Công cuộc đổi mới đã đem một luồng sinh khí cho nông thôn Việt Nam. Người nông dân được giao đất và làm chủ ruộng đồng của mình. Từ đây, sức lao động được khai phóng. Việt Nam trở thành một trong những nước đứng đầu về xuất khẩu gạo trên thế giới.
 |
Nhiều năm qua, nông dân chăm chỉ đã làm đồng lúa có năng suất cao, dẫn đến dư thừa lúa gạo. Mừng đó, nhưng nhà nông lại đối mặt với cảnh được mùa rớt giá. Lao động cặm cụi quanh năm ngoài đồng nhưng nông sản lại chất đầy kho đợi giá… Các bộ chủ quản và các doanh nghiệp xuất khẩu gạo đã không tìm ra lối thoát cho nông dân trồng lúa. Vì thế hạt gạo Việt Nam vẫn phụ thuộc vào thị trường truyền thống, và phần khác là do nông dân chưa quen với xu hướng mới như hướng đến lúa gạo sạch để xuất khẩu vào các thị trường khó tính.
Vì thừa lúa gạo, nhiều nông dân đã bỏ ruộng đi vào nhà máy xí nghiệp để làm công ăn lương, kiếm tiền nhanh hơn bán lúa. Nông dân không thiết tha làm ruộng, vì quần quật vất vả mồ hôi mặn chát mà công không được là bao. Nhiều bờ xôi ruộng mật bị bỏ hoang không trồng cấy.
Trong bối cảnh đô thị hóa, công nghiệp hóa, hàng vạn hecta đất nông nghiệp biến mất, nhường chỗ những nhà máy mọc lên ngay trên cánh đồng làng thuở nào. Nhiều bờ ao, bụi chuối biến thành chung cư cao tầng trong thời gian ngắn. Bởi vậy nếu không rốt ráo, không quyết liệt, nguy cơ mất an ninh lương thực sẽ hiện hữu, vì dân số tăng nhanh, mà đất lúa ngày càng suy giảm.
Hiện nay giá gạo thế giới tăng mạnh nhất trong 11 năm qua, vì một số nước xuất khẩu gạo chủ lực đã hạn chế xuất khẩu. Thời điểm này, giá gạo và sản lượng xuất khẩu của Việt Nam đang tăng. Đây là tín hiệu mừng. Tuy nhiên chúng ta cũng nên cẩn trọng về tỷ lệ xuất khẩu để bảo đảm nguồn cung trong dân. Và đặc biệt, phải có kế sách lâu dài bảo vệ đất lúa và tìm ra thị trường bền vững cho nông dân, để họ không bỏ đồng ruộng của mình.
Ngô Quốc Đông
Bình luận