Ðám cưới miền sông nước

Sinh ra và lớn lên ở vùng miền Tây sông nước, nên từ nhỏ, tôi đã quen thuộc với hình ảnh các đám cưới rước dâu trên dòng sông thơ mộng trước nhà.

Còn nhớ khi đám cưới cậu Chín hồi giữa thập niên 90 thế kỷ trước, chúng tôi đã đi rước dâu từ nhà bà ngoại ở Kênh 1A (Tân Hiệp, Kiên Giang) đến nhà cô dâu là Kênh A2 với khoảng cách 8km đường bộ, men theo dòng sông qua các kênh được cơ cấu như bàn cờ. Vì đoàn rước và đưa dâu trên 100 người, không thể di chuyển bằng xe máy, xe đạp nên phương tiện đi lại lý tưởng nhất là đò máy. Ðây vốn là những chiếc đò chở người đi chợ hoặc vận chuyển lúa gạo đi xay xát có sức chứa khoảng 30 - 50 người.

Cô dâu chú rể ngồi đò trong đám rước dâu ở miền sông nước

Trước khi chuẩn bị đò rước dâu, người chủ chu đáo rửa đò sạch sẽ, rồi trang hoàng dây tua bằng vải xung quanh mui đò và giăng dây tua hình tam giác nhỏ từ đầu đò đến chiếc cột cao ở trên mui. Các ông bà lớn tuổi thường được thanh niên rước xuống đò trước, đường xuống được nối bằng một thanh gỗ dài khoảng 2-4 mét, chiều rộng khoảng 40 cm. Mọi người đều đi trên thanh gỗ trong lúc người cầm lái vẫn nổ máy để giữ cho phương tiện không bị trôi ra giữa dòng sông. Khách được sắp xếp ngồi thành nhiều hàng ngang, riêng khu vực đầu đò là chỗ dành riêng cho cô dâu chú rể. Ðôi uyên ương được ngồi riêng trên một cặp ghế, có chiều cao hơn thanh ngồi của đoàn khách, để họ trở thành tâm điểm đoàn rước cũng như là vai chính trong những bức ảnh của các “phó nhòm”. Ðối với những đoàn rước dâu xa, trên tay chú rể thường là chiếc dù bảy màu để che nắng cho cô dâu.

Hình ảnh cô dâu chú rể che chiếc dù bảy màu với con đò rẽ nước trắng xóa trên dòng sông hữu tình thường được thợ chụp hình ghi lại ở bất kỳ đám cưới nào. Ðối với đoàn rước dâu, nhất là khách ở Sài thành về quê dự đám cưới, được di chuyển trên những chiếc đò bên dòng nước mát rượi, được ngắm cảnh hai bên sông với những ngôi nhà xinh xắn, san sát…, thật thú vị! Còn đối với bọn trẻ con miền quê chúng tôi, được thò tay ra vục trong dòng nước mát rượi cũng là cái thú. Tuổi thơ vốn tinh nghịch mà!

Ðang mơn man theo con nước lớn, tiếng máy dầu nổ vang cả khúc sông bỗng giảm lại đột ngột. À thì ra, đò rước dâu đã về gần đến “bến nhà chồng”. Lúc ấy, hai bên đường, đàn trẻ xúm xít kéo nhau chạy đến, hô vang: “A cô dâu về, cô dâu về rồi tụi bay ơi!”. Theo sau đó là những nụ cười, những tràng vỗ tay vang cả bến sông khi đò dâu vừa cập bến. Thanh gỗ dài để làm cầu lên xuống lại được bắc ngang để đoàn người lên bờ. Chú rể một tay cầm dù, tay kia nắm chặt tay cô dâu và dìu đi từng bước một cách cẩn trọng, để cùng sánh đôi lên bờ an toàn. Cách đó chỉ khoảng 2 mét, mẹ chồng trong trang phục áo dài đỏ, trên môi đang nở nụ cười tươi cười rạng rỡ chào đón con dâu mới. Khi bàn tay đã đặt vào bàn tay, mẹ chồng nhẹ nhàng dắt nàng dâu cùng con trai tiến vào cổng hoa trong tiếng reo hò chúc tụng của đông đảo quan khách, họ hàng xa gần.

Một chiếc đò chở khách đi rước dâu trên sông

Rời nơi chôn nhau cắt rốn chuyển đến sinh sống ở vùng cao nguyên tròn 20 năm, nay tôi lại có dịp được trở về quê cũ ngay lúc mùa cưới nhộn nhịp khắp làng trên xóm dưới. Và may mắn lại được chiêm ngắm cảnh rước dâu bằng đò máy trên dòng sông thơ mộng khi xưa. Tuy nhiên, bên cạnh loại đò máy có thân thon dài như trước đây, nay người dân còn có sáng kiến rước dâu bằng phà cho những đám cưới có khoảng cách gần, khoảng 1 - 2km, hoặc ngăn cách bên sông giữa hai đàng trai-gái. Phà là loại phương tiện dùng để chở máy tuốt lúa, máy cày khi lưu thông đường thủy, có chiều ngang rộng đến 3 - 4 mét, chiều dài 5 - 7 mét, chở được nhiều người, nhưng lưu thông không nhanh bằng đò nên chỉ dùng cho những đám cưới gần. Vì diện tích lòng phà rộng, nên cái hay của rước dâu bằng phà là có thể trang trí cổng hoa rực rỡ, để người dân hai bên đường tha hồ ngắm nghía, trầm trồ về hạnh phúc của đôi uyên ương trong ngày trọng đại.

Ngày nay, thời buổi nông thôn mới, những con đường đã được bê tông hóa hoàn toàn, xe taxi loại 5 - 7 chỗ vẫn có thể lưu thông, nhưng vì đường hẹp, hai ô tô chạy ngược chiều không thể tránh nhau nên quê tôi vẫn sử dụng phương tiện rước dâu là đò máy, phà máy. Thậm chí có một số gia đình đông con nhiều cháu, đã sử dụng đò mua lúa có tải trọng đến mấy tấn để rước dâu, như thế mới có thể chở hết người.

Người đi chợ nay không còn đi đò như trước, nhưng một số hộ dân vẫn đầu tư đò rước dâu chuyên nghiệp, quanh năm sơn phết đẹp đẽ để có thể sẵn sàng phục vụ nhu cầu giao thông đường thủy cho các đám cưới bất kể lúc nào. Ðây cũng là cách góp phần gìn giữ nét văn hóa miền sông nước hiền hòa tự bao đời. Những đám rước dâu nơi đây như đã trở thành một “đặc sản” khiến người xa quê cứ nhớ mãi, còn người mới đến cũng yêu mến, thích thú…

BÍCH VÂN