Ðiêu khắc gia Timothy Schmalz ấn tượng về khả năng độc nhất vô nhị của Ðức Phanxicô trong việc trao truyền tình yêu thương vô bờ của Chúa đến những cảnh đời bị bỏ rơi và gạt ra bên lề.
Trả lời phỏng vấn Vatican News, nghệ sĩ người Canada Timothy Schmalz, thường được biết đến với biệt danh “điêu khắc gia của giáo hoàng”, kể về việc tạo ra những tác phẩm khắc họa mối quan tâm sâu sắc của Đức Thánh Cha với những anh chị em khốn khó. Trong quá trình hành nghề suốt 3 thập niên, ông Schmalz đã cho ra đời nhiều bức tượng bằng đồng lột tả vô số vấn đề xã hội, biến không ít câu chuyện trong Thánh Kinh và những lời dạy của Đức Phanxicô thành những tác phẩm nghệ thuật. Ông là người tạo ra “Angels Unawares” (Những thiên thần không được biết đến), tượng điêu khắc cỡ người thật mô tả một nhóm di dân và người tị nạn có xuất thân văn hóa và sắc tộc khác nhau. Hiện tác phẩm được trưng bày ở phía trái của quảng trường Thánh Phêrô.
Nguồn cảm hứng từ Đức Phanxicô
Nói một cách chính xác, điêu khắc gia người Canada được truyền nguồn cảm hứng từ sự quan tâm của Đức Phanxicô đối với những người bị gạt ra bên lề xã hội. Ông cũng là tác giả của “Be Welcoming” (Hãy chào đón), được đặt ở phía đối diện quảng trường, thể hiện hình một người nghỉ chân trên băng ghế dài. Nhìn một bên, là hình ảnh người vô gia cư, nhưng từ hướng khác nhìn lại, đó là một thiên thần. Điêu khắc gia cũng thổi hồn cho một tác phẩm khác nhận được sự thu hút đông đảo vì phản ánh nạn buôn người, mà Đức Phanxicô luôn kêu gọi phải kiên quyết xóa sổ. Tác phẩm “Let the Oppressed Go Free” (Hãy để những người bị áp bức được tự do) nặng hơn 3 tấn và bao gồm một nạn nhân buôn người là thánh Josephine Bakhita.
Trả lời phỏng vấn Vatican News, ông Schmalz nói đến mối quan hệ với Đức Thánh Cha bắt đầu với bức tượng “Homeless Jesus” (Giêsu không nhà) mà ông sáng tác hơn 10 năm trước, thể hiện Chúa Giêsu trong hình dạng của người vô gia cư. Nhà điêu khắc nhớ lại bức tượng được mang đến quảng trường Thánh Phêrô, nơi Đức Thánh Cha cúi xuống chạm vào đầu gối bức tượng và làm phép. “Đó quả là thời khắc tuyệt vời và rất mang tính biểu tượng, vì tôi cảm thấy đây là điều mà Đức Thánh Cha đã làm trên khắp thế giới: Ngài chạm đến những con người mà sự tồn tại của họ hoàn toàn như vô hình”, theo ông Schmalz. Từ đó trở đi, ông Schmalz bắt đầu cho ra đời những tác phẩm phản ánh hoạt động bác ái và tinh thần của Đức Phanxicô.
Cuộc gặp gỡ tuyệt vời
“Tôi đột nhiên nảy ra cảm hứng tạo nên tượng Đức Giêsu sau khi quan sát một người vô gia cư trên đường phố trung tâm Toronto (Canada). Tôi nghĩ thầm: ‘Đó chính là Giêsu’, nên tôi tạc tượng và muốn những người khác nhìn thấy Người trong bộ dạng của những người sống cảnh lang thang”, theo điêu khắc gia.
Bức tượng được hoàn thành vào thời điểm quan trọng, khi Đức Phanxicô mới được mật nghị bầu chọn và đang tập trung nỗ lực mang đến sự hiện diện cho những người bị đẩy ra bên lề và chẳng ai quan tâm đến sự tồn tại của họ. Trong một phiên của Thượng Hội đồng Giám mục về Hiệp hành, Đức Thánh Cha đã tổ chức buổi cầu nguyện cho di dân, người tị nạn và những nạn nhân buôn người trước tượng Những thiên thần không được biết đến.
Chăm lo cho những người bị tổn thương nhất
“Khi tôi nhận được yêu cầu tạo nên bức tượng khổng lồ của dân nhập cư (chiều dài 6,1m) để đặt ở quảng trường Thánh Phêrô, tác phẩm trở thành một đại diện mỹ thuật cho mọi thứ mà tôi tin rằng Đức Thánh Cha thực sự quan tâm, và thông qua đó mang đến tầm nhìn và sự tập trung (vào nỗ lực của Đức Phanxicô)”, ông nhớ lại.
Điêu khắc gia bày tỏ cảm xúc khi một đêm trước khi trả lời phỏng vấn đã thấy những người nhìn và chạm vào các bàn tay của bức tượng. Ông nói: “Tôi cho rằng một trong những điều lớn lao về một số tác phẩm của tôi là các bức tượng sẽ tiếp nối nỗ lực quảng bá công việc và mối quan tâm của Đức Thánh Cha, và theo tôi, miễn tượng còn hiện diện, miễn con người vẫn còn năng lực quan sát, và chìa tay ra chạm vào tượng, những bức tượng đó đã hoàn thành mục đích khi chúng được tạo ra”.
Nguồn cảm hứng từ Thánh Kinh
Trong lúc trao đổi, ông Schmalz cho rằng các tác phẩm nghệ thuật đều có chức năng và nên phục vụ cho một mục tiêu cụ thể. “Để có được một tác phẩm nghệ thuật để đời, bạn cần một chủ đề mang tính sử thi”, ông nhấn mạnh. Đó là lý do ông tìm kiếm ý tưởng trong Thánh Kinh và ủng hộ những vấn đề mà Đức Phanxicô muốn tập trung giải quyết. Theo ông, đó là sự đo ni đóng giày hoàn hảo cho nghệ thuật.
Sau khi hoàn tất tượng Những thiên thần không được biết đến về di dân và người tị nạn, ông Schmalz được Đức Hồng y Michael Czerny, Tổng trưởng Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện, đề nghị nghiên cứu ý tưởng về nạn buôn người, vì “đây là chủ đề vô cùng gần gũi trong tâm khảm của Đức Thánh Cha”. Ông dành cả năm kế tiếp tập trung vào nỗ lực mang đến khuôn mặt cho những con người vốn tồn tại trong vô hình, những con người bị lãng quên trong văn hóa xã hội ngày nay, những nô lệ thời hiện đại.
Thông qua những dự án chạm đến trái tim này, nhà điêu khắc người Canada đã nhận ra trách nhiệm lớn lao mà nghệ thuật có thể mang đến điều tốt đẹp cho thế giới. “Tôi đã tìm được mục đích trong việc tạo nên những hình dạng cho các mối quan ngại sâu sắc của Đức Thánh Cha”, ông kết luận.
BẠCH LINH
Bình luận