Để ngày khai giảng ý nghĩa

Ngày xưa, thế hệ chúng tôi, sau khi được nghỉ hè 3 tháng, cứ đến đầu tháng 9 là thấy háo hức lạ thường vì chuẩn bị đến ngày khai giảng năm học mới. Cảm giác đó kéo dài suốt 12 năm học các cấp cho đến khi vào đại học. Vì ngày ấy không có điện thoại thông minh, nên không thể liên lạc thường xuyên với bạn bè ở xa, bởi vậy nên ngày khai giảng chính là ngày bạn bè tề tựu tại trường, tíu tít vui vẻ hỏi thăm, kể chuyện cho nhau nghe về kỳ nghỉ. Ngoài niềm vui gặp bạn, ngày khai giảng cũng là ngày nhìn lại cảnh vật thân quen, thỏa mãn việc nhớ trường, nhớ lớp, nhớ thầy cô sau mấy tháng rời xa. Chúng tôi cũng thường tò mò hỏi nhau không biết ai sẽ là chủ nhiệm của lớp mình? Ai sẽ là lớp trưởng, tổ trưởng?

Ngày nay đã khác nhiều với xưa, các ngôi trường không hề nằm im lìm trong suốt mùa hè. Các lớp học hè, học trước khi khai giảng tới gần một tháng vẫn được nhiều trường thực hiện, nên học sinh cũng chẳng thấy nhớ trường, nhớ lớp. Với nhiều học sinh, ngày khai giảng cũng chỉ là mốc thời điểm vào năm học mới. Trước đó, các em đã phải hàm thụ kiến thức, học trước chương trình, nên ngày khai giảng đã vơi đi nhiều cảm xúc cá nhân. Hơn nữa, ngày nay các em có mạng xã hội, với công nghệ số, cách thức liên lạc khác xưa, thông tin cập nhật bạn bè có gì đều biết, không còn cảm giác háo hức gặp lại nhau trong ngày khai trường. Như vậy, ngày nay mùa hè ngắn lại với học sinh và các giờ học được nối dài ra. Còn ngày khai trường nhiều khi được coi là một nghi thức của phía ban giám hiệu, các hình thức phân trường, phân lớp, chọn giáo viên chủ nhiệm đã hoàn tất trước đó vài tuần.

Vì là một nghi thức và một dấu mốc, nên ngày khai trường không thể hiện đậm tính chất “ngày của người đi học”. Các cách chào mừng quan khách và ban giám hiệu được luyện tập khá nhiều trước đó. Một số nơi các cháu phải đội mưa nắng để tập duyệt đội hình khiến nhiều em rất mệt mỏi vào ngày khai trường. Buổi khai giảng với các màn giới thiệu đại biểu nhiều khi không liên quan đến giáo dục, học sinh vỗ tay mà không hiểu gì. Hiếm thấy đại diện học sinh xuất sắc các khối phát biểu suy nghĩ và cảm tưởng, thay vào đó nhiều diễn văn khá dài kể về kết quả năm học. Chuỗi sự kiện này làm không khí khai giảng trở nên khô khan và máy móc.

Để ngày khai trường thực sự là một ngày vui, mang nhiều ý nghĩa với học sinh, có lẽ cần phát đi những thông điệp ý nghĩa của ngày này, từ những cảm xúc chân thành và những hành động thiết thực nhất, ngược lại cần hạn chế đọc diễn văn, hô khẩu hiệu.

Ngô Quốc Ðông