Cha Thomas Borgmeier (31.10.1892 - 11.5.1975) là nhà côn trùng học và trở thành chuyên gia hàng đầu của thời đại về loài kiến Brazil cũng như loài ruồi lưng gù phorid.
Vị linh mục người Brazil gốc Đức là người sáng lập các tạp chí Revista de Entomologia (Chuyên san Côn trùng học) và sau đó là Studia Entomologica (Khảo cứu Côn trùng học).
 |
Đam mê ngành côn trùng học
Cha Borgmeier sinh ra ở Bielefeld (Đức). Sau khi theo học phổ thông tại quê nhà, chàng thanh niên gia nhập dòng Phanxicô. Năm 1910, vị tu sĩ đến Brazil. Thầy Borgmeier bắt đầu nghiên cứu triết học ở TP Curitiba (thủ phủ bang miền nam Paraná) và thần học ở TP Petropolis (phía bắc Rio de Janeiro), đồng thời đã tỏ ra rất yêu thích khám phá thiên nhiên ở Brazil, đặc biệt là côn trùng. Sau cuộc gặp với giáo sư Herman von Ihering của Bảo tàng Paulista ở Sao Paulo, vị tu sĩ trẻ càng thêm quan tâm đến loài kiến. Sử dụng quà tặng là kính hiển vi và dựa trên tài liệu được in lại về loài kiến do thư viện của giáo sư Ihering cung cấp, thầy Borgmeier đã có thể bắt đầu theo đuổi nỗ lực nghiên cứu về loài này.
Năm 1919, vị tu sĩ dòng Phanxicô được truyền chức linh mục. Trong thời gian ở Petropolis, cha tình cờ chứng kiến những con ruồi lưng gù phorid ký sinh trên kiến. Sau khi thảo luận về phát hiện này với linh mục dòng Tên Hermann Schmitz, cũng là một nhà côn trùng học, cha Borgmeier quyết định xuất bản báo cáo đầu tiên trên một chuyên san về côn trùng vào năm 1920. Trong ấn bản này, cha mô tả loài ruồi mới Dohrniphora brasiliensis. Hai năm sau (1922), một chuyên gia là tiến sĩ Arthur Neiva đã giúp vị linh mục có thêm cơ hội theo đuổi ngành côn trùng học. Nhờ vào sự hỗ trợ đó và với sự cho phép của bề trên, cha đã làm việc tại Bảo tàng Quốc gia với vai trò trợ lý nghiên cứu vào năm 1923.
 |
| Chuyên san Studia Entomologica |
Năm 1927, cha nhập tịch và trở thành công dân Brazil. Một năm sau, cha chuyển đến Sao Paulo và làm việc dưới quyền tiến sĩ Neiva tại Viện Sinh học. Ngài quay lại Rio năm 1933 và đứng đầu Khoa Côn trùng học của Viện Sinh học Thực vật trong 8 năm. Từ năm 1940 đến năm 1952, cha là cố vấn cho chính quyền địa phương, đồng thời phụ trách nhà xuất bản Vozes. Năm 1952, vị tu sĩ dòng Phanxicô từ chức công tác xuất bản và chuyển đến Jacarepagua, vùng phụ cận phía tây của Rio de Janeiro, làm cha tuyên úy cho một viện Công giáo chuyên hỗ trợ phụ nữ khiếm thị. Trong 20 năm thực hiện sứ vụ tại đây, cha vẫn dành những thời gian ngoài giờ làm việc để tiếp tục phân loại và sắp xếp một cách có hệ thống các loài kiến trong khu vực. Vị linh mục hoàn tất bản chuyên khảo về loài kiến và gởi bộ sưu tập loài này cho linh mục người Brazil gốc Đức W.W. Kempf (cùng thuộc dòng Phanxicô). Kế đến, cha chuyển sang viết về họ ruồi lưng gù phorid.
 |
| Bảo tàng quốc gia Rio de Janeiro |
Hơn 40 năm duy trì hai chuyên san khoa học
Kể từ khi bắt đầu xuất bản báo cáo đầu tiên vào năm 1920, cha Borgmeier đã theo đuổi nỗ lực nghiên cứu ngành côn trùng học trong hơn nửa thế kỷ. Cho đến khi qua đời, cha xuất bản gần 250 báo cáo khoa học với tổng số hơn 5.000 trang. Vị linh mục là tác giả của các báo cáo phát hiện hơn 1.000 loài và 75 chi của họ ruồi lưng gù phorid, khoảng 100 loài và vài chi mới của kiến, một số loài mới của họ bọ cánh cứng myrmecophilous coleoptera. Nội thành tựu trên cũng đã đưa cha Borgmeier vào danh sách những nhà côn trùng học hàng đầu của thời đại chúng ta.
 |
| Họ ruồi lưng gù |
Bên cạnh đó, một mình cha sáng lập và chịu trách nhiệm nội dung cũng như xuất bản của hai chuyên san quốc tế về côn trùng học. Chuyên san đầu tiên là Revista de Entomologia (Chuyên san Côn trùng học, tổng cộng 22 tập từ năm 1931 đến năm 1951). Kế đến, ngài bắt tay vào chuyên san kế tiếp là Studia Entomologica (Khảo cứu Côn trùng học) từ năm 1958. Từ năm 1961 đến 1971, cha xuất bản tổng cộng 44 báo cáo. 34 trong số này liên quan đến việc phân loại ruồi lưng gù phorid, chiếm hơn 2.000 trang và mô tả hơn 650 loài mới và 23 chi mới thuộc họ này.
 |
|
Bài viết trên chuyên san Science về ấn bản Revista de Entomologia
|
Năm 1945, cha Borgmeier được Đại học Thánh Bonaventure (New York, Mỹ) trao tặng hàm tiến sĩ danh dự. Đến năm 1962, cha được tặng giải thưởng Costa Lima về những cống hiến trong lĩnh vực nghiên cứu côn trùng học. Cha qua đời năm 1975, và được công nhận là nhà khoa học xuất sắc của thời đại trong lĩnh vực nghiên cứu côn trùng học.
HỒNG HOANG
Bình luận