Năm Thánh 2025 với chủ đề “Những người hành hương của hy vọng” đã khép lại, nhưng những dư âm của năm đặc biệt này trong nhịp sống Giáo hội tại Việt Nam vẫn còn vang vọng. Chúng tôi ghi lại đây những hoạt động, sáng kiến nổi bật ở một số giáo phận.
1. Hành hương bằng xe đạp
Tổng Giáo phận Hà Nội có nhiều sáng kiến nổi bật, có thể kể đến cuộc hành hương bằng xe đạp của đông đảo sinh viên đang sinh sống và học tập tại Hà Nội ngày 1.3.2025. Chương trình do Ủy ban Mục vụ Sinh viên tổ chức, với hành trình dài 20 cây số, xuất phát từ Tòa Tổng Giám mục Hà Nội đến nhà thờ Bằng Sở. Ý tưởng này cũng được áp dụng tại nhiều nơi khác như tại giáo phận Bắc Ninh, Hải Phòng, Xuân Lộc, TGP TPHCM…
2. Đi bộ hành hương theo từng nhóm
Có thể nói, dòng Tên Việt Nam là nơi đầu tiên phát động việc đi bộ hành hương, khởi đầu bằng chuyến “Theo Chân Khách Hành Hương Inhaxiô” hồi đầu năm 2025. Với từng nhóm nhỏ, các tham dự viên đã hoàn tất quãng đường dài khoảng 8km, khởi hành từ Học viện Dòng Tên, phường Linh Xuân, TPHCM và kết thúc tại nhà thờ Fatima Bình Triệu. Nhiều giáo phận, giáo xứ, hội đoàn và cả cá nhân sau đó đã chọn hình thức hành hương độc đáo này.
3. Vị chủ chăn đi bộ viếng Đền Thánh
Một hình ảnh gây ấn tượng mạnh nơi nhiều người trong Năm Thánh, là việc Đức cha Vinh Sơn Nguyễn Văn Bản - Giám mục giáo phận Hải Phòng, đã thực hiện hành trình đi bộ hành hương từ Tòa Giám mục Hải Phòng đến Đền kính các Thánh Tử đạo Hải Dương để chuẩn bị cử hành đại lễ kính các thánh tử đạo cuối tháng 11.2025. Trên quãng đường gần 50 cây số, ngài đã dừng chân tại nhiều nơi, nhiều giáo xứ, ân cần thăm hỏi bà con trên đường, cũng như những linh mục và giáo dân thuộc quyền.
4. Hành hương kết hợp bác ái
Tháng 10.2025, Ban Bảo vệ sự sống - Caritas giáo phận Bùi Chu đã tổ chức chuyến hành hương quy tụ 170 thành viên đến từ 22 đội nhóm thiện nguyện khác nhau trong toàn giáo phận. Đoàn đã ghé thăm Mái ấm An Tôn - Nghệ An, là nơi chăm sóc những người có hoàn cảnh đặc biệt và bệnh nhân tâm thần; sau đó tiếp tục hành hương tại Trại Gáo - GP Vinh, La Vang - TGP Huế, và kết thúc ở Đền Đức Mẹ Trà Kiệu - GP Đà Nẵng. Ở phần đông các giáo phận tại Việt Nam cũng có các sinh hoạt tương tự, với nhiều quy mô khác nhau.
5. “Hộ chiếu Năm Thánh”
Mạng lưới Cầu nguyện của Đức Thánh Cha, một tổ chức thuộc quyền giáo hoàng, do các tu sĩ dòng Tên phụ trách, đã xuất bản ấn phẩm Cửa luôn rộng mở vào tháng 3.2025, nhân Năm Thánh. Đây là tập sách bao gồm năm bài suy niệm, giúp người đọc lắng nghe Lời Chúa, suy gẫm và cầu nguyện trong hành trình hành hương; bản Việt ngữ dịch từ Forever Open, được phát hành với sự cho phép của tổ chức OneHope, nhằm kết nối phong trào hành hương của giới trẻ Việt Nam với Giáo hội hoàn vũ. Điểm nhấn đặc biệt của ấn phẩm là “Hộ chiếu Năm Thánh” ở nửa sau cuốn sách, là nơi các bạn trẻ lưu giữ dấu mộc ở những địa điểm đã đến viếng. Khi tích lũy đủ số dấu mộc sẽ nhận được Giấy Chứng nhận Hành Hương Năm Thánh 2025. Đây là một sáng kiến khá hay, thú vị, đã lôi cuốn nhiều người, đặc biệt là các bạn trẻ tham gia.
6. Dấu mộc hành hương
Từ việc “Passport Hành Hương” hay còn gọi là “Hộ chiếu Năm Thánh” ra đời, đã có gần 20 giáo phận khắp cả nước thiết lập các điểm hành hương có dấu mộc riêng. Các loại mộc này được thiết kế đa dạng, từ hình ảnh những ngôi nhà thờ quen thuộc, đến các biểu tượng mang chiều sâu thiêng liêng như hình ảnh cú mèo tượng trưng cho ơn khôn ngoan, cây sồi là biểu tượng của ơn dũng cảm, hay hình ảnh Đức Mẹ nâng đỡ con thuyền trên dấu mộc của nhà thờ Chợ Mới, GP Nha Trang nhắc nhớ hành trình khó khăn của Đức cha Lambert de la Motte và các thừa sai khi đến nơi đây.
7. Đại lễ Đức Mẹ La Vang
Một trong những cuộc hành hương đáng chú ý trong Năm Thánh của TGP Huế là 90 ngàn người đã quy tụ về Trung tâm Hành hương toàn quốc Đức Mẹ La Vang mừng đại lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, kết hợp hành hương hưởng ơn toàn xá, trong hai ngày 14 và 15.8.2025, với chủ đề “Đức Maria - Mẹ của Niềm Hy Vọng”.
8. Đến với Đức Mẹ Trà Kiệu
Ngoài Đại hội hành hương Đức Mẹ Trà Kiệu cuối tháng 5 hằng năm, trong Năm Thánh 2025 còn gắn với kỷ niệm 140 năm Đức Mẹ hiện ra tại đây (1885-2025), do đó giáo phận Đà Nẵng đã cử hành tuần tam nhật từ ngày 8-10.9.2025 và thánh lễ đại trào ngày 11.9.2025, với những đoàn người liên tục đổ về đất Mẹ trong nhiều hôm liền, vừa để kính viếng, vừa kết hợp hành hương Năm Thánh.
9. Những địa chỉ tử đạo
Trong danh sách các nơi hành hương lãnh ơn xá tại Việt Nam, giáo phận Qui Nhơn có số lượng lớn nhất, với hơn 40 địa điểm được ấn định, trong đó có trên 20 mộ tử đạo, như Bàu Gốc, Long Giang, Phú Hòa, Thiên Lộc, Vạn Lộc, An Hội, Gia Hựu, Nước Nhỉ… Vào hạ bán thế kỷ XIX, vùng đất thuộc giáo phận Qui Nhơn hiện nay chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của nạn Văn Thân, nhiều cơ sở thờ tự bị đốt phá, nhiều ngàn tín hữu đã bị giết, hoặc phải tha phương miền khác. Vì vậy mà giáo phận này có rất nhiều lăng chôn cất tập thể các vị tử đạo, nhưng hầu hết đều không được lịch sử ghi lại tên tuổi.
10. Gặp gỡ Dân Chúa
Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng đã có những cuộc gặp gỡ với các đại diện Hội đồng Mục vụ các giáo xứ và hội đoàn tông đồ toàn TGP TPHCM, trong khuôn khổ chương trình “Gặp gỡ Dân Chúa”. Những cuộc trao đổi này được tổ chức theo từng cụm giáo hạt, kết hợp với hành hương Năm Thánh. Nhiều giáo dân đã thẳng thắn đưa ra những suy nghĩ, băn khoăn của mình về nhiều mặt của đời sống đạo; cũng như nêu sáng kiến hay đề xuất để việc mục vụ và quản trị giáo xứ của các linh mục gặp thuận lợi hơn, giáo dân được chăm lo nhiều hơn. Đức Tổng Giuse đã cho biết một số trăn trở, khó khăn trong mục vụ, nhưng đồng thời cũng gợi ý, đề nghị một số việc làm cụ thể, như quan tâm nhiều hơn những người gặp khó khăn, người cao tuổi, bệnh nhân, trẻ em cơ nhỡ; chú trọng học hỏi Kinh Thánh; loan báo Tin Mừng cách thiết thực, không theo phong trào; xây dựng môi trường truyền thông lành mạnh; khuyến khích văn hóa đọc sách; chăm lo cho mọi thành phần cả lúc mạnh khỏe lẫn khi lâm chung; khuyến khích mở những nhà chăm người già trong xứ; thu xếp để từng khu vực có một nhà quàn để bà con có nơi tổ chức tang lễ cho người thân khi hữu sự...
11. Nuôi heo đất đóng góp nhà hưu
Từ đầu Năm Thánh, giáo phận Phan Thiết đã chọn Đồi Thánh Giuse - Nhà hưu dưỡng linh mục - làm một trong những điểm hành hương. Mục đích để các tín hữu trong giáo phận cùng cầu nguyện cho việc hoàn thành nhà an dưỡng cho những linh mục cao niên, đã khởi sự từ năm 2021. Trong Thư mục vụ tháng 3.2025, Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng, Giám mục giáo phận đã mời gọi giáo dân tham gia chương trình “Nuôi heo đất đợt 2”, bắt đầu từ thứ Tư Lễ Tro 5.3 đến lễ Đức Mẹ Lên Trời 15.8.2025, gây quỹ xây dựng công trình. Nhà hưu nằm trên Đồi Thánh Giuse, có khuôn viên đất khoảng 75.000m2, tiếp giáp quốc lộ 1A, thuộc xã Tân Lập, tỉnh Lâm Đồng (trước là xã Sông Phan, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận), cách Trung tâm Thánh Mẫu Tà Pao 46km và cách biển La Gi 20km.
12. Tìm hiểu về việc truyền giáo
Theo gợi ý của Hội đồng Giám mục Việt Nam, Năm Thánh 2025 cũng là năm hướng đến việc loan báo Tin Mừng. Vì thế, giáo phận Bắc Ninh thực hiện chuyên mục Cùng nhau loan báo Tin Mừng, được đăng tải trên các trang truyền thông của mình, với mục đích giúp mọi người có thể hiểu hơn về sứ vụ này qua những chứng từ cụ thể của các linh mục, tu sĩ, và cả giáo dân đã và đang hoạt động nơi những vùng truyền giáo của giáo phận.
13. Biên dịch tài liệu sang ngôn ngữ đồng bào sắc tộc
Hưởng ứng Năm Thánh của Giáo hội toàn cầu và Năm Cùng nhau loan báo Tin Mừng của Giáo hội tại Việt Nam, Ban Loan báo Tin Mừng giáo phận Kon Tum đã biên soạn tài liệu học hỏi và cầu nguyện về một năm đặc biệt, đồng thời dịch các tài liệu này sang các ngôn ngữ của đồng bào sắc tộc như Bahnar, Sêđăng, Jrai để bà con dễ tiếp cận.
14. Sáng kiến xanh
Năm vừa qua cũng kỷ niệm 10 năm thông điệp Laudato Si’ của Đức cố Giáo Hoàng Phanxicô, nên giáo phận Đà Lạt đã tổ chức một ngày Hội ngộ Laudato Si’ 2025 tại Trung tâm mục vụ vào tháng 11.2025, để cùng chia sẻ tinh thần Năm Thánh trong mối tương quan trách nhiệm bảo vệ môi trường, vạn vật... Chương trình đã phát động cuộc thi “Sáng kiến Xanh 2025” có chủ đề “Hạt giống hòa bình và hy vọng” với các hoạt động như trồng cây, tái chế rác thải, hay xây dựng không gian xanh tại nơi gia đình và xứ đạo. Nhiều giáo phận, dòng tu cũng có những “hoạt động xanh” tương tự như dòng Phanxicô, dòng Tên, hay tại TGP TPHCM, GP Long Xuyên…
HOÀNG LONG
Bình luận