Thực ra tôi chưa từng biết mặt chồng chị Thoa, chỉ mới biết chị mà thôi. Nhưng chuyện về anh chồng vất vả ngoài đảo trên vịnh Côn Sơn khiến tôi phải hình dung về người đàn ông chưa biết mặt đó.
Sáng hôm ấy, khi mọi người còn yên giấc sau hành trình cả ngày hôm trước khám phá Côn Đảo, tôi lọ mọ tìm ra bãi biển An Hải chờ ngắm bình minh. Đi dọc bãi cát tới tận cầu tàu 914 gần hai cây số, thỏa thuê mãn nhãn tận hưởng mặt trời mọc trên vịnh xanh ngắt bập bềnh những ca nô đủ loại neo đậu. Khi rời cầu cảng, tới lộ, gặp một chị trung niên dựng xe máy với thùng chậu đang chuẩn bị rời đi. Bắt chuyện, chị vui vẻ kể về nghề bán hải sản “tại chỗ này”, nơi có nhiều du khách qua lại. Chị đã bán hết hàng, chỉ còn hai con ốc trơ trọi: “Một con ốc giác, một ốc tỏi ngon lắm chú, chồng tôi lặn bắt bên đảo kia!”, và chị chỉ tay. Ngoài vịnh lô nhô mấy đảo nhỏ vây bọc, nào Hòn Tài Lớn, Tài nhỏ, rồi Bảy Cạnh… Không rõ chồng chị lặn ở hòn nào, nhưng tôi biết nhìn thì gần chứ cũng cách vài cây số biển.
Đã tìm hiểu qua công việc này, tôi tạm hình dung được sự nhọc nhằn của người lặn biển. Phải lặn sâu xuống các rạn, bãi san hô, khó khăn vì sứa biển cá dữ hay sóng ngầm, mới bắt được mấy con ốc này. Ở những hố sâu vài chục thước - nơi trú ngụ của ốc giác và ốc tỏi - không phải ai cũng đủ sức khỏe và kinh nghiệm để làm nghề này. Chồng chị Thoa chắc mạnh mẽ, bơi lặn cừ lắm.
Tôi mua giúp chị hai con ốc tình tang mang về nơi lưu trú. Chị còn nói với theo: “Mai chú có ra đây nhớ mua giúp nha, có lấy số điện thoại không?”. Hôm sau, chúng tôi rời đảo, hai con ốc “cư dân” Côn Đảo sẽ thành sản vật trong hành lý ký gởi bay về thành phố.
Côn Đảo có địa hình chủ yếu là rừng núi, kinh tế vốn chẳng dễ dàng. Chồng chị Thoa lặn biển bắt ốc, những con ốc tỏi xinh như củ tỏi, ốc giác lớn hơn, được một ký đâu có dễ. Sáng sáng, chị mang ốc đi bán. Cuộc mưu sinh mỗi nơi mỗi cảnh, tựu trung giống nhau ở chỗ cơ cực. Mang hai con ốc rời sân bay Cỏ Ống rồi xuôi xe về Bạc Liêu, tôi vẫn nghĩ về người đàn ông vất vả lặn sâu bắt ốc dưới rạn mà tôi không biết mặt. Và sẽ còn nhớ rất lâu chị Thoa quê miền Trung vào tận đây tạo dựng đời sống, sáng sáng bán ốc chồng bắt được ngoài đảo…
Công Nguyên
Bình luận