Giáo hội của mọi người

Ngày 19 tháng 9 sắp tới, khi Đức Phanxicô bắt đầu chuyến viếng thăm Cuba, Giáo hội Công giáo tại đảo quốc nhỏ bé này sẽ ghi một dấu mốc lớn trong lịch sử của mình : lần thứ ba đón tiếp một vị Giáo hoàng (trước đó là Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II - 1998 và Đức nguyên Giáo hoàng Bênêđictô XVI - 2012).

ĐTC Phanxicô gặp Chủ tịch Raul Castro

Còn nhớ cách đây hơn 30 năm, chính xác là vào tháng 5 năm 1985, trong một chuỗi nói chuyện nhiều giờ và nhiều lần với linh mục Frei Betto - người Braxin, khi đề cập đến mối quan hệ với Vatican và được đề nghị nhận xét về những dự đoán rằng Đức Gioan Phaolô II sẽ thăm Cuba, Fidel Castro - Chủ tịch Cuba lúc bấy giờ khẳng định : “Chúng tôi lấy làm vinh dự được Đức Giáo hoàng quan tâm đến việc thăm viếng đất nước chúng tôi. Đây cũng sẽ là một sự dũng cảm vì không phải nguyên thủ nào cũng dám đến Cuba, do lo ngại làm phật lòng nước khác... Dù vẫn biết Vatican có tính độc lập cao, nhưng không vì thế mà chúng tôi không thấy được sự anh dũng hàm chứa trong việc viếng thăm Cuba (nếu có) của một vị Giáo hoàng...” (Fidel và Tôn giáo).

CT Fidel Castro chào đón ĐTC Gioan Phaolô II tại phi trường năm 1998

Mười ba năm sau đó, Đức Gioan Phaolô II, bằng tình thương của một vị đứng đầu tôn giáo đối với Giáo hội địa phương của mình, tình liên đới của một quốc gia với một quốc gia, đã có mặt ở Cuba, đem lại một làn gió mới là sự hợp tác và tin cậy; để lại dấu ấn khó phai trong tâm hồn người Công giáo Cuba và mời gọi họ mạnh mẽ dấn thân phục vụ nền công ích của đất nước mình đang sinh sống.

Thêm mười bốn năm nữa, năm 2012, Đức Bênêđictô XVI cũng nối bước người tiền nhiệm, đến Cuba ở tuổi 85 nhân dịp kỷ niệm 400 năm phát hiện pho tượng Đức Mẹ Bác ái - bổn mạng đất nướcCuba, giúp họ củng cố Đức tin và ấm lên những niềm hy vọng.

Và giờ đây, chỉ ít ngày nữa thôi, Đức Thánh Cha Phanxicô lại đến thăm Cuba, đem theo nụ cười thường trực, và chủ trương về một “nền văn hóa gặp gỡ” mà ngài luôn cổ vũ, gọi mời...

Đức Bênêđictô XVI và CT Raul Castro

Đức Phanxicô đến Cuba khi quan hệ giữa nước này với Mỹ đã có những bước tiến dài so với những lần viếng thăm trước đây của Đức Gioan Phaolô II và Đức Bênêđictô XVI, nhưng mục đích thì vẫn như hai vị Giáo hoàng trước ngài, đó là để khích lệ những tín hữu phương xa còn nhiều khó khăn; là đối thoại, lắng nghe, sẻ chia; và nhất là khẳng định với thế giới về một Giáo hội luôn chủ trương tình huynh đệ không biên giới, mối liên kết vượt mọi rào cản, và tinh thần Tin Mừng không câu nệ thể chế, giai cấp hay dân tộc nào...

Những dự cảm của Fidel 30 năm trước không phải không có cơ sở, nhưng sự hiện diện tại Cuba của ba vị Giáo hoàng trong 17 năm qua lại là một minh chứng hùng hồn khác : Giáo hội không của riêng dân tộc nào và cũng không vị quốc gia nào.

Công giáo và Dân tộc