Cuối năm 2010, để mừng kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Mẹ Têrêsa (1910-2010), Kosovo đã dâng cho Giáo hội một ngôi thánh đường tại Pristina, thủ đô của quốc gia non trẻ này nhằm bày tỏ lòng tôn kính với người đã được trao giải Nobel Hòa bình.
Năm 2010 tại Kosovo không như những năm khác. Đây là năm để tưởng niệm Mẹ Têrêsa (1910-1997), người nữ tu Công giáo Albania, và là đấng sáng lập Dòng Thừa sai Bác ái. Mẹ đã cống hiến đời mình cho dân nghèo Ấn Độ, đã nhận giải Nobel hòa bình năm 1979 và được Thánh Giáo hoàng Gioan-Phaolô II phong chân phước năm 2003. Để kỷ niệm một trăm năm ngày sinh của Mẹ, Pristina, thủ đô của quốc gia non trẻ nhất châu Âu, đã xây cho Mẹ một ngôi thánh đường. Tuy lúc ấy còn dang dở, nhà thờ đã được khánh thành trọng thể ngày 5.9, ngày giỗ của Mẹ. Vào thời điểm đó, tháp chuông đôi chưa được xây cất. Nhưng về sau, tòa tháp bao phủ nhà thờ và là công trình cao nhất ở Kosovo. Thánh đường này cũng là nhà thờ Công giáo lớn nhất bán đảo Balkans.
 |
Tại sao lạ lùng như thế, khi một quốc gia hơn 90% là người Hồi giáo, mười năm sau cuộc chiến với Serbia, lại xây dựng ngôi thánh đường Công giáo lớn nhất vùng? Ý muốn đạo Công giáo được bén rễ sâu trong khu vực thật rõ ràng, vì Tòa Giám mục trước đây đặt tại Prizren, một thành phố nhỏ ở miền đông nam, đã chuyển về Pristina ngay sau khi hoàn tất xây dựng nhà thờ. Tòa Giám mục mới quy tụ được hơn 65.000 tín hữu Công giáo trong một quốc gia có hai triệu dân.
Sáng kiến xây dựng ngôi thánh đường này lại đến từ giới chính trị. Nhà cầm quyền cấp cao nhất chính là ông Ibrahim Rugova, vị tổng thống đầu tiên của Kosovo cho đến lúc ông qua đời năm 2006. Ông đã thúc đẩy tòa thị chính Pristina dâng hiến khu đất giữa trung tâm thành phố cho Giáo hội Công giáo địa phương.
Ở Kosovo, thông thường người ta cho rằng việc theo một tôn giáo nào không tạo nên căn tính của quốc gia. Bởi lẽ đất nước này gồm người Hồi giáo, Công giáo và Chính Thống giáo. Tín hữu Chính Thống giáo hiện diện tại Albania, nhưng không ở Kosovo, trong khi ở đây (Kosovo) chỉ có người Serbia theo Chính Thống giáo. Các nhà phân tích đều nhận định rằng Mẹ Têrêsa cũng là một biểu tượng trong khu vực. Linh mục Don Lush Gjergji, Tổng Đại diện giáo phận Kosovo, nhấn mạnh: “Mẹ là một biểu tượng, không những cho người Kosovo và người Công giáo, mà còn cho mọi người Albania”. Cha là người viết tiểu sử Mẹ Têrêsa và đã gặp Mẹ lần đầu tiên, khi còn học thần học tại Rome. Cha khẳng định: “Vì không có người Albania nào lại không biết là vào thời xa xưa tất cả chúng tôi đều là Công giáo”. Cha cũng cho rằng dân Albania là hậu duệ của người xứ Illyria cổ xưa và thuộc các nước đầu tiên trên thế giới được truyền bá Tin Mừng. Họ mang trong mình những giá trị về sự hy sinh của những Kitô hữu đầu tiên.
Tại Albania, năm 2010 cũng là năm “Mẹ Têrêsa”. Chính phủ nước này kỷ niệm sinh nhật Mẹ và đề nghị, tuy vô hiệu, đưa di hài của Mẹ, vốn được chôn cất tại Ấn Độ, về Tirana, thủ đô của Albania. Nơi đây mẹ và chị của vị chân phước sắp được tuyên thánh đã an nghỉ. Tuy nhiên, Ấn Độ đã từ chối lời đề nghị này với lập luận rằng nhà sáng lập Dòng Thừa sai Bác ái đã mang quốc tịch Ấn Độ từ thập niên 1950. Do đó, Mẹ nên được an nghỉ tại đất nước này, quê hương mới của mình. Sinh tại Skopje, thủ đô Macedonia ngày nay, nơi sinh sống của nhiều người Albania, Agnes Gonxha Bajaxhiu là con gái út trong một gia đình giàu có, nguyên quán tại thành phố Prizren.
Việc tôn kính Mẹ Têrêsa đã vượt qua biên giới Albania, Kosovo và cả Macedonia. Bởi lẽ, thậm chí ở Presevo, miền nam Serbia, nơi vốn không bao giờ thấy bóng dáng người Công giáo nào trong cộng đồng người gốc Albania mà vẫn có một bức phù điêu tưởng nhớ đến vị nữ tu này.
Xuất thân của mẹ Têrêsa đã trở thành nhịp cầu nối kết ba miền chính yếu của dân tộc Albania: Macedonia, Kosovo và Albania.
VIẾT HIỆP
Bình luận