Trong một góc nhà kho thuộc khuôn viên giáo xứ Cần Giuộc (giáo phận Mỹ Tho), thường xuyên có đến 40 cỗ quan tài được xếp ngay ngắn. Ðây là số áo quan được linh mục chánh xứ Antôn Trương Chí Tâm đặt chở từ Hố Nai (Ðồng Nai) về dự trữ, sẵn sàng trợ giúp những gia cảnh ngặt nghèo. Ai quá khó khăn thì đến xin, cha cho và cũng không phân biệt người đang xin ấy có cùng tôn giáo hay không.
Ký ức đêm mưa và chuyến xe lặng lẽ
Việc dự trữ áo quan ở xứ đạo vùng ven này bắt đầu từ một đêm cách đây khoảng vài năm. Khi đó cha Tâm vừa về nhận xứ chưa lâu. Nghe tiếng đập cửa nhà xứ giữa khuya, vị linh mục mở cửa thì thấy một người đàn ông trung niên đang rất xúc động, ánh mắt đỏ hoe. Người cha nghèo móc hết các túi áo, túi quần chỉ gom được hơn bốn trăm ngàn đồng. Anh bật khóc: “Tôi là người ngoại đạo, con mất ở bệnh viện mà không có tiền mua hòm chôn. Giờ tôi chỉ còn chừng này, xin ông cha cho tôi cỗ quan tài để lo cho cháu…”.
Theo người đàn ông về nhà ở vùng giáp ranh, cha Tâm chứng kiến căn chòi lá sập xệ, tài sản bên trong chỉ có duy nhất chiếc giường tre gãy chân và vài cái chén mẻ. Ngay đêm đó, cha liên hệ đưa áo quan tới tẩn liệm, hỗ trợ toàn bộ chi phí hỏa thiêu cho đứa bé tại nghĩa trang Đa Phước. Sau đám tang, người cha lặng lẽ đi làm ăn xa, không trở lại xứ đạo lần nào nữa. “Hình ảnh đêm đó ám ảnh tôi mãi. Vùng đất này phèn mặn, bà con làm công nhân, làm mướn, chạy ăn từng bữa. Lúc sống đã khổ, khi nằm xuống nhiều nhà không có nổi tiền mua tấm ván để liệm người thân”, cha Tâm nhớ lại.
Từ sự việc đó, cha quyết định trích kinh phí và vận động ân nhân đặt đóng quan tài chuyển về trữ sẵn. Trại hòm ở Hố Nai biết việc thiện nguyện nên chỉ lấy đúng giá vốn và hỗ trợ luôn tiền vận chuyển. Riêng năm ngoái, nhà xứ Cần Giuộc đã xuất tặng 84 cỗ áo quan. Có tuần cao điểm nhà xứ chuyển đi 16 cỗ; có ngày 4 đến 5 gia đình cùng đến xin nhận.
Cố gắng xoay xở
Tặng cỗ áo quan thực chất mới chỉ giải quyết được phần đầu của một đám tang. Để một phận người bần hàn được an táng chu tất, những khoản chi phí phát sinh phía sau mới là gánh nặng lớn. Cha Tâm nhẩm tính: tiền áo quan từ 2.5 đến 3 triệu đồng; bộ đồ liệm 200.000 đồng; chi phí lò hỏa thiêu 6.5 triệu đồng; hũ quách đựng tro 500.000 đồng; xe tang chở đi khoảng 1 triệu đồng; cộng thêm khoản bồi dưỡng cho anh em đội mai táng tình nguyện. Tính bình quân, mỗi trường hợp nghèo khó qua đời được đưa vào nhà xứ, chi phí lo liệu trọn gói dao động từ 11 đến 12 triệu đồng. Khoản tiền này hoàn toàn không nằm trong ngân sách cố định của giáo xứ. Để có nguồn xoay xở, cha tận dụng mảnh đất quanh nhà nguyện trồng rau, nuôi gà, nấu xôi gấc, rim hạt đác chanh dây rồi đưa lên mạng xã hội bán kiếm từng đồng. Việc một linh mục lên mạng livestream bán hàng từng khiến nhiều người xì xào kiểu “ông cha lo làm kinh tế”. Cha Tâm tâm sự: “Lúc đầu đứng trước máy quay tôi cũng ngại lắm chứ, mình đi tu chứ đâu phải người buôn bán. Nhưng xứ thì nghèo, người già neo đơn bệnh tật cần trợ cấp mỗi tháng lên tới hơn 400 người. Không tự làm ra tiền thì lấy gì nuôi người nghèo, lấy gì mua hòm cho người chết? Mình đi xin hoài người ta cho một vài lần, ai cho mãi được. Phải tự lực cánh sinh thôi!”.
Không phân biệt lương giáo
Cách nhà nguyện tạm vài chục mét, nhà hài cốt của giáo xứ Cần Giuộc hiện lưu giữ gần 100 hũ tro cốt. Trong số đó, nhiều phần tro cốt là của những người vô gia cư, người lao động tứ xứ qua đời không có thân nhân nhận diện, hoặc gia đình quá nghèo không có đất chôn cất. Trước khi hỏa táng, nếu người hấp hối bày tỏ nguyện vọng, cha Tâm sẽ làm phép rửa tội. Khi tro cốt đưa về, nhà xứ tiếp nhận lưu giữ. Hằng ngày, người dân quanh vùng tình nguyện đến quét dọn, lau chùi bàn thờ, thắp hương. Trong các thánh lễ mỗi tuần, bà con giáo dân vẫn giữ thói quen xin lễ cầu nguyện chung cho những linh hồn vô danh đang yên nghỉ.
Ngày chúng tôi xuống giáo xứ, cha Tâm cho biết mới sáng nay một phụ nữ có chồng bị bệnh viện trả về vì chết não, rút ống thở là qua đời. Nhà trọ không cho người hấp hối ở lại, chị chạy đến xin cha cho chồng nằm trong nhà thờ để trút hơi thở cuối cùng. Khuôn viên lúc ấy chật chội, nóng bức, cha Tâm đành lo liệu cho chị thuê một phòng trọ ở tạm ít ngày, dặn khi nào anh mất thì chở vào nhà xứ để cha lo việc liệm và an táng.
Trước đó, vào tháng 10.2024, đúng ngày giáo xứ tổ chức lễ kỷ niệm 10 năm thụ phong linh mục của cha Tâm, người nhà một người nghèo vừa qua đời tìm đến nhờ giúp đỡ. Khách dự lễ cùng bà con trong xóm tạm gác mọi việc, xắn tay áo phụ lo hậu sự, đưa người quá cố đi hỏa táng rồi mới quay về.
Như một bổn phận
Ngôi thánh đường giáo xứ Cần Giuộc sau hơn 4 năm thi công hiện vẫn dở dang, ngổn ngang cột bê tông và sắt thép. Công trình chậm tiến độ vì nguồn lực hạn hẹp, hễ có đồng nào dôi dư, vị linh mục chánh xứ lại ưu tiên chia sẻ cho tiền thuốc men cho người bệnh, tiền gạo cứu trợ và những cỗ áo quan cho người xấu số.
Trò chuyện về những việc mình làm suốt mấy năm qua, cha Tâm cho biết ở nhiều xứ đạo vùng sâu vùng xa, nhiều linh mục và tu sĩ vẫn đang lặng lẽ chăm lo cho người nghèo như một bổn phận tự nhiên của đời tu. Việc cha làm đơn giản xuất phát từ trách nhiệm của một mục tử đối với người dân khi khó khăn. Giữa vùng đất Cần Giuộc còn nhiều nhọc nhằn này, những cỗ áo quan cho không hay góc nhà hài cốt ấm khói hương chỉ đơn thuần là một điểm tựa sau cùng, giúp những phận người bần hàn bước qua ranh giới sinh tử với sự thanh thản và trọn vẹn phẩm giá làm người.
Hải Triều - Anh Thư
Bình luận