Trong chuyến thăm vào đầu tháng 2.2019, Ðức Giáo Hoàng Phanxicô sẽ tham dự một cuộc gặp liên tôn và chủ sự thánh lễ cho cộng đồng Công giáo tại Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất.
 |
Ðức Phanxicô sẽ trở thành vị chủ chăn của Giáo hội hoàn vũ đầu tiên đặt chân lên bán đảo Ả Rập và đến thăm Abu Dhabi - thành phố đông dân thứ hai của Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất (UAE) từ ngày 3 đến 5.2. Chuyến tông du của Đức Thánh Cha, chủ yếu tham gia Hội nghị Liên tôn Quốc tế được tổ chức với chủ đề“Tình huynh đệ của nhân loại”, được quyết định sau lời mời của Thái tử Abu Dhabi, Mohammed bin Zayed Al Nahyan, và từ Giáo hội UAE, theo thông cáo báo chí của Vatican.
 |
| Thái tử Abu Dhabi Mohammed bin Zayed yết kiến Đức Phanxicô vào năm 2016 |
Niềm hy vọng cho hòa bình
Giám đốc Văn phòng Báo chí của Tòa Thánh Greg Burke cho biết, chủ đề chuyến thăm của Đức Phanxicô là“Hãy để con trở thành kênh dẫn đến hòa bình của Chúa”, và được sắp xếp dựa trên ý định của Đức Giáo Hoàng vì ngài muốn đến một quốc gia Ả Rập. Ông Burke bổ sung một chủ đề khác của chuyến đi là tất cả những người có lòng thiện chí đều có thể góp phần xây dựng hòa bình. Theo ông, chuyến công du của Đức Thánh Cha có ý nghĩa tương tự như hoạt động thăm Ai Cập vào tháng 4.2017, nhằm chứng tỏ“Đức Giáo Hoàng đánh giá cuộc đối thoại liên tôn có tầm quan trọng mang tính nền tảng”. Đồng thời, việc thăm một quốc gia Ả Rập mang lại“ví dụ hoàn hảo cho thấy một sự tiếp xúc về văn hóa”của Đức Phanxicô.
Chuyến tông du tiểu vương quốc giàu dầu mỏ diễn ra khá ngắn ngủi, Đức Thánh Cha đến vào chiều Chúa nhật 3.2 và rời đi vào giữa ngày 5.2. Thánh lễ đại trào tại Abu Dhabi được sắp xếp vào ngày cuối cùng. Tuy nhiên, thánh lễ này diễn ra sau nhiều năm mong đợi trong lúc cộng đồng di dân tại vùng Vịnh ngày càng tăng dần. Nhiều người là tín hữu đến từ Ấn Độ, Đông Á, Bắc Mỹ và châu Âu, đa số đến UAE để làm nghề giúp việc hoặc công nhân xây dựng, và thường phải làm việc trong điều kiện kém. Theo số liệu thống kê của chính phủ UAE, có khoảng 1 triệu Kitô hữu (70 - 75% là người Công giáo) trong tổng số 9,5 triệu dân tại các tiểu vương quốc. Sở dĩ tỷ lệ Kitô hữu khá cao vì có đến hơn 88% dân số của quốc gia Hồi giáo này là người nhập cư.
 |
Đức Giám mục Paul Hinder, Đại diện Tông tòa tại Nam Ả Rập (bao gồm UAE, Oman và Yemen), đã cảm ơn chính phủ UAE về lời mời Đức Giáo Hoàng. Mới đây, ngài cho biết một ủy ban đặc biệt đang làm việc chặt chẽ với giới chức nước này, nhằm đảm bảo chuyến tông du diễn ra trôi chảy. Đức cha Hinder cũng nhận định về việc thánh lễ được tổ chức trên vương quốc Hồi giáo: “Đó là những cử chỉ ấm áp và tử tế mà chúng tôi cảm kích và ghi nhận”. Dựa trên tính chất lịch sử của chuyến thăm, vị đại diện Tông tòa khẳng định việc Đức Thánh Cha đến Abu Dhabi sẽ đánh dấu thời khắc quan trọng cho tất cả các bên và là bước tiến quan trọng trong nỗ lực đối thoại giữa Hồi giáo và Công giáo, góp phần vào sự hiểu biết lẫn nhau và củng cố hòa bình ở Trung Đông.
Nhiều năm chờ đợi
Chuyến thăm của người đứng đầu Tòa Thánh đã được lên kế hoạch sau khi các lãnh đạo khu vực nhiều năm ngỏ lời mời Đức Giáo Hoàng. UAE - thiết lập quan hệ ngoại giao với Vatican dưới thời Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI vào năm 2007 - đặc biệt quyết tâm giành cho được cơ hội này. Cựu Bộ trưởng Bộ Hòa hợp Lubna Al Qasimi đã đưa ra lời mời trên khi thăm Vatican vào năm 2016, và sau đó Thái tử Abu Dhabi Mohammed bin Zayed cũng hành động tương tự khi được Đức Giáo Hoàng Phanxicô tiếp kiến tại Tòa Thánh vào tháng 9 năm đó, dẫn đến những lời dự đoán cho rằng đã đến lúc Đức Thánh Cha đến bán đảo Ả Rập.
 |
Thái tử Mohammed bin Zayed bày tỏ sự vui mừng trên Twitter sau khi thông tin về chuyến công du sắp tới được loan báo, trong khi ông Mohammed bin Rashid, Tiểu vương Dubai và Phó Tổng thống UAE, hy vọng chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng sẽ củng cố quan hệ song phương và tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau. Kitô giáo đã hiện diện tại phía nam vịnh Ả Rập từ thế kỷ thứ 6, ngay sau khi sự xuất hiện của Hồi giáo vào năm 630. Chứng cứ về sự tồn tại của Kitô giáo vừa được phát hiện gần đây, khi một tu viện từ thế kỷ thứ 7 hoặc thứ 8 được khai quật tại UAE. Đích thân Thái tử Mohammed bin Zayed đã cung cấp bộ tài liệu đặc biệt dưới dạng hình ảnh về phát hiện này cho Đức Giáo Hoàng vào năm 2016.
Tuy nhiên, do Hồi giáo bám rễ tại miền đông nam Ả Rập, Kitô giáo giảm dần sự hiện diện tại khu vực. Kể từ đó, mối liên kết giữa UAE và Kitô giáo phụ thuộc vào di dân từ bên ngoài. Các tiểu vương quốc có ít nhà thờ, đồng nghĩa với việc các linh mục gặp khó khăn trong việc quản lý và dẫn dắt đoàn chiên. Trước tình trạng trên, nhà cầm quyền UAE cố gắng tạo điều kiện để xây dựng thêm nhà thờ mới mỗi năm. Và những người vui mừng nhất khi đón nhận tin tốt lành từ Vatican chính là cộng đồng Công giáo tại đây.“Chúng tôi luôn cầu nguyện cho điều đó xảy ra”, theo cha xứ Ani Xavier của nhà thờ Thánh Paul ở Mussaffah, khu công nghiệp ở tây nam Abu Dhabi.
GIANG VÔ YÊN
Bình luận