Ðức cha Gioan Baotixita Scalabrini: Mẫu gương phục vụ di dân sắp được tuyên thánh

Ngày 27.8.2022, Ðức Thánh Cha Phanxicô đã chấp thuận án tuyên thánh cho 2 chân phước Giovanni Battista Scalabrini và Artemide Zatti. Tên hai vị sẽ được ghi vào Sổ bộ Các Thánh vào ngày 9.10.2022.

Chân phước Giovanni Battista Scalabrini là vị sáng lập dòng Truyền giáo Mục vụ di dân. Dòng đã hiện diện 135 năm và có mặt ở 39 quốc gia. Tại Việt Nam, dòng hoạt động từ năm 2003 và đang dấn thân phục vụ theo linh đạo, nâng đỡ đời sống anh em di dân. Thông tin đấng sáng lập dòng được tuyên thánh đã đem lại niềm vui, sự hân hoan trong cộng đoàn tại Việt Nam. Dịp này, phóng viên Công giáo và Dân tộc đã trao đổi với cha Vinhsơn Nguyễn Văn Định, linh hướng ơn gọi của dòng để chia sẻ về bầu khí, tâm tình của các tu sĩ dòng trong những ngày hết sức ý nghĩa.

Các linh mục dòng Scalabrini trên thế giới hội tụ về viếng mộ Đấng sáng lập trước thông tin cha được tuyên thánh

PV: Xin cha cho biết cảm xúc của các thành viên dòng khi có thông tin đấng sáng lập sẽ được Đức Giáo Hoàng Phanxicô tuyên thánh vào ngày 9.10.2022 tới?

Cha Vinhsơn: Anh em đều có chung một cảm giác là rất vui mừng, vì đấng sáng lập dòng đã được Đức Giáo Hoàng Phanxicô quyết định tuyên thánh. Hơn nữa, cùng với Đức cha Scalabrini, Giáo hội đã nhận thấy làn sóng di dân hôm nay ngày càng mạnh mẽ hơn bao giờ hết vì nhiều lý do như chiến tranh, biến đổi khí hậu, tình trạng nghèo đói tại các nước kém phát triển... Tất cả khiến người yếu thế phải ra đi tìm vùng đất thích hợp hơn. Và vì vậy, Giáo hội qua Đức Giáo Hoàng Phanxicô nhận thấy nhu cầu phục vụ anh chị em di dân hôm nay cần thiết và cần một mẫu gương cho sự đồng hành của Giáo hội với họ và chân phước Scalabrini đã được chọn. Điều này là động lực lớn cho anh em dòng trong việc tiếp bước ngài trong sứ vụ phục vụ này.

Điều mà cha ngưỡng mộ, khâm phục nhất nơi đấng sáng lập, một mẫu gương yêu thương phục vụ?

Thực sự, khi tìm hiểu, tôi thấy ngài là người gắn bó và thao thức với Giáo hội và được diễn tả cụ thể qua các thành phần của Giáo hội. Một mặt ngài xây dựng Hội Thánh qua việc đào tạo các linh mục và đào sâu giáo lý cho mọi giới (người lớn, trẻ em, người câm điếc...). Mặt khác, ngài luôn quan tâm đến người nghèo, những người bên lề, đã có lúc bán cả chén thánh để giúp người đói khổ, và quan tâm hơn hết là những di dân thời của ngài phải bỏ quê hương đi tìm miếng đất mới với bao khó khăn thiếu thốn cả phương diện vật chất, tinh thần và thiêng liêng.

Tại Việt Nam, dòng hiện diện ở đâu và đang phục vụ thế nào?

Dòng nam chỉ có một ngôi nhà duy nhất tọa lạc tại đường Ngô Chí Quốc, phường Bình Chiểu, TP Thủ Đức, thuộc giáo xứ Bình Chiểu, TGP TPHCM. Đây là nhà đào tạo, nơi tiếp nhận ơn gọi và đào tạo khởi đầu 3 năm, sau đó gởi đi các quốc gia khác để tiếp tục đào tạo và trở thành linh mục cũng như phục vụ tại các nơi. Tại Việt Nam hiện nay, dòng có 4 linh mục và 27 ứng sinh, 1 linh mục đang phục vụ trong văn phòng di dân của HĐGMVN. 3 linh mục còn lại lo việc đào tạo. Các ứng sinh ngoài việc học, dành ngày Chúa nhật làm việc tông đồ, dạy giáo lý tại các xứ đạo, thăm viếng các gia đình di dân quanh cộng đoàn. Vào Chúa nhật, các linh mục dâng lễ tại các xứ đạo để chia sẻ mục vụ với Giáo hội tại địa phương.

Ngoài ra, nhà dòng cũng có một lưu xá dành cho sinh viên, ở giáo xứ Fatima Bình Triệu. Lưu xá là một dãy nhà trọ được mướn lại hiện có khoảng 30 sinh viên xa nhà đang ở đó để theo học các trường đại học tại TPHCM.

Cộng đoàn dòng Scalabrini tại Việt Nam chia sẻ niềm vui với trẻ em di dân

Chuẩn bị cho lễ tuyên thánh, riêng cộng đoàn của dòng tại Việt Nam có chương trình gì, thưa cha?

Trước mắt, cộng đoàn sẽ có thánh lễ tạ ơn vào ngày 17.10 tới đây như là cảm nghiệm tình thương của Chúa qua Giáo hội đã ban cho nhà dòng một mẫu gương để bước theo, và cũng nhân dịp này muốn giới thiệu về dòng để mời gọi các bạn trẻ đi theo bước chân của thánh Scalabrini phục vụ những anh chị em di dân, những người xa quê, nhất là những anh chị em Việt Nam đang lưu lạc khắp nơi trên thế giới.

Cha có thể chia sẻ về định hướng của dòng trong thời gian tới?

Chúng tôi vẫn đang tìm những phương thức để tiếp cận với anh em di dân nhiều hơn, như sẽ xây dựng một văn phòng di dân trong khuôn viên nhà dòng để tiếp xúc, gặp gỡ anh chị em, vì dòng ở gần khu chế xuất Linh Trung 2, nhiều người từ các tỉnh đổ về để làm việc. Bên cạnh đó, dòng gặp gỡ các cha xứ thuộc các giáo xứ có nhiều di dân để có thể cộng tác được việc gì đó giúp đỡ cho anh chị em xa quê. Ngoài ra, chúng tôi cũng đang có một ý hướng mở rộng ra miền Bắc, gần các khu công nghiệp, để thực hiện mục vụ cụ thể hơn cho những anh chị em di dân trong nước từ các tỉnh đổ về những nơi này.

Mặt khác, dòng cũng lưu tâm nhiều hơn đến những người nước ngoài đến Việt Nam làm việc, họ cần được quan tâm đời sống tâm linh. Những năm trước đây, dòng có dạy giáo lý cho các đôi hôn phối người nước ngoài, dâng thánh lễ tiếng Anh tại một số cộng đoàn nước ngoài, những giáo xứ như Mạc Ty Nho, Đa Minh Ba Chuông... hay Hoa kiều tại nhà thờ thánh Phanxicô Xaviê và An Bình.

Chúng con xin cảm ơn cha và xin chúc cho các dự định mục vụ của nhà dòng gặt hái nhiều hoa trái, tiếp nối sứ mạng, lời mời gọi của cha thánh Scalabrini nâng đỡ, ủi an người di dân.

Dòng Scalabrini được thành lập năm 1887 bởi Ðức cha Gioan Baotixita Scalabrini, Giám mục của giáo phận Piacenza (Ý). Dòng đã có mặt ở 39 nước trên thế giới. Người Việt Nam hoặc gốc Việt Nam có 40 cha dòng phục vụ tại các châu lục khác nhau và khoảng hơn 60 tu sinh đang ở giai đoạn đệ tử, thỉnh viện, tập viện và kinh viện.

Hùng Luân thực hiện