Bức tượng Madonna xứ Bruges, khắc họa hình ảnh Ðức Mẹ Maria và Chúa Hài Ðồng, đã trải qua không ít truân chuyên kể từ khi ra đời dưới bàn tay của bậc thầy Michelangelo ở Ý.
Nếu nhắc đến tác phẩm điêu khắc để đời của họa sĩ, nhà điêu khắc, kiến trúc sư nổi tiếng xuyên thế hệ Michelangelo, nhiều người nghĩ tới bức tượng Pietà (Ðức Mẹ Sầu Bi) đang đặt tại Ðền thờ Thánh Phêrô ở Vatican. Tuy nhiên, bức tượng Madonna (Ðức Mẹ) xứ Bruges có lẽ là tác phẩm có câu chuyện thú vị nhất của bậc thầy thời Phục Hưng. Ðây là tác phẩm duy nhất của Michelangelo sau khi rời khỏi Ý đã hai lần bị đánh cắp và suýt nữa bị hủy hoại bên trong một mỏ muối hẻo lánh.
.jpg) |
Bức tượng hoàn toàn khác
Ðược chạm khắc từ nguyên một khối đá cẩm thạch vào năm 1503, tượng có chiều cao khoảng 1,3m. Sau khi hoàn tất, bức tượng trở thành tác phẩm điêu khắc duy nhất được đưa ra khỏi Ý khi ông Michelangelo còn sống. Tượng Mẹ Maria được đưa đến thành phố Bruges của Bỉ, theo yêu cầu của nhà buôn Alexander Mouscron, vì thế bức tượng ngày nay được gọi là Madonna xứ Bruges.
Tác phẩm này khác với những tác phẩm điêu khắc còn lại của Michelangelo về hai nhân vật chính là Ðức Mẹ Ðồng Trinh và Chúa Hài Ðồng. Trong những tác phẩm khác, Michelangelo khắc họa Ðức Maria với gương mặt thánh thiện nhìn xuống Chúa Hài Ðồng đang ẵm trên tay. Còn ở bức tượng này, bậc thầy người Ý mô tả hình ảnh Ðức Mẹ trong tư thế suy ngẫm, tầm mắt nhìn xuống, trong khi Chúa Hài Ðồng dường như đang muốn bước khỏi lòng Mẹ và tiến vào thế giới. Giới phê bình phân tích rằng sự sắp xếp này có lẽ liên quan đến thực tế Ðức Mẹ đã nhìn thấy những gì đang chờ đợi người con vĩ đại của mình, vì tay trái của Mẹ đang cầm Kinh Thánh. Cả hai nhân vật phối hợp và tạo thành hình khối êlíp, tạo nên cảm giác tráng lệ cho tác phẩm.
 |
Thương nhân Mouscron đã giữ bức tượng trong nhà nguyện cá nhân suốt nhiều năm. Thế nhưng, số phận của bức tượng bất ngờ lâm vào trắc trở trong quá trình diễn ra Cách mạng Pháp. Năm 1794, những người khởi nghĩa đã kiểm soát TP Bruges, lúc đó nằm trong tay người Áo, và đoạt bức tượng mang về Paris. Phải đợi đến khi chấm dứt thời đại của Hoàng đế Napoleon, Madonna xứ Bruges mới quay về vị trí ban đầu vào năm 1816. Tuy nhiên, một lần nữa số phận tiếp tục trớ trêu.
Cuộc giải cứu ngoạn mục
Năm 1944, bức tượng rơi vào tay quân Ðức Quốc xã. Trong lúc tháo chạy khỏi Bruges theo sau sự đổ bộ của lực lượng Mỹ ở khu vực này của châu lục, lính Ðức đã mang theo Madonna xứ Bruges cùng với những bức tranh khác vào thời Phục Hưng. Chuyến hàng vô giá đã được bọc trong các tấm nệm và chuyển về hướng biên giới trên một xe tải của Chữ Thập Ðỏ. Sau một thời gian, bức tượng dược giấu bên trong một mỏ muối ở Altaussee của Áo. Ðến năm 1945, một nhóm người có biệt danh “The Monuments Men”, tức “Những người đàn ông giải cứu các kho báu” đã lần theo dấu vết của quân Ðức Quốc xã và tìm đến nơi này.
 |
Họ là Stephen Kovalyak, George Stout và Thomas Carr, “đội đặc nhiệm” do Tổng thống Mỹ F.D. Roosevelt thành lập với nhiệm vụ quan trọng là giải cứu các tác phẩm nghệ thuật đã bị quân Ðức Quốc xã chiếm đoạt ở nhiều quốc gia châu Âu trong thế chiến thứ hai. Cuối cùng, bức tượng cũng được hồi hương và quay về Bruges. Hiện tác phẩm nổi tiếng của Michelangelo đang được đặt tại nhà thờ Ðức Bà Bruges. Năm 2014, Hollywood đã phát hành bộ phim điện ảnh mang tên “The Monuments Men”, kể lại câu chuyện phi thường của những con người thầm lặng. Quang cảnh bên trong nhà thờ Ðức Bà Bruges và bức tượng nổi tiếng cũng như lắm gian truân đã trở thành những cảnh quay đặc sắc của bộ phim.
 |
“Không có [Monuments Men], nhiều báu vật vô giá của nền văn hóa châu Âu đã biến mất vĩnh viễn khỏi tầm mắt của con người”, theo học giả Lynn H. Nicholas của Bỉ. “Họ đã hoàn thành một khối lượng công việc khổng lồ để tìm kiếm, bảo vệ và mang về những tài sản quý giả của cả nhân loại”, bà kết luận.
LING LANG
Bình luận