Ngày 24.5, Đức Thánh Cha đã chấp nhận tiếp kiến Tổng thống Mỹ Donald Trump dù giữa hai vị vẫn còn nhiều điểm bất đồng sâu sắc.
1.
Kể từ cuộc gặp đầu tiên giữa một vị giáo hoàng với Tổng thống Mỹ vào năm 1919 - thời điểm ấy là giữa Đức Bênêđictô XV với ông Woodrow Wilson nhân hội nghị hòa bình tại thủ đô Paris, Pháp - nhiều cuộc gặp tương tự đã diễn ra. Gần đây nhất là lần Tổng thống Barack Obama yết kiến Đức Phanxicô tại Vatican vào tháng 3.2014.
Việc Đức Thánh Cha gặp ông Trump đúng ra cũng chỉ là một phần trong lịch làm việc thường nhật của ngài, nhưng gây nhiều sự chú ý vì cách đây nhiều tháng, những điểm bất đồng giữa cả hai lớn đến mức nhiều chuyên gia về quan hệ quốc tế cho rằng một cuộc gặp - nếu xảy ra - kéo dài được hơn 20 phút đã là thành công !
 |
Đức Phanxicô, từ đầu triều đại của mình vào năm 2013, đã luôn khiến người xung quanh kính nể, hoặc dè chừng, vì sự thẳng thắn của mình. Ngài không nói giảm, nói tránh mà “chẩn bệnh” giáo triều bằng những từ ngữ chẳng khác gì một liều thuốc đắng chát, như “bệnh Alzheimer tinh thần”. Vậy nên cũng chẳng đáng ngạc nhiên khi trước dự định xây tường để ngăn dân nhập cư của một ứng viên có nhiều khả năng sẽ tiến thẳng vào Nhà Trắng, ngài chẳng ngại “đụng chạm” nhận định : “Một người muốn xây tường thay vì xây cầu thì không phải Kitô hữu”. Ứng viên ngày ấy là ông Trump. Vatican cũng nhiều lần bày tỏ sự phản đối nhiều quan điểm của ông này như đánh giá thấp phụ nữ, có những tuyên bố quá cứng rắn về dân nhập cư Hồi giáo, không mặn mà với các chương trình chống biến đổi khí hậu…
Uống thuốc đắng, khó ai có thể tươi cười. Đắc cử, rồi nhậm chức tổng thống vào tháng 1.2017, ông Trump đã bỏ qua thông lệ từ nhiều năm qua của các tân chủ nhân Nhà Trắng là gọi điện cho Đức Giáo Hoàng. Đức Phanxicô thì vẫn từ tốn cho biết ngài cầu nguyện cho ông Trump để những quyết định sắp tới của ông “hướng về người nghèo và những người bị lãng quên”. Những tháng sau đó, trừ dự luật về bảo vệ sự sống, những phát biểu và hành động của ông Trump có vẻ khó “trùng tần số” với Đức Thánh Cha. Chỉ 4 ngày trước khi sang Vatican, trong chuyến công du tại Saudi Arabia của Tổng thống Mỹ, Washington đã ký thỏa thuận bán số vũ khí trị giá 110 tỷ USD cho Ryadh.
 |
| Đức Phanxicô trao đổi riêng với ông Trump gần 30 phút |
2.
Khác biệt lớn đến thế, liệu Đức Giáo Hoàng và Tổng thống Mỹ sẽ ngồi cùng bàn để thảo luận được bao lâu ? Trước ngày tiếp kiến ông Trump, Đức Phanxicô cho biết : “Tôi sẽ nói những điều mà tôi nghĩ, ông ấy cũng thế. Không phải cánh cửa nào cũng bị khóa. Cần phải tìm những cánh cửa ít nhất cũng hé mở, để có thể đến gần, nói về những điểm chung và tiến tới, từng bước một. Tôi không bao giờ phán xét ai mà không nghe họ nói”.
Và để tìm “cánh cửa hé mở”, Tòa Thánh đồng ý cho ông Trump đến Vatican bằng trực thăng nhằm đảm bảo an ninh nhưng phía Nhà Trắng muốn đến… 4 chiếc “mới chở hết phái đoàn”. Đức Thánh Cha không chấp nhận vì không muốn gây ảnh hưởng đến buổi tiếp kiến chung sẽ diễn ra ngay sau cuộc gặp ông Trump. Cuối cùng, hai bên cũng tìm được biện pháp dung hòa : đoàn xe của Tổng thống Mỹ sẽ vào Tòa Thánh bằng cổng Pérugin - cổng bí mật.
3.
Quả thật, cửa đã không khóa hết. Đức Phanxicô trao đổi riêng với ông Trump đến gần 30 phút. Tuy lúc đầu ngài tỏ ra khá nghiêm nghị nhưng sau khi ra khỏi thư viện - nơi cả hai gặp nhau - cả Đức Giáo Hoàng và Tổng thống Mỹ đều tươi cười. Có lẽ, những góp ý của các Đại sứ Mỹ tại Vatican qua nhiều thời kỳ trước khi ông Trump đến Tòa Thánh đã phát huy tác dụng. Ngoài ra, Đức Phanxicô đã cảm động trước lời lẽ chân thành trong bức thư Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump, một tín hữu Công giáo nhiệt thành gởi ngài. Theo thông cáo của Vatican, khi trao đổi riêng, hai vị đã “cho thấy tình hữu nghị vốn có giữa Tòa Thánh với Washington và cùng thỏa thuận tham gia những chương trình về bảo vệ sự sống, tự do tôn giáo và tư tưởng”.
 |
| Tặng tổng thống Mỹ 3 thông điệp |
Đức Thánh Cha đã tặng Tổng thống Mỹ ba bản thông điệp của ngài, bao gồm thông điệp Laudato Si về “bảo vệ mái nhà chung của Chúa” và một kỷ niệm chương về hòa bình với lời nhắn nhủ : “Tôi tặng ông để ông cũng sẽ là một nhân tố của hòa bình”. Ông Trump trả lời: “Chúng ta cần hòa bình”. Món quà vị tổng thống biếu Đức Phanxicô là năm quyển sách của mục sư Martin Luther King, trong đó, một quyển có chữ ký của vị mục sư này.
Mong ông Trump trở thành “nhân tố của hòa bình” sau một hợp đồng vũ khí hàng trăm tỷ USD. Một thông điệp, như thường lệ, thẳng và sâu của Đức Thánh Cha. Vị Tổng thống Mỹ cũng nói “sẽ nhớ những gì ngài đã trình bày” trong phần trao đổi riêng và sẽ đọc hết Laudato Si. Hy vọng là vậy !
L.C
Bình luận