Trong chuyến tông du Tây Ban Nha vừa qua, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã thực hiện cuộc hành hương đến đan viện của dòng Biển Đức có từ thời trung cổ trên núi Montserrat, với bức tượng Đức Mẹ nổi tiếng.
Vào ngày thứ hai trong chặng ở Barcelona (ngày 10.6), Đức Thánh Cha đã vượt qua cung đường quanh co của núi Montserrat dẫn đến đan viện Đức Mẹ Montserrat nằm ở độ cao hơn 750m so với mực nước biển, và cách TP Barcelona khoảng 50 cây số về phía tây bắc. Khi đến nơi, Đức Lêô XIV đã phó dâng triều đại của ngài cũng như sứ vụ của Giáo hội Công giáo lên Đức Mẹ Montserrat, bức tượng gỗ được người dân địa phương gọi là “La Moreneta”. Đón tiếp Đức Thánh Cha là Viện phụ Manel Gasch i Hurios của dòng Biển Đức, dòng đã gắn bó với nơi đây từ hơn một thiên niên kỷ.
Tượng Đức Mẹ trên Núi Thiêng
Montserrat là một ngọn núi nằm ở phía tây bắc TP Barcelona, thủ phủ vùng tự trị Catalonia, Tây Ban Nha. Ngọn núi tọa lạc ngay phía tây sông Llobregat, và được người La Mã cổ đại gọi là Mons Serratus, tức Núi Răng Cưa, trong khi người Catalonia trân trọng gọi là Montsagrat, có nghĩa là Núi Thiêng. Có bề ngoài độc đáo, Montserrat gồm những đỉnh núi nhọn, trơ trụi màu đỏ nâu, được cấu thành từ sa thạch và đá cuội kết, hình thành qua quá trình xói mòn kéo dài hàng triệu năm. Khối núi đồ sộ này bị chia cắt bởi nhiều khe núi sâu, trong đó có đan viện tọa lạc bên rìa thung lũng Malo, thung lũng lớn nhất tại khu vực.
Đan viện Đức Mẹ Montserrat nổi tiếng với bức tượng gỗ Đức Mẹ Đồng Trinh bồng Chúa Hài Đồng, được cho là do chính thánh Luca đẽo khắc. Theo truyền thuyết, bức tượng được thánh Phêrô mang đến Tây Ban Nha và được cất giấu trong một hang động trong thời kỳ người Moor cai trị bán đảo Iberia. Năm 880, bức tượng tình cờ được các trẻ mục đồng phát hiện sau khi các em nhìn thấy một luồng ánh sáng lạ trên núi. Khi vị giám mục địa phương tìm cách đưa pho tượng về Manresa, tượng trở nên quá nặng nề và khó có thể di chuyển. Sau sự kiện này, bức tượng được giữ nguyên vị trí trên núi Montserrat.
Đến năm 888, đan viện Biển Đức ở Ripoll được trao quyền quản lý khu vực. Năm 1025, Viện phụ Oliba, một trong những nhà lãnh đạo tinh thần có ảnh hưởng nhất của Catalonia thời đó, đã sáng lập đan viện Santa María de Montserrat (Đức Maria ở Montserrat). Ngày nay, nơi này vẫn do cộng đoàn dòng Biển Đức coi sóc, với khoảng 80 đan sĩ.
Điểm hành hương của vùng Catalonia
Đan viện - Đền thánh Đức Mẹ Montserra được xem là Trung tâm Thánh Mẫu đầu tiên của vùng Catalonia. Từ thế kỷ 12 đến thế kỷ 14, nơi đây đã trở thành một điểm hành hương quan trọng của Kitô giáo tại Tây Ban Nha. Nhiều tín hữu đã nhận được ơn lành nhờ lời chuyển cầu của Đức Mẹ khi đến cầu nguyện tại Montserra. Cùng với làn sóng hành hương qua nhiều thế hệ, đan viện phát triển mạnh mẽ cho đến ngày nay. Ngôi thánh đường trong khuôn viên đền thánh hiện tại được khởi công xây dựng năm 1560, trong khi quần thể tu viện được xây dựng thêm từ năm 1755. Tuy nhiên, cả hai công trình đã bị quân đội của Hoàng đế Pháp Napoléon phá hủy một phần trong cuộc chiến trên bán đảo Iberia năm 1812, buộc phải được xây dựng lại.
Năm 1881, Đức Giáo Hoàng Lêô XIII đã trao tước hiệu Tiểu Vương Cung Thánh Đường cho Đền thánh Đức Mẹ Montserra. Mặt tiền hiện nay của ngôi thánh đường được hoàn thành năm 1901, theo thiết kế của kiến trúc sư Francisco de Paula del Villar y Carmona, dựa trên phong cách Tân Plateresque. Công trình nổi bật với các phù điêu do hai điêu khắc gia Venanci Vallmitjana và Agapit Vallmitjana i Barbany thực hiện.
Ngày nay, mỗi năm nơi đây đón khoảng 2 triệu lượt khách hành hương và du khách. Bà Mercè Alonso Juan-Muns, cộng tác viên của tạp chí Catalunya Cristiana thuộc Tổng Giáo phận Barcelona cho biết, Đức Mẹ Montserrat không chỉ là thánh bổn mạng của Barcelona mà còn hiện diện trong các lời cầu nguyện của người dân địa phương. Đức Mẹ chính là biểu tượng của bản sắc và đời sống tâm linh ở vùng Catalonia.
Một trong những điểm đặc sắc khác của đan viện Montserra chính là Escolania de Montserrat, thuộc nhóm những dàn hợp xướng thiếu nhi lâu đời nhất châu Âu. Tập hợp các giọng nam cao và nam trung, dàn đồng ca thiếu nhi thường xuyên biểu diễn trong các nghi lễ tôn giáo và giờ cầu nguyện cộng đồng. Bên cạnh đó, đan viện Montserrat là nơi đặt trụ sở của một trong những nhà xuất bản lâu đời nhất thế giới. Tác phẩm đầu tiên được in tại đây năm 1499 và hoạt động xuất bản vẫn được duy trì đến ngày nay. Thư viện của đan viện hiện lưu giữ hơn 300.000 đầu sách. Ngôi thánh đường cũng có một bảo tàng trưng bày tác phẩm của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng qua các thời đại.
Năm ngoái, nhân dịp kỷ niệm 1.000 năm thành lập đan viện, báo The New York Times đã đưa Montserrat vào danh sách “52 điểm nên đến của năm 2025”.
LING LANG
Bình luận