Con em hơn 20 tháng. Em thường xuyên phải mang việc về nhà làm. Mỗi lần mẹ làm việc, bé luôn trườn lên bàn làm việc của mẹ, nhìn chăm chú vào màn hình toàn những chữ số. Bé ngồi nhìn mẹ suốt, không quậy phá gì, chỉ đưa tay ra bi ba bi bô. Sau đó bé có thể tự nhấn nút mở laptop được. Thấy con quá chú tâm đến máy tính, em giảm hẳn giờ làm việc để chơi với con nhưng bé chỉ đòi xem laptop. Việc bé hay xem công việc của mẹ và đòi máy tính như vậy có thể gây vấn đề nào không ạ?
(Một bạn gọi từ số ĐT: 0908...)
Ngày nay hầu như chúng ta làm bất cứ công việc gì cũng đều dính dáng đến công nghệ. Nào là vừa xem Tivi vừa ăn cơm, ngồi họp nhưng lâu lâu liếc nhìn điện thoại check email hoặc tranh thủ vào facebook “thả tim”, nào là vừa ngồi trò chuyện uống cà phê với bạn bè mà vẫn có thể lướt web hoặc tán gẫu với vài người bạn trên mạng cùng lúc, ngay cả đang chăm con cũng vẫn thao tác trên laptop như gió như thường.
 |
Khoa học về thần kinh trẻ em đã cho biết: Sự phát triển của não bộ trước 5 tuổi là rất lớn, thậm chí có thể là giai đoạn phát triển quan trọng nhất. Nguyên tắc làm việc của não bộ nằm ở 3 chuỗi: tương tác, phân tích và kết nối. Bất cứ một dấu hiệu nhỏ nào của mẹ, từ một cái vẫy tay hay một nụ cười, trẻ cũng tương tác để nhận biết, phân tích và kết nối các chuỗi thần kinh. Bức tranh học hỏi trong não trẻ là bức tranh ghép, mỗi một lần tương tác - phân tích - kết nối là hiện lên một mảnh ghép. Chẳng hạn, ở đây hình ảnh của khóe môi động đậy, mẹ nhiều lần nhoẻn cười với bé sẽ giúp các mảnh ghép hình thành bức tranh hoàn chỉnh là nụ cười của mẹ khi gặp bé.
Khi nhìn thấy màn hình, vỏ não được kích thích cùng với hoạt động của 2 chất dẫn truyền thần kinh là acetylcholine và dopamine gây hứng thú đối với trẻ. Sự kích thích của vỏ não diễn biến theo từng thời kỳ:
Từ 5 tháng tuổi: Trẻ hứng thú nhiều với màu sắc, độ sáng của màn hình.
Từ 1 tuổi: Trẻ hứng thú với chuyển động của hình ảnh.
Trẻ dưới 2 tuổi không thể hiểu nội dung trên màn hình laptop mà chỉ chú ý tới những hình ảnh trên đó.
Trẻ từ 16 tháng tuổi, trẻ có thể hiểu được việc màn hình bị đóng hay mở.
Trẻ từ 20 tháng tuổi có thể để ý vô thức nếu nhấn vào nút nào đó thì màn hình mở.
Trẻ từ 24 tháng tuổi có thể hiểu có ý thức nhấn nút đó là mở màn hình.
Trước 26 tháng tuổi trẻ có thể đòi vô thức màn hình điện tử.
 |
Sau 30 tháng tuổi, trẻ có thể bắt đầu có ý thức đòi một thiết bị điện tử nào đó cho mục tiêu của mình như xem phim hoạt hình “Tom & Jerry”, nghe nhạc “Hãy đợi đấy”.
Bởi vậy, bé không hề tự nhiên chăm chú công việc bạn đang làm trên máy tính, mà là đang phát triển các chuỗi hoạt động của não bộ với việc quan sát mẹ làm.
Hãy chọn một nơi trong nhà làm việc cố định. Nếu bé vào xem thì mẹ ngưng lại một xíu và nói với bé “Mẹ đang bận làm việc của công ty. Con muốn ngồi đây hay ra ngoài chơi?”. Giải thích và cho trẻ lựa chọn sẽ chủ động giúp phát triển vỏ não của trẻ, khi bé lớn sẽ hiểu mẹ ngồi chỗ này là để làm việc.
Nếu trẻ nằng nặc đòi ngồi với mẹ, hãy tạo nguyên tắc 10 - 20 - 10: Sau 10 phút mẹ làm việc, ngưng 20 phút chơi với trẻ ở nơi cách laptop 10 bước chân.
Đối với trẻ trên 20 tháng tuổi, nên cài mật khẩu để ngăn trẻ tự mở máy và bảo vệ dữ liệu nếu trẻ lỡ nhấn vào các nút công cụ.
Nếu trẻ đòi xem hoạt hình, nên thỏa thuận trước: giờ chúng ta cùng chơi với nhau, sau đó mẹ làm việc, còn con sẽ chơi đồ chơi của con nhé (cứ xử theo “luật” 10-20-10: 10 phút xem màn hình, ra chơi với mẹ 20 phút rồi 10 phút ai làm việc nấy).
Nguyên tắc này giúp quản lý thời gian khoa học và giúp trẻ hiểu: xem màn hình chẳng có gì đặc biệt hoặc quá vui thú, được cùng chơi với mẹ vui hơn nhiều! Mẹ không cần tỏ thái độ gay gắt khi trẻ đến gần màn hình (Còn nhỏ không được ngồi máy vi tính sớm, hại não đấy! Con ra kia để mẹ làm việc! Mắt cận thị bây giờ...) khiến bé tò mò hơn (Phải có gì hay thì mẹ mới dấu không cho xem).
Hãy để bé học “tiếng người” trước khi nghe “tiếng máy”.
THẠC SĨ - BÁC SĨ LAN HẢI
Bình luận