tu viện Thánh giá bắt đầu hoạt động canh tác đất từ năm 1950, nhưng khi tuổi tác cao dần, họ cho nông dân trong vùng thuê đất và nuôi ong lấy mật, làm bánh trái. Cha James giải thích: “Chúng tôi sống cuộc đời dựa vào đất đai theo nghĩa đen của nó”.

Vậy thì các tu sĩ đã có hành động gì để trở thành những người phục vụ môi trường tốt hơn thế? Đầu tiên họ nhờ cậy các chuyên gia của trường Tài nguyên thiên nhiên và Môi trường thuộc Đại học Michigan triển khai một cuộc khảo sát và nghiên cứu về khía cạnh bằng cách nào tu viện có thể bảo vệ môi trường một cách hiệu quả theo truyền thống của dòng Xitô. Thế là một nhóm các sinh viên cao học đã chọn dự án này làm đề tài luận án, và kết quả là một báo cáo dài 400 trang mang tên “Reinhabiting Place”, liệt kê nhiều đề xuất cho các tu sĩ. Từ những thông tin này, các thầy bắt đầu vào cuộc.

Đời sống vì môi trường

Để khởi đầu, họ đặt mục tiêu làm sạch con sông gần đó, bằng cách yêu cầu các nông dân đang thuê đất hãy ngưng thả gia súc ra gần sông. Điều này cho phép bảo vệ bờ sông không bị sạt lở, đồng thời chống ô nhiễm nguồn nước sẽ chảy vào sông Potomac. Các tu sĩ dựng hàng rào xung quanh các nhánh sông phụ và trồng những loại cây lớn và cây bụi trong vùng dọc theo bờ, tạo điều kiện cho các loài động vật di trú cũng như thu hút côn trùng và loài thụ phấn để khôi phục tính đa dạng sinh học trong vùng. Khoảng 0,7 km² đất cũng được cho thuê để trồng hoa màu. Trong khi đó, hầu hết đất đai của tu viện được đăng ký làm khu bảo tồn với chính quyền hạt và bang. Điều đó có nghĩa là các tu sĩ hứa hẹn sẽ duy trì tình trạng hoang sơ vĩnh viễn cho khu vực mà họ quản lý, hoặc dùng cho mục đích nông nghiệp và không phát triển. Đây là chính sách để chính quyền hạt đảm bảo giữ được môi trường tự nhiên cho nông nghiệp và nông thôn, chống nguy cơ phát triển đô thị tràn lan.

Cả cộng đồng cũng chuyển sang sử dụng các nhiên liệu sinh học như sinh khối và điện mặt trời cho hoạt động sưởi và đáp ứng những nhu cầu khác về năng lượng. Họ cũng trả tiền tái chế rác thải, và sẵn sàng ngưng một năm làm bánh để đợi lắp xong lò nướng tiết kiệm năng lượng và sửa chữa các nơi khác trong tu viện cho phù hợp với tiêu chí thân thiện môi trường. Các tu sĩ còn bắt đầu cung cấp dịch vụ “mai táng xanh” ở nghĩa trang Cool Spring theo kiểu dòng Xitô. Dịch vụ mai táng bình thường có thể ngốn hơn 7.000 USD với chất bảo quản xác, quan tài bằng chì có thể gây bất lợi cho đất. Ngược lại, phương pháp của dòng rất đơn giản: bọc thi hài vào vải liệm và đặt trong quan tài bằng gỗ trước khi chôn xuống đất. Những người lần đầu tiên chứng kiến cách chôn cất này có thể bị sốc, nhưng sau đó sẽ phát hiện điểm đặc biệt trong khía cạnh tinh thần của nó, khi cát bụi trở về với cát bụi một cách tự nhiên nhất.

Đời sống khổ hạnh, lánh xa thế tục và cam kết thuận hòa với tự nhiên của các tu sĩ ở Tu viện Thánh giá đã làm người dân trong vùng cảm động. Thậm chí, hai cư dân địa phương là George Patterson và Deidra Dain đã dựng thành phim lối sống ở tu viện, và cung cấp phim tài liệu “Saving Place, Saving Grace” cho đài truyền hình PBS. Ban quản lý đài xem qua và cho rằng mọi người cần phải biết về câu chuyện đặc biệt đó. Bản thân ông Patterson cho rằng tu viện là hình mẫu trong việc đi đầu trong trong cuộc chăm sóc và bảo vệ đất đai, và đánh giá cao sáng kiến của các tu sĩ.

Với hành động thực tế nhất, Tu viện Thánh giá đang chứng minh cho mọi người thấy quyết tâm tái tạo sự sống mới trong cộng đồng, và khơi nguồn cảm hứng cho các phong trào tương tự tại Mỹ.

GIANG VÔ YÊN