Nhớ lại, hằng năm vào buổi sáng cuối năm Âm lịch, chợ Tết thường phần lớn là người cư ngụ Sài Gòn, người tứ xứ đã về quê chuẩn bị đón Tết. Có lẽ ngày 30, Sài Gòn chỉ còn những người có gốc gác lâu đời và cả những người gắn bó vài chục năm trên mảnh đất này.
Họ chen lấn trong những khu chợ mà con đường đi thì lại chật hẹp. Người ta mua sắm vội vàng những thứ rau thịt cần thiết cho mâm cơm cúng ông bà và đất đai. Khói nhang nghi ngút như đưa con người trở về với khung cảnh gia đình vào những ngày tháng xa xưa…
Phải, đất đai Sài Gòn linh thiêng đã mấy trăm năm che chở cho người tứ phương, họ từ muôn nơi đến và được đón nhận hòa nhã khi đến đây cư ngụ và sinh sống qua biết bao đời cha ông, tánh nết cởi mở chớ không khệnh khạng. Người Sài Gòn dễ tánh nhưng coi thường sự chảnh chọe, ra vẻ ta đây.
Sài Gòn đã cho họ một Lăng Ông Bà Chiểu để mỗi năm đến dâng hương tỏ lòng biết ơn tiền nhân đã dựng nên mảnh đất này.
Sài Gòn đã tặng bao thế hệ một vườn Tao Đàn, một sở thú như cho một buồng phổi trong lành mấy ngày Tết. Rảnh rang, mọi người có thể đưa cả gia đình vào đó chụp ảnh, quây quần bên nhau ăn uống vui vẻ.
Những album của những gia đình Sài Gòn xưa đều có hình ảnh họ bên Lăng Ông hay sở thú. Những bức hình có cành mai tươi tắn, có những chiếc áo dài dịu dàng. Trên hết là những nụ cười rạng rỡ và hạnh phúc, dẹp đi những lo toan một năm qua để cùng đón chào mùa Xuân mới.
*
Chiều 30 thường vắng vẻ lạ thường. Mọi người chạy xe ngoài đường không sợ cảnh xe cộ đông đúc, khói bụi mịt mù. Thành phố cứ như “Làng thành phố” nơi quê Gò Công tôi thuở xưa… Người Sài Gòn với một tâm thức hướng nội, cuối năm ngồi suy nghĩ được/mất về 365 ngày đã qua.
Những con đường đầy những bóng cây che mát, ngày thường đông đúc xe cộ qua lại nay trở nên thưa thớt khi trời đã về chiều. Sau buổi cơm đón ông bà trưa 30, mọi người nghỉ ngơi để chuẩn bị bông hoa và mâm quả đón giao thừa.
Người Sài Gòn thường chú ý đến thời khắc giao thừa. Mâm trái cây, bông hoa tươi được bày ra để tưởng nhớ ông bà đất đai đã cho gia đình một năm bình yên với nhiều tài lộc.
*
Tôi đón giao thừa ở Sài Gòn đã gần nửa thế kỷ, cũng đủ để cảm thấy khá nhiều chất Sài Gòn xưa vào ngày cuối năm.
Thành phố ngày càng đông, đã làm loãng chất Sài Gòn. Nhậu nhẹt hát hò đã khiến cho Sài Gòn trở nên hướng ngoại, chỉ biết mình mà không nghĩ đến người chung quanh.
Nguyễn Chương
Bình luận