Năm thánh nhìn xuống

Xét về mặt tổ chức,Năm Thánh có nhiều cái nhìn lên. Như nhìn lên Tòa Thánh, các Tòa Giám mục và các nhà thờ. Như nhìn lên các thánh trên trời và Đức Thánh Cha, hàng giáo phẩm dưới đất. Như nhìn lên những tháp chuông và các thánh lễ, các cuộc hành hương và những khẩu hiệu... Tổ chức thì thường phải thế thôi.

Nhưng xét về mặt tâm tình, Năm Thánh có nhiều cái nhìn xuống. Tâm tình thì tự do. Tự do này nói lên sự phong phú của Năm Thánh.

Ở đây, xin phép được chia sẻ vài cái nhìn xuống, theo tâm tình gắn bó với Năm Thánh.

1/ Nhìn xuống những con người thấp kém

Thời gian mới rồi khi khai mạc Năm Thánh, tôi có dịp gặp một số linh mục, tu sĩ sống ở những vùng sâu vùng xa. Họ xuống đó, dựng vài nhà tạm bợ. Từ đó, họ xuống với những thân phận các người nghèo khổ. Sự gần gũi thân tình và những tình thương chân thành của họ xuống sâu vào các khu xóm nghèo. Tất cả đều âm thầm. Sự hiện diện của họ giữa những người nghèo khổ cô đơn được địa phương đón nhận như một tin mừng.

Kèm theo sự hiện diện thân thương là những giúp đỡ nho nhỏ, như cơm áo, thuốc men, dạy chữ, dạy nghề. Phục vụ không điều kiện. Giúp đỡ với tấm lòng bao la.

Còn có những nhóm đi xuống khác nữa. Họ làm từ thiện ngay trong các thành thị. Họ bước xuống những thân phận khổ đau, thấp kém, bị bỏ rơi, cô đơn, bế tắc. Về mặt nào đó, những thân phận đó bị coi như những đống rác, khiến bao người xa tránh. Những người từ thiện đi kiếm tìm họ. Chia sẻ lớn nhất là chia sẻ tình thương. Giữa cảnh cô đơn, tình thương là quà quý nhất.

Khi bước xuống, người từ thiện sẽ khám phá ra một thế giới mới. Thế giới của nghèo túng, nợ nần, bệnh nạn, chia rẽ, hận thù, thất vọng. Sao mà nó mênh mông đến thế. Sao mà nó thê thảm đến thế.

Sự bước xuống, sự nhìn xuống đã giúp cho tầm nhìn của người sống đức tin sát thực tế hơn. Thực tế là ở giữa cuộc đời, chứ không ở trong các tài liệu văn bản. Thực tế là đức tin phải được phiên dịch ra bác ái bằng những việc cụ thể đối với con người, chứ không phải là một đức tin dễ an lòng với các nghi thức tuyên xưng.

2/ Nhìn xuống những thi thể chôn trong lòng đất

Ngoài những người đi xuống vùng sâu vùng xa, để hòa mình vào cảnh khổ của bao đồng bào, chúng ta còn thấy những người sống Năm Thánh bằng cái nhìn xuống sâu vào lòng đất. Họ nhìn hài cốt của những ân nhân đức tin. Ân nhân của đức tin có thể là những người thân thuộc quen biết, và có thể là những người không phải họ hàng, quen biết.

Ơn đức tin đã được Chúa ban cho mỗi người, qua Hội Thánh. Hội Thánh gồm mọi thành phần dân Chúa ở khắp mọi nơi. Những thành phần ấy là đa dạng. Có những người sống trên quê hương ta. Có những người sống ở đất nước khác. Nhiều người nay đã qua đời. Trong chân lý, họ đã gắn bó với ơn đức tin của ta. Có những người đã được phong thánh. Có những người sẽ mãi mãi vô danh. Thi hài họ chôn trong lòng đất. Hồn họ trên thiên đàng vẫn đồng hành với chúng ta.

Đức tin là một chuyến đi. Chuyến đi không cô đơn, nhưng với nhiều người. Nhiều người đã nâng đỡ ta, mà ta không hay biết.

Ta trân trọng công ơn của mọi người xa gần đã góp phần vào đời sống nói chung và đời sống đức tin nói riêng của ta.

Trong nhận thức đó, ta cũng gặp thấy những người quá cố của mọi thế hệ, đã có công dựng Nước, giữ Nước và phát triển Đất Nước. Họ thuộc lịch sử mấy ngàn năm. Nhờ họ, mới có Đất Nước này, nơi Hội Thánh Công giáo được đón nhận như một nhân tố đồng hành.

3/ Nhìn xuống những dòng chảy của quê hương

Đất Nước Việt Nam có những cánh đồng và có những con sông. Những cánh đồng bao la ấy nuôi dưỡng mọi người. Những con sông dài ấy tắm gội mọi cuộc đời. Chúng không là Công giáo. Chúng là dòng chảy qua nhiều thế hệ, đem lương thực đến cho mọi người Việt Nam. Lịch sử của chúng kéo dài từng ngàn năm. Chúng là niềm tự hào của mọi người dân trên đất Việt. Mỗi miếng cơm, mỗi ngụm nước ta hưởng hằng ngày, đều phát xuất từ những môi trường sinh thái ấy.

Cùng với môi trường sinh thái ấy là những giá trị truyền thống. Những giá trị truyền thống ấy cũng là những dòng chảy được dân tộc Việt Nam bảo vệ suốt chiều dài lịch sử, để khẳng định bản lãnh của mình. Các tôn giáo lớn trên đất nước Việt Nam cũng đã hòa nhập vào những dòng chảy đó để tồn tại và phát triển. Hội Thánh Công giáo cũng đã làm như vậy. Đó là một điểm quan trọng mà Năm Thánh sẽ không quên nhìn lại và nhấn mạnh. Thời gian này rất phức tạp, nhưng cũng là một cơ hội tốt, để Hội Thánh Công giáo Việt Nam có thể xây dựng cho mình một địa vị được trân trọng trong lòng Đất Nước.

4/ Nhìn xuống tội lỗi của mình

Ngay từ đầu Năm Thánh, nhiều người đã nghe được tiếng Chúa gọi là hãy nhìn xuống tội lỗi của mình, để sám hối. Sám hối không những là xin ơn tha tội, mà còn xin ơn đổi mới, nhờ lòng thương xót Chúa.

Với lòng khiêm nhường, chúng ta cúi đầu xin Chúa xót thương :

Xin cho Năm Thánh này đem lại nhiều an ủi cho những tâm hồn đau khổ.

Xin cho Năm Thánh này đem lại cho chúng con ơn biết tỉnh thức và cầu nguyện.

Xin cho Năm Thánh này đưa Hội Thánh Công giáo Việt Nam đi sâu vào con đường nhập thể của Chúa Giêsu.

Xin cho Năm Thánh này sẽ đốt nóng lên tình liên đới trong mọi tâm hồn Việt Nam đang sống ở bất cứ đâu, nhất là trên quê hương thân yêu này.

Long Xuyên, ngày 25.11.2009