Sau nhiều năm chung sống, chị tôi và anh rể quyết định ly hôn. Chị đưa con về nhà ngoại, anh thuê một căn phòng nhỏ để sống riêng. Những ngày đầu, đứa con vẫn còn hy vọng cha mẹ chúng sẽ làm lành. Nhưng rồi mỗi lần được cha đón đi chơi, con trẻ lại nghe cha kể những điều không hay về mẹ; những ngày ở với mẹ, con lại nghe mẹ trách móc cha. Đứa trẻ bỗng trở thành người đứng giữa hai phía, vừa yêu cha, vừa yêu mẹ, nhưng chưa bao giờ là đủ.
Trong hoàn cảnh cha mẹ ly hôn dân sự, họ còn những trách nhiệm nào đối với con cái và đối với nhau? Người cha, người mẹ phải ứng xử thế nào để con không trở thành “nạn nhân” của những bất hòa sau cuộc hôn nhân?
(Mỹ Nhân, TPHCM)
Trả lời của linh mục Giuse Vũ Đức Thiện, giáo sư Đại Chủng viện Thánh Quí:
Giáo hội Công giáo luôn khẳng định tính vĩnh kết của hôn nhân, và coi sự đổ vỡ là một nỗi đau ngoài mong muốn. Kinh Thánh nhắc nhở rất nghiêm khắc về điều này: “Quả thật, Ta ghét việc rẫy vợ; Đức Chúa, Thiên Chúa Israel phán, và kẻ lấy thói bạo tàn làm áo che thân; Đức Chúa các đạo binh phán. Hãy coi chừng và chớ phản bội” (Ml 2,16). Khi một cuộc hôn nhân đã đổ vỡ và cha mẹ phải sống riêng, họ vẫn không thể hoàn toàn tách khỏi nhau, bởi giữa họ còn có mối liên hệ với con cái, và có thể cả cháu chắt sau này. Sự bất hòa giữa cha mẹ sống riêng có thể khiến con cái bị đặt vào giữa những mâu thuẫn của cha mẹ, gây cho các em nhiều đau khổ và bất an. Dù không còn sống chung, cha mẹ vẫn phải khuyến khích và hướng dẫn con cái giữ lòng tôn trọng đối với cả hai người. Kinh Thánh nói rất rõ ràng về trách nhiệm của con cái phải tôn trọng cả cha lẫn mẹ suốt đời và không cho phép các cặp vợ chồng dạy con đi ngược lại điều răn thứ tư này; không biến những bất hòa của mình thành lý do để con cái xúc phạm, khinh thường hoặc thù ghét người kia. Đây là điều cha mẹ cần hết sức lưu ý, bởi khi một người cha hoặc người mẹ nói xấu, trách móc người kia trước mặt con, đứa trẻ dễ bị đẩy vào tình thế phải đứng về một phía. Trong khi bổn phận của con cái là phải yêu thương cả cha lẫn mẹ. Kinh Thánh chỉ ra rằng việc giáo dục con cái đúng đắn là biểu hiện thực sự của tình yêu thương: “Kẻ ghét con mới không dùng roi vọt, người thương con sẽ lo sửa phạt con” (Cn 13,24). Đồng thời, sự tôn kính cha mẹ luôn mang lại lời hứa lành cho đời sống người con: “Kẻ làm con, hãy vâng lời cha mẹ theo tinh thần của Chúa, vì đó là điều phải đạo. Hãy tôn kính cha mẹ. Đó là điều răn thứ nhất có kèm theo lời hứa: để ngươi được hạnh phúc và hưởng thọ trên mặt đất này. Những bậc làm cha mẹ, đừng làm cho con cái tức giận, nhưng hãy giáo dục chúng thay mặt Chúa bằng cách khuyên răn và sửa dạy” (Ep 6,1-4).
Việc lo lắng về ảnh hưởng của cha hoặc mẹ đã ly hôn đối với con cái là điều dễ hiểu. Cha mẹ có trách nhiệm bảo vệ con khỏi những người hoặc hoàn cảnh có thể gây tổn hại cho chúng. Nếu con cái có nguy cơ bị ngược đãi hoặc bị bỏ bê trong khi sống với cha hoặc mẹ, thì người kia phải làm mọi cách có thể để ngăn chặn việc đặt con cái vào môi trường nguy hiểm như vậy. Trong trường hợp này, bản năng làm cha mẹ do Chúa ban là bảo vệ con cái phải được ưu tiên. Nhưng việc bảo vệ con không có nghĩa là cha hoặc mẹ được quyền xúc phạm hay tìm cách làm tổn thương người từng là bạn đời của mình. Sau khi ly hôn, cả hai vẫn cần tôn trọng nhau và tránh nói hoặc làm những điều khiến con mất sự tôn trọng đối với cha hoặc mẹ của mình. Khi có nguy cơ gây hại cho con, cha mẹ cần vừa bảo vệ con, vừa giữ một khoảng cách an toàn với người có thể gây tổn thương cho chúng.
Bình luận