Giáo lý viên hôn nhân Người ở đâu ?

Người dạy Giáo lý hôn nhân (GLHN) đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cho các học viên cảm nhận được vẻ đẹp của hôn nhân Kitô giáo. Tuy nhiên, việc đào tạo, huấn luyện cho đội ngũ này vẫn chưa được phát triển mạnh mẽ nơi nhiều giáo xứ, các giáo phận...

Thông thường tại các giáo xứ, người được giao trách nhiệm giảng dạy trong các lớp GLHN là những giáo dân có trình độ, đời sống đức tin cũng như đời sống gia đình tốt đẹp, gương mẫu. Nhưng do đội ngũ này còn khá mỏng nên ở một số nơi, cha xứ hay các tu sĩ cũng tham gia công tác này. Tuy nhiên, theo linh mục Giuse Tạ Quang Tuyền (chánh xứ Hà Nội, GP Xuân Lộc) thì “Việc dạy giáo lý hôn nhân nên giao cho người giáo dân, nhất là những người đang sống trong bậc gia đình đảm nhận, bởi họ có nhiều kinh nghiệm từ thực tế sống nên những chia sẻ của họ cũng gần gũi và có sức thuyết phục hơn”.

Một nền tảng đức tin vững vàng, sự hiểu biết thấu đáo về giáo lý kết hợp cùng những kinh nghiệm đời sống phong phú và cách thức trình bày thích hợp của người dạy sẽ làm cho buổi học trở nên thú vị, giúp học viên dễ tiếp thu mà không cần phải thuộc nằm lòng từng câu chữ. Song không phải ai cũng hội tụ đủ những đặc điểm ấy. Chính vì thế, việc tổ chức những khóa bồi dưỡng về phương pháp giảng dạy, về kiến thức giáo lý cho GLV GLHN là yêu cầu cần thiết. Thế nhưng hiện nay, công tác đào tạo dành riêng cho thành phần này vẫn chưa được lên kế hoạch bài bản. Tháng 8.2012, Ban Giáo lý GP. Xuân Lộc đã tổ chức khóa bồi dưỡng dành cho GLV dự tòng và hôn nhân để cùng nhau học hỏi về những vấn đề xoay quanh việc giảng dạy. Tương tự, tại Trung tâm Mục vụ TGP.TPHCM vào ngày 24.5.2014 cũng đã có buổi gặp gỡ, trao đổi ý kiến giữa 72 GLV GLHN trong Tổng Giáo phận. Các chương trình cụ thể như trên đem lại khá nhiều lợi ích không chỉ đối với người GLV mà còn cả với người học GLHN, song còn khá rời rạc và không thường xuyên, nên chưa thể đều khắp và đạt hiệu quả mong muốn. Vì vậy, “trước đòi hỏi đa dạng của thời đại và bao nhiêu là thách đố của đời sống gia đình hôm nay, người GLV GLHN phải tự trau dồi bản thân để theo kịp tiến độ của thời đại”, ông Trương Đình Giai - Trưởng Tiểu ban GLHN, TGP.TPHCM gợi ý. Ngoài ra, ông Giai cũng cho rằng người dạy cần phải tìm hiểu về học viên của mình để xác định được phương pháp dạy phù hợp, đồng thời cũng cần khuyến khích học viên phản hồi, đặt câu hỏi để tăng thêm hiệu quả tiếp thu.

Bên cạnh việc giúp cho người học nhận ra được những giá trị cao đẹp của sự kết hợp giữa tình yêu lứa đôi với niềm tin Công giáo, tại nhiều xứ đạo, người GLV GLHN còn phải kiêm thêm việc truyền tải cho học viên những kiến thức về tâm sinh lý trong đời sống vợ chồng. Thực tế, không phải ai cũng có thể truyền đạt tốt những thông tin mà đôi khi vẫn được xem là nhạy cảm ấy, nhất là khi phải hướng dẫn trong khuôn khổ giáo lý của Hội Thánh. Để giải quyết vấn đề này, nhiều giáo xứ đã mời các chuyên gia, bác sĩ của từng lĩnh vực về giảng dạy. Đó là chưa kể, không phải giảng viên nào cũng có thể tạo sự an tâm về mặt luân lý, tín lý khi truyền đạt cho học viên, như linh mục Giuse Hoàng Văn Trung (Chánh xứ Nghĩa Sơn, GP Xuân Lộc) lo lắng rất chính đáng: “Việc mời chuyên gia về dạy là điều tốt, nhưng phải cẩn trọng và xây dựng chương trình kỹ lưỡng để tránh gây ra mâu thuẫn giữa khoa học và giáo lý Kitô giáo”. Chưa kể, với những xứ đạo nghèo hay ở vùng sâu, vùng xa thì đây là điều tương đối khó thực hiện. Thế nên, mong muốn giáo phận mở các lớp đào tạo chuyên sâu cho GLV GLHN đã luôn tồn tại trong tâm thức của nhiều vị mục tử. Linh mục Phêrô Nguyễn Văn Hiền (Trưởng Ban Giáo lý, TGP.TPHCM) thông báo: “Hiện tại Ban Giáo lý cùng với Ban Mục vụ Gia đình đã liên kết biên soạn một chương trình GLHN có nội dung kết hợp với Tông huấn Niềm vui Tình yêu của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, đồng thời cũng lên kế hoạch tổ chức đào tạo đội ngũ GLV GLHN trong thời gian sắp tới”. Đây là một tin vui cho những ai vẫn hằng đau đáu, trăn trở với việc trang bị kiến thức nền tảng cho những bạn trẻ chuẩn bị lập gia đình.

Các GLV trao đổi và thảo luận theo tổ

Trong Tông huấn Niềm vui Tình yêu (Amoris Laetitia), Đức Thánh Cha Phanxicô khẳng định : “Khát vọng có được một mái ấm gia đình vẫn còn rất mạnh mẽ, đặc biệt nơi những người trẻ, và vẫn đang là cảm hứng của Hội Thánh”. Trước thực tại xã hội đầy biến động, người Kitô hữu, nhất là những người sẽ và đang sống trong ơn gọi hôn nhân gặp không ít những thử thách đầy mâu thuẫn giữa niềm tin tôn giáo và cuộc sống thực tế hằng ngày. Đã có nhiều bạn trẻ, kể cả bạn trẻ Công giáo, cảm thấy hôn nhân Kitô giáo là một gánh nặng và có quá nhiều yêu cầu khắt khe “buộc phải thực hiện để không mắc tội”, như một bạn trẻ nhận xét. Điều 1141 Bộ Giáo luật quy định “Hôn nhân thành nhận và hoàn hợp không thể được tháo gỡ do bất cứ quyền bính nhân loại nào và vì bất cứ lý do nào, trừ lý do tử vong”, thế mà hiện tượng ly hôn đang có xu hướng tăng dần ở một số cặp vợ chồng Công giáo, và ý tưởng “không hợp thì tan” cũng đang dần thẩm thấu vào ý thức của nhiều người, nhất là người trẻ. Không dừng lại ở đó, những vấn đề có thể xảy ra khi bước vào đời sống gia đình như mâu thuẫn về lối sống, sự bất đồng về tính cách tâm lý, sự khác biệt trong phương cách nuôi dạy con cái... cũng sẽ trở thành trở ngại khi xây dựng mái ấm. Chị Đỗ Thị Hương (Hạt Hóc Môn, TGP.TPHCM) thổ lộ: “Vợ chồng tôi kết hôn được 2 năm mà vẫn chưa có con. Một vài người bạn khuyên tôi nên đi thụ tinh nhân tạo nhưng tôi còn chần chờ vì sợ mình là người có đạo nên không được phép”. Khi được hỏi đã được giải thích khi học GLHN chưa, chị thật thà : “Mình chưa được giải thích cặn kẽ về vấn đề này, hoặc có nhưng chắc là sơ sài, không ấn tượng nên chẳng chú ý. Còn bây giờ thì ngại nên không dám hỏi”. Còn chị Nguyễn Thị Ngọc Dung (Gx. Bùi Chu, GP Xuân Lộc) thì thú nhận : “Dù rằng đã tham gia đầy đủ khóa học giáo lý hôn nhân tại giáo xứ nhưng sau khi kết hôn, nhiều lúc tôi vẫn thấy còn nhiều bỡ ngỡ khi ứng dụng những điều đã học vào thực tế”.

Thật vậy, dù đã có sự chuẩn bị nhưng những gì gặp phải khi sống chung luôn dễ dàng khiến các đôi vợ chồng Công giáo thấy lúng túng. Do đó, đối với các học viên, những kinh nghiệm phong phú từ thực tế mà người dạy GLHN truyền đạt sẽ là cẩm nang sống quý báu giúp họ thêm an tâm khi bước qua ngưỡng cửa mới của cuộc đời. Chính vì vậy, việc chọn lựa và đào tạo đội ngũ giáo lý viên giáo lý hôn nhân sao cho hiệu quả rất quan trọng. Hy vọng với sự quan tâm và những nỗ lực không ngừng của các vị chủ chăn và của những cá nhân tự nguyện dấn thân trong phục vụ cộng đoàn, trong tương lai gần, Giáo hội sẽ có được một đội ngũ GLV GLHN vững vàng để cộng tác cùng các cha xứ xây nền tảng cho mỗi gia đình Công giáo.

Mai Lan