Giá trị sau những hành trình

Cả nước đang sống trong những ngày lễ kỷ niệm về sự kiện hào hùng 77 năm về trước. Cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945, đã khai sinh ra nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa qua Tuyên ngôn Độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn và đọc tại Ba Đình ngày 2.9.1945.

Cách mạng và Quốc khánh với nhiều bài học lịch sử ý nghĩa vẫn có giá trị đến ngày hôm nay như: nhân dân là nguồn lực cách mạng; cách mạng thành công phải biết nắm bắt thời cơ; đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ tạo sức mạnh tổng thể… Đã 77 năm trôi qua, bầu khí đó dường như vẫn hiển hiện trong ngôn ngữ và ánh mắt nhiều nhân chứng sống, mỗi khi họ nghĩ và kể lại sự kiện trên các phóng sự truyền hình.

Lịch sử là thế, nhưng đem ý nghĩa của 77 năm về trước để truyền tải cho lớp trẻ ngày hôm nay đang là một thách thức. Bởi giới trẻ sống trong thời đại 4.0, dù hiện đại và đa liên kết, nhưng ít quan tâm đến các sự kiện quá khứ. Trong khi lịch sử là những động lực thúc đẩy con người tiến tới.

Nhìn về quá khứ, dân tộc ta có nhiều trang sử rất đẹp và hào hùng, mang những giá trị tích cực. Nhưng tại sao đẹp mà lại khó kết nối với thị hiếu của con người hiện đại? Muốn vậy, có lẽ xã hội hiện đại cần phải biết cách giúp cho người đương thời hiểu quá khứ và nắm bắt thị hiếu đương thời. Có như thế, người trẻ mới tìm đến sách sử, mới đi tham quan bảo tàng, các điểm di tích, tìm hiểu về ý nghĩa các sự kiện để từ đó tìm tòi cho hành trang cá nhân của họ những ý nghĩa thực sự tác động hành động và lối sống, lý tưởng và mục đích bản thân. Chúng ta vẫn thấy những cách trình bày đơn điệu tại các không gian trưng bày hiện vật thực khó lòng trụ vững với thời gian và nhiều thế hệ. Những chương trình văn nghệ kỷ niệm vẫn còn theo các kịch bản cũ, sẽ ít có người đón xem những lần tiếp theo. Lịch sử vẫn luôn đẹp, còn cách trình bày và diễn tả lịch sử của ta thì không tương thích với quá khứ và không đáp ứng số đông công chúng đương đại, nhất là giới trẻ.

Bởi vậy mỗi năm, khi những dịp kỷ niệm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh trôi đi, nên có một khảo sát xem rằng, những giá trị văn hóa lịch sử nào đã lôi cuốn du khách trở về nguồn cội và tìm đến những thắng cảnh văn hóa. Quan trọng hơn, những giá trị gì của quá khứ đã tác động và ảnh hưởng đến du khách sau những hành trình.

Ngô Quốc Đông