Giáo dân có thể đứng đầu một bộ trọng yếu của Tòa Thánh

Một điểm đáng chú ý trong Tông hiến mới là mọi tín hữu đều có thể đứng đầu các cơ quan của Tòa Thánh, kể cả các bộ trọng yếu.

Xuyên suốt nhiều thế kỷ, tất cả các bộ trong giáo triều thường có Tổng trưởng là hồng y hoặc giám mục. Tuy nhiên, điều này sẽ có thể thay đổi kể từ ngày 5.6, thời điểm Praedicate Evangelium - Hãy Loan báo Tin Mừng chính thức có hiệu lực. Cụ thể, bản Tông hiến vừa được ban hành quy định mọi tín hữu, “tùy theo năng lực riêng, khả năng quản trị và vai trò” đều có thể được bổ nhiệm làm lãnh đạo một bộ hoặc một cơ quan ở Vatican. Một vị hồng y hay giám mục làm Tổng trưởng một bộ thì có quyền hạn do Ðức Giáo Hoàng trao cho. Và quyền hạn này sẽ không có gì thay đổi dù cho Tổng trưởng là giám mục, linh mục, tu sĩ hay giáo dân. Trong khi đó, theo Tông hiến cũ Pastor Bonus - Mục tử Nhân lành, với các bộ quan trọng thì vị trí đứng đầu chỉ được trao cho những vị “đã được truyền chức thánh”.

Ông Ruffini là giáo dân đầu tiên được bổ nhiệm làm người đứng đầu một bộ của giáo triều - ảnh: Vatican Media

Ngoài ra, Tông hiến mới cũng nhấn mạnh sự bình đẳng giữa nam và nữ cho các vị trí cấp cao của giáo triều, dù giới chuyên gia cho rằng ít nhất sẽ có 2 bộ vẫn do nam giới làm tổng trưởng, đó là Bộ Giám mục và Bộ Giáo sĩ. Ngược lại, trong tương lai, Bộ các Tu hội Ðời sống Thánh hiến và Các Hội đoàn Tông đồ (gọi tắt là Bộ Tu sĩ) hoàn toàn có thể chào đón một nữ tu làm Tổng trưởng. Hiện Tổng trưởng của bộ này là Ðức Hồng y João Braz de Aviz.

Praedicate Evangelium - Hãy Loan báo Tin Mừng đánh giá cao giáo dân trong việc giữ những vai trò quan trọng của Tòa Thánh, gọi đây là điều “thiết yếu” vì họ quen thuộc với đời sống gia đình và có nhiều kinh nghiệm trong thực tế. Trước khi Tông hiến mới được công bố, Ðức Thánh Cha cũng đã bổ nhiệm một số tín hữu, trong đó có phụ nữ, vào các vị trí của bộ và cơ quan tại Vatican. Năm 2018, lần đầu tiên một giáo dân được giao vị trí đứng đầu một bộ ở Vatican, là ông Paolo Ruffini - Tổng trưởng Bộ Truyền thông. Ông Ruffini trước đó từng là Giám đốc Ðài Truyền hình TV2000 thuộc Hội đồng Giám mục Ý.

Năm 2021, Ðức Phanxicô cũng bổ nhiệm nữ tu Raffaella Petrini (dòng Phan Sinh Thánh Thể) làm Tổng Thư ký Phủ Thống đốc Thành Vatican, tức vị trí thứ hai của thành quốc Vatican. Cùng năm, ngài bổ nhiệm nữ tu Alessandra Smerilli vào vị trí Quyền Thư ký Bộ Phục vụ Phát triển Con người toàn diện. Còn nữ tu Nathalie Becquart trở thành đồng Phó Tổng thư ký của Thượng Hội đồng Giám mục. Những bổ nhiệm nói trên có thể xem là tiền đề để soạn thảo một điều khoản quan trọng trong bản Tông hiến mới.

BẠCH LINH