Bánh xèo là món ăn phổ biến ở nhiều vùng miền, nhưng dùng cá cơm làm nhân có lẽ là nét độc đáo chỉ có ở các làng biển. Chiếc bánh nhỏ bằng bàn tay, mộc mạc một màu trắng từ bột, điểm vài con cá cơm trông đơn giản, mà ăn rồi thì nhớ rất lâu.
Chợ quê thường không đông đúc, các sản vật cũng không phong phú bằng chợ thị thành, nhưng chợ làng biển lại mang một sắc thái riêng. Nếu ai từng trải nghiệm những buổi sáng ở đây sẽ ấn tượng mạnh, vì từ tinh mơ chợ đã rộn rã tiếng cười nói, sôi động trao đổi, mua bán những sản vật của biển. Những rổ tôm, mực, cá lớn cá nhỏ bày biện cơ man. Cá cơm xem chừng như lọt thỏm giữa các rổ cá, tôm, mực, nhưng rất nhanh, loại cá này sẽ được mua sạch vì món bánh xèo cho bữa sáng vừa ngon, bổ và rẻ.
Như ở Tuy Hòa, thường người địa phương ghé biển Long Thủy (thuộc xã An Phú, TP Tuy Hòa - Phú Yên cũ) mua cá rồi ra chợ An Phú nhờ đổ bánh. Mấy hàng đổ bánh xèo ở đây ngoài nguyên liệu sẵn có, luôn sẵn sàng nhận cá, mực đổ dùm với giá 2.000 đồng/bánh. Đồ nghề của họ chỉ đơn giản là bếp lò đỏ lửa với 6-7 cái chảo, một bộ bàn nhỏ và mấy chiếc ghế để khách ngồi xung quanh. Họ rửa cá, rửa mực cho khách, riêng cá cơm thì bỏ đầu để tránh vị đắng. Sau khi quét dầu lên lòng chảo, họ bỏ cá vô, đổ lớp bột bánh mỏng, sau đó rải thêm giá và hành bên trên rồi đậy vung lại, tiếp tục làm bánh khác. Trong khoảng vài phút, người ta nhanh tay quay lại lật bánh đầu tiên để chín giòn 2 mặt, rồi lại đậy nắp thêm chừng 2 phút là bánh chín tới. Tiếng xèo xèo và mùi thơm nức của những nguyên liệu tự chuẩn bị khiến thực khách cảm thấy thèm ăn hơn. Bánh nóng hổi ăn kèm rau và nước chấm, vị tươi ngon hòa quyện. Ăn khỏe một lèo 5-7 cái bánh là quá đủ no nê, đủ chất cho một bữa sáng. Nhiều người tin rằng, nhờ thường xuyên ăn loại cá nhỏ giàu canxi này mà xương cốt người làng biển luôn chắc khỏe.
Khách không khỏi ngạc nhiên vì sự đơn giản đến kỳ lạ của cái bánh và nước chấm ở đây. Cũng bột gạo xay nhưng cái bánh trắng một màu (vì không pha bột màu nghệ như các vùng khác). Nước chấm cũng không cầu kỳ, chỉ đơn thuần là mắm nêm đã pha nấu hoặc nước mắm tỏi ớt truyền thống. Nhìn cái bánh xém đen ở chính giữa hay rìa cạnh, dễ biết do không dùng nhiều dầu mỡ. Thật thú vị khi đi dọc làng biển mà “chạm mặt” một bếp bánh xèo đỏ lửa. Mà ở đây bếp nào cũng có một kiểu đơn giản như vậy. Cái lạ, cái ngon của món ăn này chính là cá cơm, cách ăn và nơi chốn ăn.
Thùy Chi
Bình luận