Sự ra đi của linh mục Piô Ngô Phúc Hậu để lại nhiều thương nhớ trong lòng những người từng gặp gỡ, cộng tác hay được nuôi dưỡng đức tin qua các trang sách của ngài. Trong ký ức của các tu sĩ từng đồng hành nơi vùng truyền giáo cũng như của giáo dân miền sông nước Cà Mau, hình ảnh người mục tử bình dị, gần gũi vẫn trọn vẹn sống động. Hành trình ấy đã khép lại, nhưng ngọn lửa loan báo Tin Mừng ngài thắp lên vẫn tiếp tục lan tỏa.
NGƯỜI KHƠI DẬY ƯỚC MUỐN DẤN THÂN TRUYỀN GIÁO
Linh mục Giuse Cao Viết Tuấn (Tu hội Truyền giáo Thánh Vinh Sơn): Tôi biết tin cha Piô Ngô Phúc Hậu kết thúc hành trình dương thế vào sáng Chúa nhật, đúng ngày Khánh nhật Truyền giáo. Cha là người đã dành nhiều năm tháng phục vụ tại vùng Năm Căn, Cái Rắn (Cà Mau) - nơi Tu hội Truyền giáo của tôi sau này cũng từng hiện diện. Tôi biết đến cha qua hai tập sách Nhật Ký Truyền Giáo và Viết Cho Em được đọc cách đây hơn hai mươi năm. Lối viết nhẹ nhàng, dí dỏm và chân thành của cha đã góp phần khơi dậy trong tôi ước muốn dấn thân loan báo Tin Mừng. Sau nhiều năm sống ở vùng truyền giáo, nhìn lại, tôi càng thấm thía những điều cha đã viết.
Có một tâm tình tôi vẫn nhớ mãi. Cha kể rằng, giữa những thiếu thốn nơi vùng hẻo lánh, có lúc ngài chạnh lòng khi nghĩ đến anh em cùng lớp đang phục vụ tại thành phố với điều kiện sống đầy đủ hơn. Thú thật, trong những năm tháng ở Papua New Guinea, bản thân tôi cũng đôi lần có cảm giác tương tự khi nghĩ đến anh em cùng dòng, cùng lớp đang học tập, phục vụ ở những nơi thuận lợi hơn, kể cả tại Việt Nam.
Nhờ những chia sẻ chân thành của cha, tôi hiểu những suy nghĩ ấy cũng rất con người, ngay cả với một nhà truyền giáo. Điều quan trọng là biết khiêm nhường nhìn nhận những giới hạn, yếu đuối của bản thân, để rồi tiếp tục khám phá niềm vui, ý nghĩa và hạnh phúc trong chính sứ vụ được trao phó.
Hay tin cha qua đời, tôi muốn chia sẻ lại cảm nghiệm này với lòng biết ơn sâu sắc. Sứ mạng của cha đã hoàn tất, nhưng những trang sách cùng chứng tá của ngài sẽ vẫn tiếp tục nâng đỡ những người đi sau.
NHỚ “NGƯỜI ANH CẢ” NƠI MIỀN TRUYỀN GIÁO CÀ MAU
Linh mục Đa Minh Nguyễn Đức Mười (giáo phận Cần Thơ): Nhớ về cha Piô Ngô Phúc Hậu, trong lòng tôi luôn trào dâng niềm yêu mến và trân quý. Đối với anh em linh mục chúng tôi, ngài không chỉ là người anh cả đi trước, mà còn là tấm gương rực cháy nhiệt huyết truyền giáo, thôi thúc các linh mục trẻ thời đó vững bước lên đường loan báo Tin Mừng.
Với cha Piô, tôi có một kỷ niệm đặc biệt không bao giờ quên. Ngày 9.5.1989 - sinh nhật của cha Hậu - cũng chính là ngày tôi được thụ phong linh mục. Hôm sau, ngày 10.5.1989, là dịp ngài kỷ niệm 25 năm hồng ân thánh chức. Dù thời đó việc đi lại còn rất khó khăn, các linh mục trong giáo phận Cần Thơ vẫn quy tụ về rất đông. Thánh lễ truyền chức cho tôi diễn ra lúc 16 giờ, do Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn - khi ấy là Giám đốc Đại Chủng viện - giảng lễ. Tiến lên bàn thánh lãnh nhận thiên chức ở tuổi 39, tôi được anh em linh mục, trong đó có cha Hậu, trao chúc bình an bằng câu nói hóm hỉnh: “Chào cha già mới!”.
Sau thánh lễ, các cha di chuyển bằng chiếc ghe chở hàng từ họ đạo Cái Cấm ra họ đạo Cà Mau để dự lễ tạ ơn của cha Piô. Quãng đường sông chỉ chừng 30km, nhưng chiếc ghe bị hư máy nhiều lần giữa vùng sông nước, khiến mọi người phải lênh đênh suốt đêm và đến 6-7 giờ sáng hôm sau mới cập bến Cà Mau. Vừa kịp điểm tâm xong là bước vào thánh lễ mừng 25 năm linh mục của cha Hậu. Vào lễ, ai nấy đều mệt nhoài, mắt nhắm mắt mở vì thức trắng đêm, nhưng bầu khí lại vô cùng ấm áp, chan chứa tình huynh đệ. Sau khi chịu chức, tôi trở thành linh mục chánh xứ Cái Cấm, kiêm họ đạo Cái Rắn. Trong khi đang là chánh xứ Cà Mau, cha Hậu tình nguyện xin Đức Giám mục về làm cha sở họ đạo Cái Rắn năm 1994, cách Cái Cấm khoảng 20km đường sông. Sau đó, tôi được Đức cha Emmanuel Lê Phong Thuận giao coi sóc khu vực Năm Căn - nơi có đông đồng bào Công giáo từ miền Bắc di cư vào những năm 1978-1980, với hơn chục giáo điểm cần chăm lo.
Cha Piô là tấm gương nhiệt thành truyền giáo để chúng tôi học hỏi và cộng tác. Ngài không chỉ mở đường mà còn kết nối, giới thiệu, xin các hội dòng nam nữ ở TPHCM và nhiều nơi khác đến hỗ trợ mục vụ tại Cà Mau. Khu vực tôi phụ trách có nhiều giáo điểm nhất, nên nhờ chiếc cầu nối là cha Hậu, các tu sĩ đã đến cộng tác rất đông. Trong suốt những năm tháng đó, ngài luôn hiện diện và nâng đỡ tôi bằng nhiều cách. Nhờ những nỗ lực gieo mầm Tin Mừng trong hoàn cảnh thiếu thốn, cùng sự cộng tác của các linh mục, tu sĩ và giáo dân, một số giáo điểm heo hút năm xưa nay đã trở thành giáo xứ có nhà thờ và linh mục phụ trách như Kênh Ba, Kênh Nước Lên, Năm Căn, Rạch Gốc, Cái Đôi Vàm... Dĩ nhiên, vẫn còn những nơi như Xẻo Lá cùng một số điểm phụ tiếp tục là giáo điểm, chờ điều kiện phát triển thêm.
Với tôi, cha Piô Ngô Phúc Hậu thực sự là người anh cả dấn thân. Tấm gương và tinh thần truyền giáo của ngài sẽ luôn là ngọn lửa sáng soi cho thế hệ chúng tôi hôm nay và mai sau.
NHỮNG DÒNG CHỮ CÒN LẠI
Linh mục Giuse Phạm Đình Ngọc (dòng Tên): Có những nhà văn mà chỉ cần đọc tác phẩm, ta đã hiểu được phần nào con người thật của họ. Linh mục, nhà văn Piô Ngô Phúc Hậu là một người như thế.
Cách đây hai mươi năm, tôi đọc đi đọc lại Viết Cho Em và Nhật Ký Truyền Giáo của cha. Hai cuốn sách mở ra trước mắt tôi hai nét đẹp nơi một mục tử: một nhà văn gần gũi với con người bằng giọng văn mộc mạc, duyên dáng; và một nhà truyền giáo biết đi từ văn hóa, từ những chuyện rất đời thường để dẫn người ta đến với Thiên Chúa.
Khi mới tập tành viết lách, có lẽ những nét ấy đã âm thầm thấm vào cách hành văn của tôi. Không phải đến hôm nay, khi cha đã về với Chúa, tôi mới nhớ đến ngài. Từ lâu, tôi đã mang trong mình lòng biết ơn ấy. Nhiều năm trước, cha đã mở ra cho tôi một lối viết dung dị, đậm chất miền Tây, kể những câu chuyện đời thường bằng góc nhìn của một người loan báo Tin Mừng. Qua những trang sách ấy, nhiều người hiểu hơn về Thiên Chúa, về Giáo hội và các giá trị Kitô giáo.
Có lẽ vì thế mà nhiều người “Em” của cha đã trở về với đức tin Công giáo. Hóa ra, truyền giáo không phải lúc nào cũng là điều gì quá lớn lao. Đôi khi, chỉ một hành động nhỏ, một câu chuyện chân thành cũng đủ giúp người khác nhận ra đạo Công giáo có những điều đáng để tìm hiểu và bước theo. Đó là con đường theo một Thiên Chúa luôn biết lắng nghe con người.
Ai từng đọc hai cuốn sách ấy hẳn cũng có cảm giác như tôi: cha viết như đang kể lại điều mình nghĩ, điều mình sống. Văn cha chân chất đến lạ thường. Câu chữ như được chắt lọc từ đời sống của người con miền sông nước: không cầu kỳ, chẳng văn hoa, nhưng gần gũi và thật lòng. Cha viết sao cho cả những người sống tận nơi sông rạch miền Tây cũng có thể hiểu và tìm thấy điều gì đó cho đời mình. Có lẽ vì thế mà sách của cha vẫn được nhiều người tìm đọc đến hôm nay. Ngay cả khi cha đã qua đời, người ta vẫn mở sách ra, như muốn gặp lại một tác giả biết lấy chất liệu từ cuộc sống, để cuộc sống thấm vào lòng rồi tự nhiên thành câu chữ của một người từng trải.
Là một người cầm bút, tôi cảm ơn cha. Là một nhà truyền giáo, tôi tri ân cha vì đã cho thấy hình ảnh một mục tử bình dị, sống gần gũi giữa Dân Chúa. Mong cha trên Thiên quốc tiếp tục cầu nguyện cho chúng con. Và biết đâu từ Nước Trời, cha vẫn đang “Viết Cho Em” bằng những trang “Nhật Ký Truyền Giáo” mới, bằng một cách khác, nhưng vẫn hướng về mảnh đất hình chữ S thân thương.
NGƯỜI TRUYỀN LỬA
Bà Maria Đào Thị Hưởng (giáo xứ Minh Hòa, GP Xuân Lộc): Nhớ về một vị mục tử đầy nhiệt huyết truyền giáo, tôi xin ghi lại kỷ niệm lần được cộng tác với ngài vào mùa hè năm 2001. Năm đó, khi đang học thần học tại Học viện Lâm Bích (Lambert de la Motte) ở Cần Thơ, tôi được Đức cha Emmanuel Lê Phong Thuận, Giám mục giáo phận Cần Thơ sai đi giúp hè tại họ đạo Cái Rắn - nơi cha Piô Ngô Phúc Hậu đang làm cha sở. Nhóm chúng tôi gồm 6 thầy dòng Chúa Cứu Thế, ba nữ tu dòng Chúa Quan Phòng và tôi. Trong chuyến đi, chúng tôi đã cùng nhau khám bệnh, phát thuốc, thăm viếng giáo dân; dạy giáo lý, tập hát và tổ chức văn nghệ...
Dịp này, cha Piô đã tặng mỗi người một cuốn Nhật Ký Truyền Giáo do ngài biên soạn. Được làm việc bên ngài và đọc tác phẩm ấy, chúng tôi như được “truyền lửa” dấn thân. Chuyến đi cũng trở thành nguồn gợi hứng để sau này tôi viết cuốn hồi ký Trên Đường Đi Gieo, với ước mong tinh thần sứ vụ tiếp tục lan tỏa theo định hướng của Hội đồng Giám mục Việt Nam: “Mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai” loan báo Tin Mừng.
MỘT MỤC TỬ BÌNH DÂN
Anh Nguyễn Duy (giáo xứ Cái Rắn, GP Cần Thơ): Khi cha Piô Ngô Phúc Hậu về hưu, tôi mới khoảng 6-7 tuổi. Sau này, cứ mỗi dịp hè, ngài lại về thăm vùng Cà Mau, ở lại một vài tháng rồi quay ra Bắc. Ký ức rõ nhất trong tôi về cha là nụ cười ấm áp cùng dáng dấp của vị linh mục đã lớn tuổi.
Trong các bài giảng, cha thường nhắc đến nhân vật “thằng cu Tí” - trùng hợp thay, ở nhà ba mẹ cũng gọi tôi bằng cái tên dễ thương đó. Có lẽ vì vậy mà mỗi lần nghe cha giảng lễ hay dạy giáo lý, tôi lại thấy gần gũi và muốn nghe hoài. Tôi thích giọng nói thân tình, cách diễn đạt bình dân nhưng chứa đựng nhiều suy nghĩ sâu xa của ngài. Mỗi lần cha nhắc tới “thằng cu Tí”, cả nhà thờ lại tủm tỉm cười. Qua những câu chuyện rất đời thường, cha giúp bà con tiếp nhận giáo lý một cách nhẹ nhàng, tự nhiên. Cái Rắn, Cái Nước và những vùng lân cận vốn là địa bàn truyền giáo, cũng được ngài đưa vào tập sách Viết Cho Em. Những câu chuyện ấy luôn dễ hiểu, phù hợp với mọi lứa tuổi, từ trẻ nhỏ đến người lớn.
Rồi tôi không còn dịp gặp cha, chỉ thỉnh thoảng nghe lại các bài giảng của ngài trên mạng, từ lớp dự tòng đến giáo lý hôn phối. Vẫn những ví dụ quen thuộc, vẫn lối nói chuyện đơn sơ ngày nào. Không chỉ riêng tôi, phần lớn người lương lẫn giáo ở vùng Cái Rắn đều biết và nhớ đến cha. Mấy hôm nay, khi hay tin ngài qua đời, trang mạng giáo xứ và trang cá nhân của bà con liên tục đăng bài tưởng nhớ, chia buồn. Bởi với người dân nơi đây, cha là một mục tử sống trọn tình cảm, được thương mến rất nhiều.
Nhóm PV thực hiện
Bình luận