Giáo hội luôn mời gọi tín hữu nhìn vào Đức Giêsu như vị mục tử nhân lành để cầu nguyện cho ơn thiên triệu linh mục và tu sĩ. Đây là cơ hội nhìn vào cánh đồng truyền giáo tại Việt Nam để xem tình trạng các linh mục, tu sĩ Việt Nam hiện nay sống ra sao, và ta có thể làm gì để giúp đỡ.
Tình trạng ơn gọi linh mục, tu sĩ ở Việt Nam hiện nay
Trải qua hành trình gần 500 năm kể từ khi những hạt giống Tin Mừng đầu tiên được gieo vãi vào năm 1533, Giáo hội Công giáo Việt Nam đã không ngừng lớn lên, gắn bó mật thiết với những thăng trầm của lịch sử dân tộc. Theo những số liệu mới nhất từ Tòa Thánh Vatican công bố ngày 18.4.2026, bức tranh về đời sống đức tin tại Việt Nam hiện lên với cả những gam màu tươi sáng đầy hy vọng lẫn những khoảng lặng đầy ưu tư cần được nhìn nhận một cách trực diện.
Tính đến cuối năm 2025, Giáo hội Việt Nam có hơn 7,57 triệu tín hữu trong tổng số khoảng 102,3 triệu dân, tức là khoảng 7,40% dân số, được chăm sóc mục vụ bởi 50 giám mục, 8.307 linh mục, 4.636 đại chủng sinh và 28.493 tu sĩ nam nữ. Giáo hội Việt Nam gồm có 27 giáo phận thuộc 3 giáo tỉnh: Hà Nội, Huế và Sài Gòn. Trong khi một số giáo phận có rất đông tín hữu như Xuân Lộc (1.131.932), TPHCM (716.927), Ban Mê Thuột (484.131), Đà Lạt (449.705), Bùi Chu (445.468) và Kon Tum (405.642), một số giáo phận có ít tín hữu hơn, như Lạng Sơn - Cao Bằng chỉ có 8.813 tín hữu trong tổng số 2.014.000 dân. Trong năm 2025, Giáo hội Việt Nam có 146.378 người lớn và trẻ em được rửa tội, 140.925 người rước lễ lần đầu và 136.731 người lãnh bí tích Thêm Sức. Đời sống gia đình Kitô hữu cũng rất sinh động với 52.448 người cử hành Bí tích Hôn phối.
Giáo hội đang điều hành 1.272 nhà trẻ và mẫu giáo, 226 cơ sở lưu trú cho học sinh - sinh viên, 135 trạm xá và bệnh viện cùng 229 cơ sở bác ái đang chăm sóc người khuyết tật, trẻ mồ côi, người bệnh phong và bệnh nhân tâm thần. Những hoạt động này cho thấy Giáo hội không ngừng hướng đến những người bé mọn và yếu thế nhất.
Những con số trên không chỉ là những thống kê, mà là một chứng nhân. Một Giáo hội đang tiến bước cùng dân tộc, mang theo Ánh Sáng của Đức tin và Tình yêu trọn vẹn. Tất cả những thực tại ấy cho thấy một Giáo hội không ngừng lớn lên, không chỉ về số lượng mà còn về chiều sâu đức tin. Sức sống ấy chính là hoa trái của Tin Mừng được gieo trồng, là chứng từ sống động của một cộng đoàn hiệp thông, phục vụ và hy vọng giữa lòng dân tộc Việt Nam.
Tuy nhiên, ngoài những mặt tích cực theo góc nhìn của Vatican, nhiều nỗi ưu tư về các vấn đề nan giải vẫn còn đó. Trước hết đó là tình trạng số ơn gọi linh mục cũng như tu sĩ ngày càng giảm ở Việt Nam, do rất nhiều nguyên nhân. Việc truyền giáo trên thực tế cũng không phải thật sự là thành công vì số người lớn được nhận Bí tích Rửa Tội và Khai Tâm rất ít, hầu hết theo đạo là để lấy vợ lấy chồng. Số người lớn lãnh Bí tích Hôn Phối năm 2025 là hơn 52 ngàn người, và số người rời bỏ đời sống đức tin cũng không nhỏ.
Một điều quan trọng nữa là việc đào tạo linh mục, tu sĩ trong các chủng viện, học viện chưa thích nghi với các tiến bộ của khoa học và những khám phá mới về vũ trụ và con người, do đó hàng giáo sĩ chưa đủ sức thuyết phục được người khác, nhất là người trẻ, tin theo Chúa và đi theo con đường sự thật và sự sống của Đức Giêsu Kitô. Việc này cũng ảnh hưởng đến công tác đào tạo 84.464 giáo lý viên để họ thật sự “truyền đạo” thay vì “truyền giáo”.
Nhu cầu cấp thiết hiện nay là hỗ trợ các tu sĩ và các linh mục theo học nhiều ngành khoa học, tham gia vào nhiều lĩnh vực xã hội như Giáo hội tại Hàn Quốc đã làm và thành công. Giáo hội Hàn Quốc khuyến khích các linh mục tu sĩ tham gia vào mọi lĩnh vực xã hội bằng việc đào tạo kỹ lưỡng và giúp đỡ phương tiện để học hành tới nơi tới chốn các khoa học thích hợp. Hàng trăm linh mục, tu sĩ, với học vị tiến sĩ, đang giảng dạy tại các đại học công lập, làm việc trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học và văn hóa nghệ thuật. Nhờ đó, tỷ lệ người Công giáo Hàn Quốc đã tăng từ 1% (năm 1949) lên 13.1% hiện nay, trở thành tôn giáo được kính trọng tại quốc gia này.
Khi nhìn vào những thách đố của Giáo hội tại Việt Nam, mỗi tín hữu nhận ra mình không thể sống an thân hay phó mặc cho định mệnh. Đức Giêsu đã giao phó cho mỗi tín hữu nhiệm vụ làm mục tử để phục vụ đàn chiên Chúa. Vì vậy, dù là mục tử cộng đồng hay mục tử thừa tác, mỗi người đều cần sống trọn vẹn ơn gọi để phục vụ dân Chúa hiệu quả.
Lời giải đáp chỉ tìm được nơi Chúa Giêsu
Chúa Giêsu nói: “Tôi là cửa cho chiên ra vào… Tôi là cửa. Ai qua tôi mà vào thì sẽ được cứu. Người ấy sẽ ra vào và gặp được đồng cỏ. Kẻ trộm chỉ đến để ăn trộm, giết hại và phá hủy. Phần tôi, tôi đến để cho chiên được sống và sống dồi dào” (Ga 10,7-10). “Ai qua cửa mà vào, người ấy là mục tử” (Ga 10,2).
Mọi Kitô hữu đều được mời gọi để đi qua một cửa duy nhất là chính Chúa Giêsu Kitô. Chỉ khi đi qua cửa này để vào chuồng chiên, người tín hữu mới nhận được quyền năng và sự che chở của Chúa Giêsu trước áp lực thế gian.
Bước qua cửa Giêsu cũng đồng nghĩa với việc ra khỏi chính mình để tiến vào đồng cỏ xanh tươi. Cánh cửa hẹp ấy nhắc nhở rằng Đức Giêsu là nguyên tắc, là khuôn mẫu, là cội nguồn mà mỗi người phải noi theo, nhằm kín múc ân phúc cho sự sống dồi dào, như thánh Phêrô nhắc nhở: “Đức Kitô đã chịu đau khổ vì anh em, để lại một gương mẫu cho anh em dõi bước theo Người” (1Pr 2,20-25).
Ra vào qua cánh cửa Giêsu, nghĩa là cần nhìn lại các nguyên tắc sống và hành động dựa trên khuôn mẫu của Người, xem mình đã tận dụng những ân phúc của Thánh Thần ban cho như thế nào để làm chứng cho sự sống dồi dào của Chúa Giêsu trong hoàn cảnh hiện nay. Đối với hàng triệu người nghèo đói, Chúa Giêsu mời gọi hãy hóa bánh cá ra nhiều. Đối với hàng triệu người bệnh tật, Chúa Giêsu mời gọi hãy chữa lành. Trước những tệ nạn và đam mê nghiện ngập, Người mời gọi ta giải thoát. Sứ mạng dẫn đưa tha nhân vào đồng cỏ sự thật chỉ thành công nếu có sự gắn kết mật thiết và hơi thở Thần Khí của Chúa Giêsu.
Lm Antôn Nguyễn Ngọc Sơn
Bình luận