Cha Benedict Sestini, dòng Tên, là một nhà thiên văn học, toán học và kiến trúc sư, sinh sống và làm việc ở Ý và Mỹ.
Sinh thời, cha Benedict Sestini ghi dấu ấn vào lịch sử với các công trình để đời như danh mục đầu tiên về sắc màu các ngôi sao, thực hiện các quan sát đáng nể về thiên văn, cũng như đảm nhiệm vai trò giảng dạy, thiết kế và xây dựng nhà thờ.
Danh mục về sắc màu ngôi sao
Cha Sestini sinh ngày 20.3.1816 tại Florence (Ý). Ngài gia nhập dòng Tên ngày 30.10.1836 và theo học tại Đại học Roma (giờ đây đổi tên là Đại học Giáo hoàng Gregorio). Tại đây, vị Giêsu hữu theo học với cha Vincent Caraffa, giáo sư ưu tú trong lĩnh vực toán học. Sau đó, thầy Sestini được bổ nhiệm làm trợ lý cho cha Francesco de Vico, Giám đốc Đài Thiên văn Vatican. Thầy được truyền chức linh mục năm 1844 và đảm nhiệm vị trí giáo sư toán học cao cấp tại Đại học Roma.
Cha Sestini đã công bố công trình thiên văn mang tên Catalogue of Star-Colors (tức Danh mục màu sắc của những ngôi sao) trong hai tập san khoa học của Đại học Roma vào các năm 1845 và 1847. Quyển thứ hai bao gồm nội dung của bản thứ nhất và tạo thành toàn bộ danh mục, ngoại trừ 12 bản đồ thiên thể đi kèm ấn bản đầu tiên. Cuộc Cách mạng năm 1848 buộc vị linh mục phải rời khỏi Roma. Tập san thứ hai lúc đó đang trong quá trình in ấn và cuộc khởi nghĩa đã khiến công trình không thể hoàn tất.
Danh mục của những ngôi sao có ý nghĩa quan trọng vì hai lý do. Thứ nhất, đây là công trình tổng quan đầu tiên về màu sắc các ngôi sao trên bầu trời, trải dài từ Bắc Cực đến vĩ tuyến 30 độ Nam của đường xích đạo. Thứ hai, do các quan sát của cha đến nay đã trải qua 180 năm (được thực hiện trong giai đoạn 1844-1846), danh mục này trở thành nguồn tư liệu vô giá để xác định liệu có tồn tại những ngôi sao thay đổi màu sắc hay không.
Đó là lý do công trình trên được Đài Thiên văn Vatican tái bản kèm chú giải vào năm 1911. Đáng chú ý là dù phải đối mặt với nhiều hạn chế kỹ thuật vào thời của mình, cha Sestini ít vấp phải sai sót trong quá trình định danh các ngôi sao, và thang phân loại màu sắc tổng quát của vị linh mục cũng cho thấy sự tương đồng chặt chẽ với Danh mục Potsdam. Trong đó, Danh mục Potsdam là một trong những công trình tiên phong trong việc phân loại sao dựa trên màu sắc và quang phổ, góp phần đặt nền móng cho ngành vật lý thiên văn hiện đại.
Những thành tựu ở Mỹ
Sau khi rời Roma, cha Sestini đến Mỹ và chủ yếu sinh hoạt ở Đại học Georgetown (bang Kentucky) trong suốt 20 năm. Từ năm 1848 đến khi nghỉ hưu năm 1884, ngài tích cực dạy toán học cho các tu sĩ dòng Tên. Cha cũng xuất bản nhiều giáo trình về đại số, hình học, lượng giác, hình học tọa độ và giải tích. Bên cạnh đó còn soạn những bài luận khoa học tự nhiên phục vụ cho giảng dạy, trong đó có một số được in thạch bản hoặc in ấn nội bộ, như Theoretical Mechanics (Cơ học lý thuyết - 1873), Animal Physics (Vật lý sinh học động vật - 1874) và Principles of Cosmography (Các nguyên lý về mô tả vũ trụ - 1878).
Tại Đài thiên văn Georgetown, cha Sestini vào năm 1850 đã thực hiện một loạt các bản vẽ về vết đen mặt trời - những vùng tối trên bề mặt Mặt Trời liên quan chặt chẽ đến hoạt động từ trường mạnh. Tổng cộng 44 bản vẽ này đã được in khắc và công bố như là phụ lục ấn bản của Đài Thiên văn Hải quân cho năm 1847, in ấn năm 1853. Công trình được tái bản vào năm 1898.
Không dừng lại ở đó, vị linh mục người Ý còn là kiến trúc sư của nhà thờ Thánh Aloysius ở thủ đô Washington, khánh thành năm 1859. Khoảng 10 năm sau, cha Sestini hợp tác với kiến trúc sư người Mỹ gốc Đức John Rudolph Niernsee thiết kế Tòa nhà số 1 của Học viện dòng Tên tại Woodstock (bang Maryland). Ông Niernsee là kiến trúc sư tiêu biểu của thời kỳ đầu phát triển hạ tầng đường sắt Mỹ, góp phần định hình nhiều công trình quan trọng, trong đó nổi bật là các nhà ga và tòa nhà hành chính. Từ năm 1869, cha chuyển đến Học viện dòng Tên sinh sống cho đến năm 1884.
Năm 1866, cha Sestini sáng lập tạp chí American Messenger of the Sacred Heart (tạm dịch Sứ giả Thánh Tâm Mỹ) và giữ vai trò biên tập cho đến năm 1885. Trong thời gian này, ngài đồng thời là giám đốc điều hành phong trào Công giáo Apostleship of Prayer in the United States (Hội Tông đồ Cầu nguyện ở Mỹ; hiện là Mạng lưới Cầu nguyện Toàn cầu của Đức Giáo Hoàng).
Công trình thiên văn cuối cùng của cha Sestini là ấn bản ghi chép những quan sát về nguyệt thực toàn phần ngày 29.7.1878 ở TP Denver (bang Colorado). Bức phác họa do ngài thực hiện về quầng sáng mờ bao quanh mặt trăng trong quá trình hiện tượng này diễn ra đã được công bố trên chuyên san Catholic Quarterly Review. Do sức khỏe suy giảm, năm 1885, cha chuyển đến cộng đoàn tại Frederick (bang Maryland). Ngài qua đời tại đây ngày 17.1.1890, thọ 74 tuổi.
BẠCH LINH
Bình luận