Rap một thể loại âm nhạc với lối diễn đầy tính ngẫu hứng vốn gắn với đường phố, du nhập vào Việt Nam khoảng 20 năm nay. Hiện được một bộ phận giới trẻ yêu thích do ca từ có vần điệu khá nhịp nhàng, đề tài không bó hẹp.
Với tiết tấu gần như tự do, thế mạnh của Rap là có thể “nói” ngay ý nghĩ mà không rào đón trước sau. Một trong những người chơi Rap (Rapper) Việt nổi tiếng là Ðen Vâu (Nguyễn Ðức Cường) từng 7 năm làm công nhân vệ sinh tại Hạ Long. Hai MV “Ði về nhà”, “Mang tiền về cho mẹ” của anh và những bạn diễn đã nhận được sự quan tâm thích thú của công chúng. Với “Ði về nhà”, qua ca từ, Ðen Vâu và JustaTee nói lên tâm trạng của những người con xa quê, vào ngày giáp Tết luôn mong ngóng giây phút trở về nhà để làm một đứa trẻ trong vòng tay của cha mẹ. MV này công chiếu ngày 18.12.2020 đã nhận được sự đồng cảm của những người con quay về nhà ngày cận Tết. “Nó” là người bạn đồng hành trên đường trở về, truyền niềm hạnh phúc cho người xa quê là bao niềm thương mến đang đợi ở quê nhà! “…Về ăn cơm mẹ nấu, về mặc áo mẹ may/ Về đưa ba ra chợ, mua cây đào cây mai về bày/ Cả năm trời làm việc nhiều khi rã rời như cái máy/ Về nhà thấy áp lực nhẹ như bấc thổi cái là bay/ Ấm êm hơn bếp lửa, ngọt bùi hơn lúa non/ Dẫu cho mưa cho nắng, không bao giờ nề hà/ Hạnh phúc chỉ đơn giản, là còn được về nhà…”.
 |
| Hình ảnh trong MV “Đi về nhà” |
Bản Rap này “lọt vào mắt xanh” của thầy cô tổ Ngữ văn trường THPT Bùi Thị Xuân (TPHCM). Và, được đưa vào đề thi thử tốt nghiệp THPT năm học 2020 - 2021 môn Ngữ văn. Ðề bài đưa ra một đoạn trích trong “Ði về nhà” và đưa ra những yêu cầu như, câu 1: Theo tác giả bài hát, hạnh phúc chỉ đơn giản là gì? Câu 2: Chỉ ra hai hành động của người con trong đoạn trích muốn cùng làm với ba mẹ khi trở về nhà sau những ngày mưu sinh ở phương xa?...
Ca từ bản Rap tuy mộc mạc nhưng có chất thơ, khêu gợi niềm cảm xúc, đem đến cái nhìn tích cực, truyền cảm hứng sống đẹp nơi học sinh cuối cấp THPT. Theo chia sẻ của thầy Ðỗ Ðức Anh, người ra đề thì: “Sau tất cả những tranh đấu với đời, nhà vẫn là điểm tựa tinh thần, là nơi bão dừng sau cánh cửa. Ðể từ đó học sinh biết trân trọng, yêu thương gia đình”. Học sinh tỏ ra hứng thú vì đề thi đã đem đến niềm hưng phấn đặc biệt và bài hát “Ði về nhà” cũng hoàn toàn quen thuộc.
Ðến học kỳ 1 năm học 2021 - 2022, đề kiểm tra thử môn Ngữ văn khối 12 trường THCS-THPT Trần Cao Vân (TPHCM), thầy Hà Văn Vụ dùng ngữ liệu là bản Rap “Mang tiền về cho mẹ”, một MV khác của Ðen Vâu và Nguyên Thảo ra mắt vào ngày 29.12.2021. Ðề bài với những câu hỏi như “Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn sau: Tiếng nói đầu tiên là do ai dạy? Nét chữ đầu tiên là tay ai cầm? Sai lầm đầu tiên là nhờ ai sửa? Vấp ngã đầu đời là được ai nâng?”. Hay “Em có đồng tình với quan điểm của Ðen Vâu trong câu ‘Bài hát hay nhất trần đời là lời mẹ ru giữa trưa nắng hè’ không? Vì sao?...”. Phần làm văn, câu 1: Từ nội dung đoạn trích ở phần đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ, quan điểm của mình về câu hát “Mang tiền về cho mẹ/ Ðừng mang ưu phiền về cho mẹ”. Một giá trị bất biến từ ngàn xưa đến nay, lòng hiếu thảo, tình yêu thương dành cho mẹ cha sẽ giúp những người con vượt qua những ghềnh thác cuộc đời! Giờ cũng là thời khắc mùa Xuân đang về, những người con tại tỉnh thành xa hãy chuyên chở niềm vui để cùng mẹ cha sum họp, đoàn viên.
Ngữ liệu đề thi dành cho học sinh cuối cấp THPT là lời những bản Rap thể hiện sự tiệm cận dòng chảy cuộc sống của giáo viên Ngữ văn. Ðời sống với hơi thở của nó đã được các nhà sư phạm nắm bắt tinh thần nhân văn trong nhịp điệu thời đại; “thử thách” học sinh tuổi 17, 18 bằng đề thi với những câu hỏi mở, gieo vào lòng lớp người trẻ tình yêu gia đình, biết khẳng định nhân cách bản thân...
BẢO LÂM
Bình luận